دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › محیطزیست و حقوق عمومی
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای شکایت از ترک فعل دستگاههای دولتی در حفاظت از محیطزیست
راهنمای دعوای شکایت از ترک فعل دستگاههای دولتی در حفاظت از محیطزیست
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که دستگاههای دولتی (مانند سازمان محیطزیست، شهرداریها و...) در انجام وظایف قانونی خود برای حفاظت از محیطزیست (مانند جلوگیری از آلودگی هوا، مدیریت پسماند یا حفاظت از مناطق تحت مدیریت) کوتاهی کرده یا ترک فعل کنند. شهروندان یا سازمانهای مردمنهاد با استناد به اصل ۵۰ قانون اساسی، دیوان عدالت اداری را برای الزام دستگاه به انجام وظیفه قانونی خطاب قرار میدهند. این دعوا در راستای حفظ حقوق عامه است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: اشخاص حقیقی یا سازمانهای مردمنهاد (NGO). خوانده: دستگاههای اجرایی دولتی یا عمومی.
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی (دیوان عدالت اداری).
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری.
- مستندات قانونی
- اصل ۵۰ قانون اساسی، قانون هوای پاک، قانون مدیریت پسماند، قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری.
- مدارک لازم
- مستندات مربوط به وقوع آلودگی یا تخریب محیطزیست، مدارک اثبات وظیفه قانونی دستگاه، گزارشهای کارشناسی یا رسانهای.
- مهلتها
- برای شکایت از ترک فعل، مهلت خاصی (مانند ۳ ماه) وجود ندارد، اما باید در اسرع وقت اقدام شود.
- هزینه
- هزینه دادرسی غیرمالی طبق تعرفه دیوان.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست با موضوع الزام به انجام وظیفه قانونی. ۲. ثبت در سامانه ساجد. ۳. رسیدگی در شعبه بدوی دیوان. ۴. صدور حکم مبنی بر الزام دستگاه به انجام وظیفه. ۵. اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام دیوان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات «وظیفه قانونی» مشخص برای دستگاه خوانده. ۲. کلیگویی در دادخواست بدون اشاره به قانون خاص. ۳. عدم ارائه مستندات کافی مبنی بر وقوع ترک فعل. ۴. عدم توجه به صلاحیت دیوان (دیوان به ترک فعلهای اداری رسیدگی میکند نه جرایم کیفری).
نمونهٔ خواسته
الزام خوانده [نام دستگاه] به انجام وظیفه قانونی مقرر در ماده [شماره ماده] قانون [نام قانون] در خصوص حفاظت از محیطزیست منطقه [نام منطقه].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا سازمانهای مردمنهاد میتوانند شکایت کنند؟
بله، طبق قانون، سازمانهای مردمنهاد میتوانند در راستای حفظ حقوق عامه شکایت کنند.
آیا میتوان از شهرداری شکایت کرد؟
بله، اگر شهرداری در وظایف قانونی خود در حوزه محیطزیست ترک فعل کند، دیوان صالح است.
تفاوت این دعوا با شکایت کیفری چیست؟
شکایت کیفری برای مجازات مسئول است، اما شکایت در دیوان برای الزام دستگاه به انجام کار است.
آیا برای این دعوا نیاز به اثبات خسارت شخصی است؟
خیر، این دعوا در راستای حقوق عامه است و اثبات خسارت شخصی ضروری نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ برای الزام دستگاه به انجام وظیفه قانونی مشخص در حفاظت از محیطزیست، با شکایت ذینفع یا سازمان مردمنهاد واجد شرایط قانونی.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری در تهران، با صلاحیت کشوری؛ ثبت دادخواست از سراسر کشور امکانپذیر است.
- پیش از طرحِ دعوا
- ابتدا درخواست انجام وظیفه به دستگاه ارائه و رسید دریافت شود؛ پس از ابلاغ پاسخ منفی یا انقضای مهلت قانونی پاسخگویی، شکایت طرح شود. مهلت معمول پاسخگویی سه ماه است، مگر قانون خاص یا فوریت، مدت کوتاهتری اقتضا کند.
- اعتراض به رأی
- رأی شعبه بدوی ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، از تاریخ ابلاغ، در شعب تجدیدنظر دیوان قابل اعتراض است؛ رأی تجدیدنظر قطعی است.
