Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/1341 مورخ 1399/10/24

سبدِ من

#وزارت_نیرو #قوانین #سند_مالکیت #مالکیت #سند #هزینه_دادرسی #شهرداری #حق_ارتفاق #صلاحیت #ابطال_سند #مالک #اجازه #آیین_دادرسی_مدنی #متولی #پروانه_ساختمانی #دیوان_عدالت_اداری #حریم_رودخانه #سند_رسمی #اداره_کل #مقرره #ملک #قسمتی_از_ملک #آبیاری #ابطال_پروانه #جمهوری #شخصیت_حقوقی #تخلیه #ابطال_سند_مالکیت #رسیدگی #شکایت_کیفری #فاضلاب_شهری #مسئولیت_قانونی #دعوای_ابطال_سند #خلع_ید #رای_هیات_حل_اختلاف #ماده_۱۴۷ #اصلاح_قانون #قانون_اساسی #حد #شرکت_آب_منطقه‌ای #نظریه‌مشورتی #نظریه #ولی #صورت #ابطال #ملی #محاکم #آیین_دادرسی #قضاییه #منسوخ #مساحت #پروانه #انقلاب #هزینه #اعیانی

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا شرکت‌های آب منطقه‌ای همچنان از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند؟

پاسخ: بله، شرکت‌های آب منطقه‌ای طبق قانون توزیع عادلانه آب همچنان از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند.

به زبانِ ساده

این نظریه درباره معافیت شرکت‌های آب منطقه‌ای از هزینه دادرسی و اختیار وزارت نیرو در بستر و حریم رودخانه‌هاست. همچنین می‌گوید در تداخل جزئی، لازم نیست تمام سند مالکیت باطل شود و رسیدگی به این دعاوی با محاکم عمومی است.

چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ استعلام‌کننده و طرفین دعاوی در متنِ ارائه‌شده مشخص نشده‌اند. وزارت نیرو و شرکت‌های آب منطقه‌ای از اشخاص مورد بحث‌اند.

چگونه: نظریه در پاسخ به استعلام‌هایی درباره هزینه دادرسی، مالکیت و تصرف در بستر و حریم رودخانه‌ها، پروانه ساختمانی و مرجع رسیدگی صادر شده است.

چرا مهم است: این متن برای شرکت‌های آب منطقه‌ای، مالکان زمین‌های مجاور رودخانه و کسانی که درباره پروانه ساختمانی یا مرجع رسیدگی اختلاف دارند کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون توزیع عادلانه آب، ماده ۳۲؛ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۵۲۹؛ قانون شهرداری، تبصره ۶ ماده ۹۶؛ قانون آیین دادرسی مدنی، ماده ۶۹۰

مفاهیمِ حقوقی: معافیت از هزینه دادرسی، بستر رودخانه، حریم رودخانه، حق ارتفاق، ابطال سند مالکیت، پروانه ساختمانی، صلاحیت محاکم عمومی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا شرکت‌های آب منطقه‌ای از پرداخت هزینه دادرسی معاف‌اند؟

بله؛ طبق متن، ماده ۳۲ قانون توزیع عادلانه آب این معافیت را برقرار کرده است.

اگر سند مالکیت فقط در بخشی با بستر رودخانه تداخل داشته باشد، آیا باید کل سند باطل شود؟

خیر؛ طبق متن می‌توان فقط مساحتِ معارض را خارج کرد.

آیا دهیاری می‌تواند بدون استعلام از وزارت نیرو پروانه ساختمانی صادر کند؟

طبق متن، صدور چنین پروانه‌ای مغایر قانون است و امکان ابطال آن وجود دارد.

