دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی عمومی اداری و خسارت
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل دستگاه اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی
راهنمای دعوای مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل دستگاه اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که یک دستگاه یا سازمان اداری بر خلاف تکالیف قانونی و اختصاصی خود، از انجام وظیفه امتناع کرده (ترک فعل نموده) و در اثر این خودداری، به اشخاص حقیقی یا حقوقی خسارت مادی یا معنوی وارد شده است. شخص زیاندیده میتواند جبران خسارت وارده را مطالبه کند. این دعوا معمولاً به دنبال احراز تخلف دستگاه در دیوان عدالت اداری مطرح میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص زیاندیده (حقیقی یا حقوقی) / خوانده: دستگاه یا سازمان اداری دولتی یا عمومی متخلف.
- ماهیت
- مالی (مطالبه خسارت)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- ابتدا شعبههای بدوی دیوان عدالت اداری جهت احراز تخلف/ترک فعل (و سپس دادگاه عمومی حقوقی برای مطالبه خسارت مالی، یا شعبه دیوان بسته به نوع خواسته و صلاحیتهای قانونی ناشی از قانون دیوان عدالت اداری).
- مستندات قانونی
- قانون دیوان عدالت اداری، اصل ۱۷۱ قانون اساسی، قانون مسئولیت مدنی.
- مدارک لازم
- کارت ملی، مستندات رابطه با اداره، مدارک دال بر تقاضای انجام وظیفه و امتناع اداره، نظریه کارشناس رسمی دادگستری در خصوص میزان خسارت، اسناد اثبات ورود خسارت.
- مهلتها
- مهلتهای عمومی مرور زمان حقوقی؛ در خصوص طرح شکایت در دیوان عدالت اداری جهت احراز تخلف، رعایت مهلتهای مقرر در قانون دیوان (برای اشخاص مقیم ایران سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم یا اطلاع از آن).
- هزینه
- بر اساس ارزش خواسته (خسارت مادی مطالبهشده) طبق تعرفه دعاوی مالی در دادگاههای عمومی یا هزینه دادرسی دیوان عدالت اداری.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (یا سامانه دیوان عدالت اداری حسب مورد) ۲. بررسی اولیه و ابلاغ به خوانده ۳. تبادل لوایح ۴. جلسه دادرسی یا بررسی در شعبه ۵. صدور رای ۶. ارجاع به اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات رابطه سببیت بین ترک فعل اداره و خسارت وارده. ۲. اشتباه در تعیین مرجع صالح (دیوان عدالت اداری یا دادگاه عمومی). ۳. عدم ارائه مستندات کتبی دال بر مطالبه قبلی انجام وظیفه از اداره. ۴. عدم تعیین دقیق مبالغ خسارت.
نمونهٔ خواسته
مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل دستگاه اداری [نام دستگاه] در انجام وظایف قانونی و اختصاصی مقوم به مبلغ [تومان] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل اداره، حتماً باید ابتدا به دیوان عدالت اداری مراجعه کرد؟
بستگی به نوع خواسته دارد؛ احراز تخلف یا عدم انجام وظیفه معمولاً در صلاحیت دیوان عدالت اداری است و مطالبه خسارت مالی ناشی از آن در دادگاه حقوقی رسیدگی میشود، مگر قوانین خاص تفویض صلاحیت کرده باشند.
آیا خسارت معنوی ناشی از ترک فعل اداره نیز قابل مطالبه است؟
بله، در صورت اثبات و احراز از سوی مرجع صالح، خسارت معنوی نیز قابل مطالبه است.
مرور زمان این دعوا چقدر است؟
تابع قواعد عمومی مسئولیت مدنی و قوانین جاری است.
اثبات رابطه سببیت بر عهدهکیست؟
بر عهده خواهان (زیاندیده) است که باید ثابت کند خسارت مستقیماً ناشی از ترک فعل اداره بوده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ در خسارت ناشی از ترک فعل دستگاه یا مأمور مشمول قانون در انجام وظایف قانونی و اختصاصی، احراز تخلف و تعیین اصل و میزان خسارت با دیوان است.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری در تهران؛ ثبت الکترونیکی دادخواست از سراسر کشور امکانپذیر است.