- مستند
- مواد ۱۰، ۱۶، ۱۷ و ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق محیطزیست در ایران: مسئولیتها و راهکارهای قانونی
- قرارداد: قرارداد مطالعاتِ زیستمحیطیِ فاز یک و دو و پاکسازیِ خاکِ آلوده
- قرارداد: قرارداد بیمه مسئولیت زیستمحیطی و پاکسازی آلودگیها
- جرم: استنکاف مسئولان و مدیران دستگاهها و ارگانهای ذیربط از همکاری و رعایت الزامات اعلامی سازمان حفاظت محیط زیست
- جرم: عدم اقدام به رفع آلودگی از سوی مالکان، مسئولان یا روسای مراکز اداری، بهداشتی، درمانی، خدماتی، عمومی و تجاری پس از یک مرتبه تذکر کتبی توسط سازمان حفاظت محیط زیست
- جرم: تخلف از مقررات و ضوابط مذکور در آیین نامه های موضوع ماده 10 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست
- نمونهمتن: لایحه تجدیدنظرخواهی ، مطالبه ضرر و زیان ، اداره محیط زیست
قوانین و مواد
- قانون اصلاحات پیوست معاهده (کنوانسیون) بین المللی ایمنی جان اشخاص در دریا مورخ 1974 (1353) و آییننامه بین المللی امنیت کشتیها و تسهیلات بندری (آی. اس. پی. اس)
- تبصره:…فصل در مورد کشتیهای جنگی، کشتیهای تدارکاتی نظامی، یا دیگر کشتیهای تحت بهره برداری یا با مالکیت دولت متعاهد که تنها جهت خدمات غیرتجاری دولتی استفاده میشوند، اعمال نمی شود. 4. هیچ چیز در این فصل نباید به حقوق یا تعهدات کشورها به موجب حقوق بین الملل، لطمه ای وا… … …موجود باشد، ممکن است ماموران به طور مقتضی مجاز شده براساس قضاوت حرفه ای خود، دلایل مشخصی برای باور اینکه کشتی مطابقت ندارد، داشته باشند. 33. 4 - نمونه های دلایل مشخص ممکن در مقرره های (1. 9) و (2. 9) فصل (2 - 11) در صورت ارتباط شامل موارد زیر میشود: 1. شواهد… … …شوند تا نشان داده شود که دسترسی به این منطقه دارای محدودیت بوده و هرگونه حضور غیرمجاز در این منطقه نقض امنیت به شمار میآید. 21. 9 - مناطق محدودیت دار مکانهای زیر را شامل میشود: 1. پل فرماندهی، موتورخانه گروه (الف) و سایر ایستگاههای وارسی (کنترلی) آن طور که …
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 143
عینِ عبارت · شکایت …مفهوم ترک فعل اداری به این رهیافت می رسد که اولاً دیوان عدالت مستفاد از مواد 10 و 11 و 12 قانون دیوان عدالت اداری واجد صلاحیت «ابطال» و «الزام» است و بنابراین می تواند به شکایت از ترک فعل های ادا…
عینِ عبارت · شکایت …ه دعوای خسارت رسیدگی می کند که شاکی که همزمان مدعی خسارت است از تصمیم یا اقدام سازمان مورد نظر شکایت کرده باشد وگرنه موضوع طبق اصل مقرر در صدر تبصره ۱ در صلاحیت دادگاه عمومی خواهد بود؛ اگرچه به ن…
عینِ عبارت · شکایت …د دیوان عدالت رایج بوده و با ادبیات حقوقی مقرر در ماده ۱۰ و مواد دیگر ق.د.ع بیشتر مناسبت دارد، شکایت نسبت به تصمیمات، آرا و اقدامات دولت و اشخاص آمده در بند ۱ و ۲ ماده ۱۰ ق.د.ع است. تصمیم و اقدام…
عینِ عبارت · شکایت …اه ها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاه های انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمی باشد.