کلیدواژه‌ها: شرکت آب منطقه‌ای، هزینه دادرسی، توزیع عادلانه آب، حریم رودخانه، سند مالکیت

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

نظریه مشورتی شماره 7/99/1341 مورخ 1399/10/24 خ. م.: در پاسخ به استعلامات مرتبط با قوانین و مقررات شرکت‌های آب منطقه‌ای و حریم رودخانه‌ها، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام می‌کند: 1- شرکت‌های آب منطقه‌ای طبق ماده 32 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 همچنان از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند و نسخ ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی تاثیری بر این معافیت ندارد. 2- تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداری به دلیل مغایرت با قانون توزیع عادلانه آب منسوخ شده است و در حال حاضر، وزارت نیرو به عنوان متولی قانونی بستر و حریم رودخانه‌ها شناخته می‌شود. 3 و 4- تصرفات مالکین در حریم رودخانه‌ها به عنوان حق ارتفاق دولت محسوب می‌شود و در صورت تداخل با بستر، امکان ابطال سند مالکیت ب. ت. ب. قوانین مذکور وجود دارد. 5- در صورت تداخل جزئی با بستر، ابطال کل سند مالکیت ضروری نیست و می‌توان تنها مساحت معارض را خارج کرد. 6- صدور پروانه ساختمانی توسط دهیاری‌ها بدون استعلام از وزارت نیرو مغایر با قوانین است و امکان ابطال این پروانه وجود دارد، در حالی که صلاحیت رسیدگی به این دعاوی در محاکم عمومی است و نه دیوان عدالت اداری. تاریخ نظریه: 1399/10/24 شماره نظریه: 7/99/1341 شماره پرونده: 99-33-1341 ع استعلام: 1- با عنایت به ماده 32 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 مبنی بر معافیت شرکت‌های آب منطقه‌ای از پرداخت هزینه دادرسی و با عنایت به ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مبنی بر نسخ قوانین مغایر، در حال حاضر آیا شرکت‌های آب منطقه‌ای از پرداخت هزینه دادرسی معاف‌اندیا مقرره خاص قانون توزیع عادلانه آب با عموم ماده 529 مذکور نسخ شده است؟ در خصوص هزینه شکایت کیفری وضعیت چگونه است؟ 2- آیا تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداری مبنی بر مالکیت شهرداری نسبت به بستر رودخانه‌ها نهرها و مجاری فاضلاب شهری با مواد 1 و 2 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 نسخ شده است، در حال حاضر متولی قانونی نسبت به بستر رودخانه‌های شهری وزارت نیرو است یا شهرداری‌ها؟ در صورتی که مسئولیت قانونی با وزرات نیرو باشد، طرح دعوی باید توسط شرکت‌های آب منطقه‌ای صورت گیرد یا شرکت‌های آب و فاضلاب؟ 3- در صورتی که در دعوای ابطال سند مالکیت و خلع ید به لحاظ تداخل سند صادره با بستر و حریم رودخانه که توسط وزارت نیرو اقامه شده است، خوانده ادعا کند که تصرفات وی در محدوده سند مالکیت او است و سند رسمی به تاریخی قبل از تصویب قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب 1347 صادر گردیده است ولی در هر حال واقع در بستر یا حریم ارتفاقی وزارت نیرو است، آیا صدور حکم به ابطال سند رسمی قانوناً امکان دارد؟ 4- در فرض پرسش قبل، در صورتی که سند صادره به تاریخ قبل از تصویب قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب 1347 باشد اما در هر حال واقع در بستر یا حریم ارتفاقی وزارت نیرو است ولی سند مفروزی که به موجب رأی هیات حل اختلاف ماده 147 قانون اصلاح قانون ثبت صادر شده است بدون رعایت میزان بستر و حریم رودخانه و بدون استعلام از وزارت نیرو باشد، آیا امکان ابطال سند مفروزی با عنایت به این‌که سند مادر ملک قبل از سال 1347 صادر شده وجود دارد؟ 