دعاوی حقوقی › اعلام
دعوای اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تحقق شرط فاسخ
راهنمای دعوای اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تحقق شرط فاسخ
- تعریف
- شرط فاسخ شرطی است که در قرارداد پیشبینی میشود و با تحقق آن، عقد بهخودیخود و بدون نیاز به فسخ یا حکم دادگاه منفسخ (منحل) میشود. دعوای اعلام انفساخ زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین وجود شرط فاسخ و تحقق آن را انکار کرده یا اختلافی در اثر ِ آن بروز کرده باشد. دادگاه در این دعوا، انشای جدیدی نمیکند بلکه وقوع انحلال قهری قرارداد را کشف و اعلام مینماید. این دعوا تثبیتکننده وضعیتی است که در گذشته به واسطه تحقق شرط رخ داده است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: طرفی که تحقق شرط فاسخ به نفع اوست یا ذینفع در اعلام انفساخ / خوانده: طرف مقابل قرارداد که منکر انفساخ است.
- ماهیت
- مالی (اگر مربوط به انتقال مال باشد)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ملک (در صورت مال غیرمنقول).
- مستندات قانونی
- ماده نامطمئن قانون مدنی (عمومات مربوط به شرایط ضمن عقد و انفساخ قهری).
- مدارک لازم
- اصل قرارداد (بیعنامه)، دلایل و مستندات اثبات تحقق شرط فاسخ (مانند گواهی عدم پرداخت چک، رسید عدم حضور در دفترخانه و غیره).
- مهلتها
- مرور زمان خاصی ندارد، اما اقدام به موقع مانع از بروز خسارات بیشتر میشود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
- هزینه
- معادل دعوای مالی و بر اساس ارزش خواسته (ارزش موضوع قرارداد) محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. احراز تحقق شرط فاسخ ۲. ارسال اظهارنامه رسمی برای طرف مقابل (اختیاری ولی مفید) ۳. ثبت دادخواست اعلام انفساخ در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۴. رسیدگی در دادگاه و بررسی تحقق شرط ۵. صدور حکم بر اعلام انفساخ ۶. اجرای آثار مالی حکم (استرداد ثمن یا مبیع).
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن «شرط فاسخ» با «خیار فسخ» (خیار نیاز به انشاء دارد اما شرط فاسخ خیر). ۲. عدم ارائه دلیل قاطع بر تحقق شرط در موعد مقرر. ۳. طرح دعوای «فسخ قرارداد» به جای «اعلام انفساخ» در متن خواسته. ۴. عدم توجه به اراده واقعی طرفین در تفسیر شرط.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم بر اعلام انفساخ عقد بیع مورخ [تاریخ] به دلیل تحقق شرط فاسخ [ذکر دقیق شرط، مثلاً عدم وصول چک شماره...] با احتساب خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای انفساخ نیاز به ارسال اظهارنامه است؟
خیر، انفساخ قهری است اما ارسال اظهارنامه برای اثبات حسن نیت و آمادگی مفید است.
تفاوت فسخ و انفساخ چیست؟
فسخ نیازمند اراده و اقدام ذیحق است، اما انفساخ با تحقق شرط به خودی خود رخ میدهد.
آیا دادگاه حکم به فسخ میدهد یا انفساخ؟
دادگاه صرفاً وقوع انفساخ را «اعلام» میکند و نقشی در ایجاد آن ندارد.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه است؟
بر اساس ارزش مالی موضوع قرارداد تعیین میشود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دعوای مالی؛ دادگاه صلح تا نصاب قانونی و دادگاه عمومی حقوقی بیش از آن.
- دادگاهِ کدام شهر
- اگر بیع مربوط به مال غیرمنقول باشد، محل وقوع ملک؛ در بیع مال منقول، اقامتگاه خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- احراز مفاد شرط فاسخ و اثبات تحقق آن؛ اظهارنامه برای اعلام تحقق انفساخ مفید است، اما اصولاً انفساخ به اعلام اراده جدید نیاز ندارد، مگر مفاد قرارداد اقتضای دیگری داشته باشد.
- اعتراض به رأی
- رأی دادگاه عمومی حقوقی قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ رأی مالی دادگاه صلح در صورت تجاوز خواسته از نصف نصاب صلاحیت آن قابل تجدیدنظر است. مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ است.