عینِ عبارت · شکایت …برای نمونه مصوبه ای در هیأت عمومی ابطال میشود و پس از ابلاغ به طرف شکایت و انتشار در روزنامه رسمی مقامات مسئول در دستگاه مربوطه دوباره مصوبه جدیدی وضع می نمایند که تکر…
عینِ عبارت · شکایت …* شاکی : آقایان حسین اصل زعیم – امید یاهو – محمد مسعود یوسفی *طرف شکایت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی *موضوع شکایت و خواسته : ابطال نامه شماره 456/100 مورخ…
عینِ عبارت · شکایت …ه پــرونـــده : هـ ع/ ۹۷/۱۷۲۷ شماره دادنامه : ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۲۵۹ تاریخ : ۱۲/۶/۹۸ شاکی : آقای … شکایت : شرکت پخش فرآورده های نفتی موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده ۱۴۸ آیین نامه تخلفات توزیع و فروش…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 259 مورخ 1398/06/12 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت به دیوان عدالت اداری، ابطال ماده 148 آییننامه تخلفات توزیع و فروش فرآوردههای نفتی است. بر…
عینِ عبارت · شکایت …تبصره ۲- تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمی باشد. تبصره ۳ (…
عینِ عبارت · شکایت …مقدمه: الف) شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 68/531 موضوع شکایت آقای … به طرفیت اداره کل آموزش و پرورش فارس به خواسته اعتراض به حکم به شرح دادنامه شما…
عینِ عبارت · شکایت …و بعضی دیگر از شعب اعتقاد داشتند که احراز وقوع تخلّف یک ادّعا در ضمن دعوای مطالبه خسارت است و از این رو شکایتی با عنوان احراز وقوع تخلّف مستقلاً قابل استماع و طرح نزد شعب دیوان عدالت اداری نمی ب…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع شکایت، ابطال قسمت اخیر بند 46-4 از آییننامه تکمیلی تعرفههای برق وزارت نیرو است. بر اساس این بند،…
عینِ عبارت · شکایت …مقدمه: الف) شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۶۸/۵۳۱ موضوع شکایت آقای … به طرفیت اداره کل آموزش و پرورش فارس به خواسته اعتراض به حکم به شرح دادنامه شماره ۲۶۹…
عینِ عبارت · شکایت …و خانم س. ج. علیه متهم اقای م. س. با وکالت اقای ی. م. و س. ب. ل. دایر بر مشارکت در کلاهبرداری شکایت نموده پس از انجام تحقیقات قرار مجرمیت و کیفرخواست از ناحیه دادسرا صادر و پرونده جهت رسیدگی به…
عینِ عبارت · شکایت …ـ ت/ 0200050 شماره دادنامه سیلور: 140231390003151306 تاریخ:1402/12/01 * شـاکــی : خانم … * طرف شکایت : نهاد ریاست جمهوری * مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال مصوبه 4754/46960 مورخ 1401/1/17 معاو…
چک وعده دار
عینِ عبارت · شکایت …ده قرار میدهد و با طولانی کردن دعواهای حقوقی مردم را راضی به این که با دریافت مبلغ کمتری از پول خود، از شکایت خود صرف نظر مینمایند.…
عینِ عبارت · شکایت …دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده و ب. ت. ب. شکایت شاکی آقای ح.…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · شکایت در خصوص شکایت خانم د.…
عینِ عبارت · شکایت …در مقابل، وزارت بهداشت در پاسخ به شکایت اعلام کرد که این دستورالعمل به منظور بهبود کنترل بهداشتی و پیشگیری از بیماریها تنظیم شده و…
عینِ عبارت · شکایت …ه، شاکیان علیه متهمان به اتهام مشارکت در کلاهبرداری به مبلغ نه میلیارد و هشتاد و پنج میلیون ریال شکایت کرده بودند.…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال نامه شماره 70؍11626؍418؍607 مورخ 29؍8؍1400 اداره کل زندانهای استان همدان است…
عینِ عبارت · شکایت …در نهایت، دبیر نشست بر لزوم عدم طرح شکایت علیه پیمانکار در مواردی که او مقصر است، تاکید کرد.…
عینِ عبارت · شکایت …الی کشور به بررسی پروندهای پرداخت که در آن، اولیاء دم یک مرحومه از همسر متوفات به اتهام قتل عمد شکایت کرده بودند.…
عینِ عبارت · شکایت …ه ع-۰۴۰۰۰۷۰ ه ت شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۴۸۵۸۸۹ تاریخ:۱۴۰۵/۰۲/۳۰ * شاکی : آقای … *طرف شکایت : سازمان امور مالیاتی کشور *موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۱-۳ دستورالعمل حسابرسی ۲۰۰/۶۰۷۵۵…
عینِ عبارت · شکایت …شاکی : شرکت پردیس صنعت سیاره سبز با وکالت آقایان … و علی دهقانی تفتی طرف شکایت: ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز- نهاد ریاست جمهوری موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماد…
عینِ عبارت · شکایت …الف.، مبنی بر سرقت دو فقره اوراق مشارکت پ. الف.، هر یک به مبلغ ده میلیون ریال، موضوع شکایت اداره حقوقی ب.…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 140331390000113021 مورخ 1403/01/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال ماده 16 ضوابط اختصاصی گروه کالایی لوازم خانگی، برقی و الکترونیک است که در جلسه شماره…
عینِ عبارت · شکایت ….. آقای خ.ن. به اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی منجر به قتل مرحوم س.ت.، موضوع شکایت اولیایدم تحت تعقیب کیفری قرار گرفته است.…
عینِ عبارت · شکایت …مباشرت در قتل عمدی و متهم دیگر به اتهام معاونت در ایراد ضرب و جرح عمدی مورد محاکمه قرار گرفتند. شکایت از سوی اولیای دم مقتول به دلیل درگیریای که در تاریخ 26 خرداد 1386 در محل نمایندگی خودرو رخ…
عینِ عبارت · شکایت …شماره پرونده: 0105309 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت: استانداری استان خراسان رضوی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 مصوبه مورخ 1401/5/26 و بندها…