- پیش از طرحِ دعوا
- مستندسازی تکلیف قانونی، ترک فعل، خسارت و رابطه سببیت؛ اگر الزام به انجام وظیفه نیز خواسته شود، ابتدا درخواست به دستگاه و اخذ رسید و سپس انتظار تا پاسخ یا پایان مهلت قانونی لازم است؛ مهلت معمول پاسخ سه ماه است، با رعایت استثناهای قانونی و فوریت.
- اعتراض به رأی
- ظرف بیست روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در شعب تجدیدنظر دیوان؛ رأی تجدیدنظر قطعی است و فرجامخواهی عادی ندارد.
- مستند
- تبصره ۱ ماده ۱۰، تبصره ۴ ماده ۱۶ و ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی عمومی اداری و نحوه مطالبه خسارت از ادارات دولتی
- قرارداد: قرارداد الحاقی مشروط به شرط فعل
- قرارداد: قرارداد وکالت دعاوی اداری و دیوان عدالت اداری
- جرم: امتناع از استرداد طبق سپرده شده به اشخاص دارای حق مطالبه
- نمونهمتن: تعیین داور اختصاصی مرضی الطرفین قرارداد پیمانکاری
قوانین و مواد
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۹۰/۰۹/۲۲)
- قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- قانون دیوان عدالت اداری (اجرای آرای دیوان) (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۹۰/۰۹/۲۲)
- تبصره 1:…عمومی است. لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و ماموران واحدها و دستگاههای یاد شده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مط… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده، اقدام و حکم مقتضی صادر می نماید.
- قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- تبصره 1:…دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت ا… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
- قانون دیوان عدالت اداری (اجرای آرای دیوان) (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- تبصره 1:…دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاه های مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاه های یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت ا… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر می نماید.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 91
نظریه مشورتی شماره 7/1403/270 مورخ 1403/04/09
عینِ عبارت · مطالبه …ناشی از تخلف ماموران دولتی در اجرای وظایف قانونی باشد، دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت را دارد.…
مشابه · جبران خسارت …ت و رابطه سببیت بین تخلف و خسارات وارده، وفق ماده 3 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339، میزان، طریقه و کیفیت جبران خسارت را مشخص و مورد حکم قرار میدهد؛…
عینِ عبارت · خسارت …بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق ▪ خسارت ناشی از قسمتهای اختصاصی یک واحد تعریف قسمتهای اختصاصی، بخشهایی از ساختمان هستند که طبق اس…
مشابه · جبران خسارت …ن قسمت اختصاصی یک واحد باشد و به سایر واحدها یا مشاعات خسارت وارد کند، اصل بر این است که مسئولیت جبران خسارت با مالک همان واحد است.…
عینِ عبارت · مطالبه …صوب ۱۴۰۲/۲/۱۰، تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری به شرح زیر اصلاح شده است رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
مشابه · جبران خسارت …مثل مقررات مربوط به تملک اراضی توسط دستگاه های دولتی و یا مواردی دیگر که قانونگذار تصریح به جبران خسارت توسط دولت نموده است؛…
رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت
عینِ عبارت · مطالبه دعوای شهروندان عادی و اشخاص در حکم مردم علیه دولت سازمانها، نهادها و ... به خواسته مطالبه خسارت با هر عنوانی قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری نیست.…
عینِ عبارت · مطالبه …ی است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است.
عینِ عبارت · مطالبه …است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است.
عینِ عبارت · مطالبه …است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است. برداشت دیگر که ممکن است…
عینِ عبارت · مطالبه …وب ۱۴۰۲/۲/۱۰، تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری به شرح زیر اصلاح شده است رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
عینِ عبارت · مطالبه …البته در فرض رسیدگی به دعاوی خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است، دعاوی مطالبه خسارت علیه دستگاه های دولتی و عمومی است و نه دعوای خسارت اشخاص خصوصی علیه یکدیگر در ادامه قانو…
عینِ عبارت · مطالبه دعوای شهروندان عادی و اشخاص در حکم مردم علیه دولت سازمانها، نهادها و ... به خواسته مطالبه خسارت با هر عنوانی قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری نیست.…
عینِ عبارت · مطالبه …البته در فرض رسیدگی به دعاوی خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است، دعاوی مطالبه خسارت علیه دستگاه های دولتی و عمومی است و نه دعوای خسارت اشخاص خصوصی علیه یکدیگر در ادامه قان…
عینِ عبارت · مطالبه …ست اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) - رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
نظریه 7/1404/142 — 1404/09/15
عینِ عبارت · مطالبه …صلاحی (1402 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، رسیدگی به احراز تقصیر و مطالبه خسارت در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار گرفته است.…
عینِ عبارت · مطالبه …است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) - رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
عینِ عبارت · خسارت …ب. علیرغم آنچه در این مورد در شرایط عمومی بیمهنامه ذکر گردیده است، جبران خسارت و هزینههای قابل تامین موضوع قسمت دوم شرایط منضم باین الحاقیه را متعهد میگردد. سایر شرا…
مشابه · جبران خسارت …ب. علیرغم آنچه در این مورد در شرایط عمومی بیمهنامه ذکر گردیده است، جبران خسارت و هزینههای قابل تامین موضوع قسمت دوم شرایط منضم باین الحاقیه را متعهد میگردد. سایر شرا…
عینِ عبارت · مطالبه …ه شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ (اصلاحی ۱۰/۰۲/۱۴۰۲)ـ رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است. لیکن در مو…
عینِ عبارت · مطالبه قابلیت طرح دعوا از جانب یکی از مدیر ساختمان (2)- ذینفع در دعوی مطالبه خسارت وارده به مشاعات ملک خ.…
عینِ عبارت · مطالبه …صرفاً تأکیدی بر خواسته اصلی است، به صورت مستقل قابلیت استماع در شعب دیوان را دارد یا باید ضمن دعوا مطالبه خسارت طرح شود؟…
عینِ عبارت · مطالبه مطالبه خسارت به دلیل قصور در حفر چاه و تأیید و نقض جزئی حکم بدوی در دادگاه تجدیدنظر خ. م.: موضوع ای…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · مطالبه …م. ذوالفقاری 3-آقای ع.الف. قیومی زاده با وکالت آقای … بخواسته مطالبه خسارت به مبلغ 130/000/000 ریال با احتساب خسارات دادرسی با این توضیح که به دلالت مستندات ابرازی خ…
عینِ عبارت · مطالبه …فرزند و. و اقای ع. ا. ن. ت. فرزند ا. و. دی خواسته ها: ۱. اثبات حق ارتفاق ۲. سایر دعاوی غیرمالی ۳.…
نظم بیمه — ص 311 تا 315
عینِ عبارت · مطالبه …۶ تآخیر در پرداخت حداقل ۵۰ درصد از دیه تقریبی به اشخاص ثالث زیاندیده در حوادث رانندگی منجر به خسارت بدنی غیر از فوت به رغم مطالبه زیاندیده و دریافت گزارش کارشناس راهن…
عینِ عبارت · مطالبه …تاثیر حکم قطعی کیفری در دعوای حقوقی، محدود به دعوای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیست.…
مشابه · جبران خسارت …ه مرکزی و بند 6 ماده 6 شرایط عمومی بیمهنامه، تاکید میکند که این بخشنامه به درستی شرایط غیرقابل جبران خسارت را مشخص کرده و هیچ ارتباطی با جنبه کیفری ندارد.…
عینِ عبارت · مطالبه …ب. صورت رسمی اعلام داشته است 2 - خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر شده است و رای داد…
مشابه · جبران خسارات ….. لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون خواهان و سایر…
قانون دریایی
عینِ عبارت · مطالبه …نند که فرمانده مجاز در اقدامات مزبور نبوده مطالبات آنها از حقوق ممتاز محسوب نخواهد شد. ماده 30 رجحان حقوق ممتاز حقوق ممتاز مندرج در ماده قبل نسبت به حقوق ناشی از رهن کشتی و همچنین بر سایر حقوق…
عینِ عبارت · مطالبه …کین بنام آقای … خود را بصورت رسمی اعلام داشته است 2- خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر ش…
مشابه · جبران خسارات …ار دلالت بر این دارد که برابر پروانه احداث بنا و عملیات انجام پذیرفته... لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون خواها…
عینِ عبارت · مطالبه …ب. صورت رسمی اعلام داشته است 2 - خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر شده است و رای دادگا…
مشابه · جبران خسارات ….. لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و.…
عینِ عبارت · مطالبه …عدم اعتراض خود را بصورت رسمی اعلام داشته است 2- خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجت…
مشابه · جبران خسارات …یان کار دلالت بر این دارد که برابر پروانه احداث بنا و عملیات انجام پذیرفته... لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون…