- مستند
- مواد ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدنی؛ مواد ۱۱ تا ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
دادخواست، شکواییه و درخواست 3
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی «اعلام» و «اظهارنامه» در نظام قضایی ایران
- قرارداد: قرارداد معلق به شرط فاسخ
- قرارداد: بیع شرط
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه خوانده ، اعلام انفساخ و انحلال قهری عقد بیع بعلت تحقق شرط فاسخ از مصادیق شرط نتیجه، نمون
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تحقق شرط فاسخ
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه خوانده ، اعلام انفساخ و انحلال قهری عقد بیع بعلت تحقق شرط فاسخ از مصادیق شرط نتیجه ، نمو
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، شرط فاسخ
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تلف مبیع نزد مشتری
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 251
عینِ عبارت · اعلام دعوی اعلام انفساخ مبایعه نامه خ.…
مشابه · انحلال قهری …پیام: تقاضای صدور حکم به اعلام انفساخ مبایعه نامه از نظرحقوقی فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا انفساخ، انحلال قهری عقود است و وظیفه دادگاه در صورت تحقق آن و درخواست خواهان، تایید است نه اعلام انفساخ. رای د…
عینِ عبارت · اعلام …ب. با وکالت آقایان س. س.ر. و م.ت. غ. به طرفیت آقای ع. د. به خواسته اعلام انفساخ مبایعهنامه شماره 3034 مورخ 1388/9/15 و الزام خوانده به خلع ید پلاک فوقالذکر، هر یک م. ب…
مشابه · انحلال قهری …حکم به اعلام انفساخ مبایعهنامه مورخ 1388/9/15 از نظرحقوقی فاقد وجاهت قانونی است چه اینکه انفساخ، انحلال قهری عقود م.…
عینِ عبارت · اعلام …، ح. با وکالت آقایان ع.ق. و م.ع. به طرفیت خوانده به نام ع.ق. با وکالت آقای م.ک. به خواسته اعلام انفساخ و بیاعتباری مبایعهنامه عادی شماره.…
مشابه · انحلال قهری …امه به هر علت، قرارداد بدون مراجعه به مراجع قضایی منفسخ میگردد، این شرط فاسخ است و ضمانت اجرای آن انحلال قهری و خود بخود بیع م.…
عینِ عبارت · اعلام …، ح. با وکالت آقایان ع.ق. و م.ع. به طرفیت خوانده به نام ع.ق. با وکالت آقای م.ک. به خواسته اعلام انفساخ و بیاعتباری مبایعهنامه عادی شماره .…
مشابه · انحلال قهری …آزادی و حکومت اراده متعاملین در قرارداد منعکس گردیده است و نتیجتاً ضمانت اجرای شرط مذکور در قرارداد انحلال قهری و خودبهخودی مبایعهنامه عادی شماره .…
عینِ عبارت · اعلام …تایید و اعلان انفساخ مبایعهنامه تغییردادهاند، بدین توضیح که وکیل خواهان به موجب دادخواست تقدیمی اعلام نموده است که خوانده به موجب مبایعهنامه شماره 170 دو قطعه زمین 66 مترمربعی از موکل وی خ…
مشابه · مبایعه خ. م.: موضوع این پرونده به انفساخ یک مبایعهنامه عادی مربوط میشود که در آن دو قطعه زمین به مساحت 66 مترمربع مورد معامله قرار گرفته است.…
عینِ عبارت · اعلام …یید و اعلان انفساخ مبایعهنامه تغییردادهاند، بدین توضیح که وکیل خواهان به موجب دادخواست تقدیمی اعلام نموده است که خوانده به موجب مبایعهنامه شماره 170 دو قطعه زمین 66 مترمربعی از موکل وی خریدا…
مشابه · مبایعه …و. با وکالت آقای م.س. به طرفیت آقای ع.م. به خواسته صدور حکم مبنی بر انفساخ مبایعه نامه عادی شماره 170(تنظیمی میان خواهان و خوانده) به انضمام خسارات دادرسی که در جلسه اول دادرس…
عینِ عبارت · اعلام تمایز حق فسخ و انفساخمصداق حق فسخدعوی اعلام انفساخ عقد خ.…
مشابه · مبایعه …ضوع انفساخ قرارداد عادی مورخ 3 دی 1390 به دلیل تاخیر در پرداخت ثمن معامله رسیدگی نمود. خواهان به مبایعهنامه عادی استناد کرد که در آن شرطی برای فسخ خودبهخود قرارداد در صورت برگشت چکها درج شده بو…
عینِ عبارت · اعلام #شرط_فاسخ #منفسخ #انفساخ #اعلام_انفساخ چکیده: شرط فاسخ از نوع شرط نتیجه است که به محض وقوع مقدمه، اثر آن فوراً محقق شده و عقد…
مشابه · مبایعه …و. با وکالت آقای م.س. به طرفیت آقای ع.م. به خواسته صدورحکم مبنی بر انفساخ مبایعهنامه عادی شماره 170(تنظیمی میان خواهان و خوانده) به انضمام خسارات دادرسی که در جلسه اول دادر…
نظریه مشورتی شماره 7/96/978 مورخ 1396/04/31
عینِ عبارت · اعلام …را با مبایعه نامه عادی مورخه 1392 به شخص (د) منتقل مینماید حال» 1- چنانچه شخص (الف) دعوایی مبنی بر اعلام فسخ بیع خودرو به تاریخ1390 به طرفیت شخص (ب) به علت شرط مندرج در مبایعه نامه چنانچه هر یک…
مشابه · مبایعه …تعلام مورد نظر، شخص (الف) به عنوان فروشنده، خودرویی را به شخص (ب) به عنوان خریدار فروخته است. در مبایعهنامه به تاریخ 1390، شرطی ذکر شده که اگر چکهای صادره از سوی خریدار وصول نشود، فروشنده حق فسخ…
عینِ عبارت · اعلام …ارد ذکر شده در ظهر قرارداد تحقق شرط فاسخ را احراز و حکم به تأیید و صحت انفساخ در چهار دانگ را صادر و اعلام می نماید و در خصوص دو دانگ دیگر ب.…
مشابه · انحلال قهری …در خصوص انفساخ تعریفی در قانون وجود ندارد لیکن در تومینولوژی حقوق آمده است که انحلال قهری عقد را انفساخ گویند، ب.…
عینِ عبارت · اعلام …ین دادرسی و نظریات قانونی، حکم بدوی نقض و دعوی خواهان به دلیل فقدان موقعیت قانونی غیرقابل استماع اعلام گردید.…
عینِ عبارت · اعلام …دیوان عالی کشور در تاریخ بیست و هشتم اردیبهشت ماه نود و سه، با اعلام مخدوش بودن دادنامه فرجامخواسته، به عدم توجه به ابعاد قضیه و شرایط مندرج در بیعنامه اشاره…
مشابه · انحلال قهری …صل آزادی و حکومت اراده متعاملین در قرارداد فی مابین پیش بینی و جعل کرده اند که نتیجتا ضمانت اجرای آن انحلال قهری و خود به خودی قرارداد است لذا ب.…
عینِ عبارت · اعلام …آ.د.م. به عنوان خواهان ورود ثالث در پرونده مزبور اعلام می دارد خ.…
مشابه · انحلال قهری …ل آزادی و حکومت اراده متعاملین در قرارداد فی مابین پیش بینی و جعل کرده اند که نتیجتاً ضمانت اجرای آن انحلال قهری و خود به خودی قرارداد است لذا ب.…
عینِ عبارت · اعلام …با وکالت خانم م. ص.ن. به طرفیت 1. خانم پ.د. د. 2. آقای ک. ک. 3. تعاونی مسکن ف. (ف.) خواسته اعلام انفساخ مبایعه نامه مورخ 1390/2/2 با احتساب کلیه خسارات قانونی از قبیل حق الوکاله و هزینه دادرس…
مشابه · مبایعه …ص.ن. به طرفیت 1. خانم پ.د. د. 2. آقای ک. ک. 3. تعاونی مسکن ف. (ف.) خواسته اعلام انفساخ مبایعه نامه مورخ 1390/2/2 با احتساب کلیه خسارات قانونی از قبیل حق الوکاله و هزینه دادرسی بشرح محتویات…
عینِ عبارت · اعلام …می حقوقی تهران به دعوی مربوط به انفساخ مبایعهنامه مورخ 2 اردیبهشت 1390 رسیدگی نمود. خواسته شامل اعلام انفساخ مبایعهنامه و مطالبه خسارات قانونی، از جمله حقالوکاله و هزینه دادرسی بود. خواهان ادع…
مشابه · مبایعه …خ. م.: در تاریخ 28 مرداد 1394، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوی مربوط به انفساخ مبایعهنامه مورخ 2 اردیبهشت 1390 رسیدگی نمود.…
عینِ عبارت · اعلام …تفاوت فسخ و انفساخ نیز در این است که فسخ ناشی از ارادهی طرفین است و بایستی لحظهای که میخواهند قرارداد را بر هم بزنند ارادهشان را اعلام کنند و در فسخ عقد خودبهخود بر هم نمیخورد…
مشابه · خریدوفروش …مثلاً قانونگذار ذکر کرده است که اگر کالای مورد معامله قبل از اینکه به مشتری تحویل داده شود از بین برود، قرارداد خریدوفروش منفسخ میشود.…
عینِ عبارت · اعلام …الف. به طرفیت 1-آقای …. ر. فرزند م. 2-آقای ح. م. فرزند ع. با وکالت خانم ز. الف.به خواسته اعلام انفساخ قرارداد عادی مورخ 1390/10/3 به لحاظ تأخیر در پرداخت ثمن معامله به انضمام هزینه دادرسی و حق…
مشابه · مبایعه …ت. قانونی، ب. ت. ب. اینکه خواهان در راستای اثبات ادعای خود به مبایعه نامه عادی شماره 50214 مورخ 1390/10/3 استناد نموده که مورد تأیید خواندگان م. ب. که ذیل آن مقرر شده…
عینِ عبارت · اعلام …طرفین بر انفساخ قرارداد در صورت عدم پرداخت ثمن باشد، عقد به محض انقضای مهلت معهود و بدون نیاز به اعلام اراده طرفین، منفسخ میشود.…
مشابه · معامله بررسی شرط اگر تا تاریخ معین ثمن معامله پرداخت نشد،بیع کانلمیکن تلقی شود در عقد بیع خ.…
عینِ عبارت · اعلام …از سوی بانک مربوطه برگشت بخورد این مبایعه خود بخود باطل و منفسخ گردیده و ...... لذا بنا به مراتب فوق اعلام فسخ از سوی خواهان طی اظهار نامه به شماره 24540 مورخ 1391/12/14 و اعمال حق فسخ بنا به ش…
مشابه · مبایعه …متعاقباً نظر به مشکلاتی که برای موکله و خانواده وی بوجود آمد آپارتمان موصوف طی مبایعه نامه شماره ۹۲۸۶۰۲ مورخ ۱۳۹۰/۵/۶ به خوانده محترم و همسر ایشان ( آقای م.ن.) واگذار شد و ضمن در…
عینِ عبارت · اعلام …همچنین، محکومیت خوانده به پرداخت حقالوکاله وکیل نیز تایید و رای دادگاه تجدیدنظر قطعی اعلام گردید.…
مشابه · مبایعه …متعاقبا نظر به مشکلاتی که برای موکله و خانواده وی بوجود آمد آپارتمان موصوف طی مبایعه نامه شماره 928602 مورخ 1390/05/06 به خوانده محترم و همسر ایشان (آقای م.ن.) واگذار شد…
وضعیت معاملات بعدی در صورت بلامحل بودن چک
عینِ عبارت · اعلام …در مقابل، اقلیت به ماده 460 قانون مدنی استناد کرده و اعلام کردند که در بیع شرط، مشتری نمیتواند در مبیع تصرفی انجام دهد که منافی خیار باشد و بنابراین م…
مشابه · خرید و فروش …پرسش مطرح شده این بود که اگر در قرارداد خرید و فروش وسیله نقلیه، طرفین توافق کنند که در صورت عدم وصول چک در موعد مقرر، معامله فسخ شود و خریدار د…
عینِ عبارت · اعلام …م. و برحسب اشتراط طرفین بیع منعقده از تاریخ برگشت اولین چک منفسخ اعلام و خوانده را محکوم به استرداد مبیع و تحویل آن و ایضاً پرداخت هزینه دادرسی به مبلغ یک میلیون و…
مشابه · انحلال قهری …دی و حکومت اراده متعاملین در قرارداد فی مابین پیش بینی و جعل کرده اند که نتیجتاً ضمانت اجرای آن انحلال قهری و خود به خودی قرارداد است لذا ب.…
نظریه مشورتی شماره 7/99/520 مورخ 1399/07/09
عینِ عبارت · اعلام …اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به مواد 454 و 455 قانون مدنی اعلام کرده است که انفساخ معامله اول به معامله دوم آسیب نمیزند و خریدار موظف به استرداد مثل یا قیم…
مشابه · معامله …م.: در استعلام مربوط به قرارداد فروش یک دستگاه خودرو، دو پرسش مطرح شده است: اول، وضعیت حقوقی معامله جدید اگر خریدار پس از انعقاد قرارداد و قبل از انفساخ آن، خودرو را به شخص دیگری منتقل کند. دو…
عینِ عبارت · اعلام …به این نتیجه رسید که دعوی قابلیت استماع ندارد و در نتیجه قرار رد دعوی صادر کرد. آرای صادره قطعی اعلام شد.…
مشابه · انحلال قهری …عدم پرداخت چک به جهت عدم تحویل مبیع واعمال حق حبس؛ مانع از تحقق شرط فاسخ (انحلال قهری عقد) خواهد بود.…
اثر شرط فاسخ
عینِ عبارت · اعلام …ی را نقض و حکم به تایید انفساخ قرارداد و ابطال اسناد رسمی صادر کرد. این رای بهصورت حضوری و قطعی اعلام گردید.…
مشابه · مبایعه …موضوع این دعوی، تایید فسخ قرارداد و مبایعهنامه عادی مربوط به تاریخ 28 تیر 1388 و همچنین فسخ سند رسمی به شماره 20962 مورخ 5 شهریور 1388…
عینِ عبارت · اعلام …<br>در دفاعیات، خوانده به وجود عقدی صحیح و قانونی اشاره کرده و اعلام داشته که عدم پرداخت وجه چک ناشی از عوامل خارجی بوده و خواهان با درخواست تمدید زمان پرداخت مو…
مشابه · مبایعه خ. م.: موضوع این پرونده به دعوی ابطال مبایعهنامه عادی و اسناد مربوط به انتقال دو واحد آپارتمان به دلیل عدم پرداخت ثمن معامله اختصاص دارد…
عینِ عبارت · اعلام …د که این درخواست توسط دادگاه بدوی رد گردید و بر اساس ماده 1257 قانون مدنی، دعوی تقابل را غیرموجه اعلام نمود.…
مشابه · مبایعه …دادگاه با استناد به مدارک موجود، از جمله مبایعهنامه و گواهی مشاور املاک، مالکیت خوانده و وقوع عقد بیع را محرز دانست و حکم به الزام خوانده ب…
عینِ عبارت · اعلام …عوی را به دلیل عدم قابلیت استماع و عدم وجود اراده لازم برای فسخ قرارداد، رد نمود. همچنین، دادگاه اعلام کرد که شرط مندرج در قرارداد به انفساخ آن منجر میشود و نیازی به اعمال اراده ندارد. این تصمیم…
مشابه · انحلال قهری …یث احراز صحت شرایط آن، به ممیزی می پردازد و شرط فاسخ نیز نیاز به اعمال ندارد و خودبه خود موجب انفساخ (انحلال قهری) عقد میگردد بنا به مراتب خدشه ای متوجه دادنامه مزبور نیست این دادگاه مستندا به ماده 35…
عینِ عبارت · اعلام …خ. م.: در تاریخ 18 آبان 1390، دادخواستی به منظور اعلام انفساخ یک بیعنامه عادی مورخ 28 اردیبهشت 1390 و همچنین جبران خسارات دادرسی به دادگستری اصفها…
مشابه · مبایعه …د. ش. دادخواست تقدیمی توضیح داده است که به دلالت مبایعه نامه عادی مورخ 28/4/90 موکل یک دستگاه آپارتمان به مشخصات مندرج در مبایعه نامه عادی به پلاک…
عینِ عبارت · اعلام …با حضور وکیل خواهان تشکیل و دادگاه پس از استماع اظهارات وی در راستای دادخواست تقدیمی، ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی 00354 مورخ 93/10/25 با این استدلال.…
مشابه · مبایعه …خ. م.: در تاریخ 17 بهمن 1394، حکمی در خصوص انفساخ مبایعهنامهای به تاریخ 20 خرداد 1383 صادر شد.…