5- در صورتی که برای قسمتی از ملک مثلاً پنجاه متر معارض با بستر و حریم و بدون اخذ استعلام از وزارت نیرو سند صادر شده باشد، آیا امکان ابطال سند رسمی ملک به میزان صرفاً پنجاه متر وجود دارد یا این‌که تجزیه در ابطال سند ممکن نیست و باید کل سند ابطال شود؟ 6- در صورتی که دهیاری‌ها بدون اخذ استعلام از وزارت نیرو اقدام به صدور پروانه ساختمانی در بستر و حریم رودخانه کنند، آیا به استناد ماده 13 آیین‌نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها، انهار‌، مسیل‌ها، مرداب‌ها، برکه‌های طبیعی و شبکه‌های آب‌رسانی- آبیاری و زهکشی مصوب 1379 امکان صدور حکم بر ابطال پروانه ساختمانی وجود دارد؟ در این صورت صلاحیت با دیوان عدالت اداری است یا محاکم عمومی؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- اشخاص متعدد از جمله دولت، هر یک در گذشته به اعتبار یک مقرره قانونی از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده‌اند؛ از جمله آن‌که دولت به اعتبار ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 و شرکت‌های آب منطقه‌ای به اعتبار ماده 32 «قانون توزیع عادلانه مصوب 1361 با اصلاحات و الحاقات بعدی» از پرداخت هزینه مذکور معاف شده‌اند؛ نسخ ماده 690 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 به موجب ماده 529 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در شرکت‌های مذکور تأثیری ندارد و اصل عدم نسخ نیز بر فرض سوال جاری است؛ بنابراین شرکت‌های یادشده همچنان از پرداخت هزینه دادرسی معاف می‌باشند. 2- ب. ت. ب. اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و نظر به این‌که مواد 1 و 2 قانون توزیع عادلانه آب و تبصره‌های آن مصوب 1361 به طور «مطلق» حریم و بستر رودخانه‌ها و... در داخل شهر یا خارج از آن را در اختیار دولت (وزارت نیرو) قرار داده است؛ و با عنایت به این‌که شخصیت حقوقی شهرداری مجزا از شخصیت حقوقی دولت است و ماده 52 قانون توزیع عادلانه آب نیز کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون را از تاریخ تصویب فاقد اعلام کرده است، لذا تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات بعدی در حد مغایرت با قانون توزیع عادلانه آب منسوخ است. و چون متولی امر مالکیت حریم و بستر رودخانه‌ها و انهار و ب. ت. ب. قانون توزیع عادلانه آب، وزارت نیرو (از طریق شرکت آب منطقه‌ای) است، بنابراین مرجع اخیرالذکر باید نسبت به موضوع مطروحه در قسمت اخیر استعلام اقدام کند. 3 و 4- اولاً، بستر رودخانه‌ها ب. ت. ب. مواد 1 و 2 قانون توزیع عادلانه آب جزء مشترکات و اموال عمومی بوده و دولت جمهوری اسلامی ایران وفق مقررات قانونی نسبت به اداره آن اقدام می‌کند. ثانیاً،- حریم رودخانه‌ها متعلق به مالکان املاک واقع در محدوده رودخانه‌ها است ولی ب. ت. ب. اجرای مقررات مربوط به تعیین حریم در قوانین مختلف از قبیل قانون توزیع عادلانه آب، یا مقررات مربوط به راه‌آهن و جاده‌ها، تصرف مالکان در آن محدوده و دولت به نوعی دارای حق ارتفاق محسوب می‌شود. ثالثاً، بستر در هردو قانون جزء مشترکات عمومی است ولی بستر در قانون ملی شدن آب متعلق به دولت ذکر شده و در قانون توزیع عادلانه آب، در اختیار دولت قرار گرفته است. اما در مورد حریم رودخانه‌ها، انهار و برکه‌های طبیعی، گر چه حریم در مالکیت مالک قرار دارد، ولی طبق بند ((خ)) ماده 1 آیین‌نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها و انهار مصوب 1379/8/11 وزارت نیرو دارای حق ارتفاق است و لذا هر نوع اقدام و ایجاد مستحدثات که مانع استفاده از حق ارتفاق دولت باشد، بدون اجازه وزارت نیرو ممنوع است. ثالثاً، رابعاً، ً، ملکی که در بستر و حریم رودخانه‌ها و انهار به ثبت رسیده و مالک دارای سند رسمی است چنانچه در سند مالکیت مستحدثات نیز ذکر شده باشد، قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 تخلیه و قلع بنای موجود را طبق تبصره 4 ماده 2 این قانون در صورتیکه اعیانی موجود مزاحم آب یا برق باشد به وزارت نیرو اجازه داده است که با اجازه و نظارت دادستان نسبت به تخلیه و قلع بنای موجود اقدام کند. در این صورت چنانچه اعیانی‌های موجود با اجازه مقامات ذی‌صلاح بوده باشد، خسارت وارده بابت اعیانی های قلع شده طبق مواد 43 و 44 این قانون به مالک پرداخت خواهد شد. ولی سند مالکیت مالک در هر حال به قوت خود باقی می‌ماند. بدیهی است رعایت مفاد آئین‌نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها و انهار مصوب 1379/08/11 هیئت وزیران ضرورت خواهد داشت. خامساً، ب. ت. ب. مقررات هر دو قانون یادشده (قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 و قانون ملی شدن آب مصوب 1347) و به خصوص اطلاق تبصره 4 ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب و مواد 43 و 44 این قانون، سبق و لحوق تصرفات نسبت به سال تصویب قوانین و داشتن سند رسمی مالکیت یا عادی تاثیری در موضوع نخواهد داشت ولی به هر حال مالکیت اشخاص موضوع قانون فوق می‌بایست احراز شود. 5- در خصوص تعارض سند مالکیت با بستر رودخانه، اصولاً حکم بر خروج مساحت مورد تعارض می‌شود که شیوه اجرایی، حسب قوانین و مقررات ثبتی و آخرین ضوابط صدور اسناد تک برگی است، اما اصولاً تداخل قسمتی از ملک با بستر رودخانه، موجبی برای ابطال کل سند مالکیت نیست. 6- ب. ت. ب. تبصره 3 ماده 2 قانون نحوه توزیع عادلانه آب و تبصره اصلاحی مصوب 1382 ماده 2 و ماده 13 آیین‌نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها، مسیل‌ها، مرداب‌ها، برکه‌های طبیعی و شبکه‌های آب‌رسانی، آبیاری و زهکشی مصوب 1379 مبنی بر لزوم استعلام کلیه مراجع صادرکننده پروانه از وزارت نیرو یا شرکت آب منطقه‌ای؛ و نیز بند 33 ماده 10 مصوبه «اساسنامه تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها» مصوب 1380/11/21 هیأت وزیران مشعر بر وظیفه دهیاری‌ها در صدور پروانه ساختمانی در محدوده قانونی روستا وفق مقررات، امکان صدور حکم به ابطال پروانه ساختمانی وجود دارد. هم‌چنین مطابق بند 1 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، صلاحیت شعب دیوان در خصوص نهاد‌ها و موسسات عمومی غیر دولتی محدود به موارد مصرح یعنی شهرداری‌ها و سازمان تأمین اجتماعی و مواردی است که این موسسات یا نهاد‌ها، نهاد انقلابی نیز باشند. لذا نظر به شناسایی دهیاری‌ها به عنوان نهاد‌های عمومی غیر دولتی در قانون ماده واحده تأسیس دهیاری‌های خودکفا در روستاهای کشور مصوب 1377 و عدم انطباق دهیاری‌ها با تعریف نهاد انقلابی موضوع لایحه قانونی عدم شمول مقررات قانون کار درباره کارکنان نهاد‌های انقلابی مصوب 1359 شورای انقلاب، طرح دعوا علیه دهیاری‌ها در صلاحیت محاکم عمومی است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 146

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 14

مواد مرتبط 11

مقرراتِ مرتبط 3

دکترین 38

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین