دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی عمومی اداری و خسارت
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل مأمور اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی
راهنمای دعوای مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل مأمور اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که یک مأمور اداری مشخص، برخلاف تکالیف قانونی و اختصاصی خود، از انجام وظیفه قانونی خودداری کرده (ترک فعل نموده) و این ترک فعلِ شخص مأمور موجب ورود خسارت مادی یا معنوی به شهروندان شده است. زیاندیده علیه مأمور (و احیاناً دستگاه متبوع) اقامه دعوا میکند تا جبران خسارت شود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص زیاندیده / خوانده: مأمور اداری ترککننده وظیفه.
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی (و حسب مورد دیوان عدالت اداری برای احراز تخلف اولیه مأمور).
- مستندات قانونی
- قانون مسئولیت مدنی، قوانین اداری و استخدامی، نامطمئن.
- مدارک لازم
- مدارک شناسایی، مدارک اثبات وجود وظیفه قانونی بر عهده مأمور، مدارک امتناع مأمور از انجام وظیفه، نظریه کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین میزان خسارت.
- مهلتها
- تابع قواعد عمومی مرور زمان دعاوی حقوقی خسارت.
- هزینه
- بر اساس ارزش خواسته دعوای مالی در دادگاههای حقوقی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۲. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی ۳. تعیین وقت رسیدگی و دعوت از خوانده ۴. استعلام وضعیت وظایف قانونی مأمور در صورت نیاز ۵. ارجاع به کارشناس جهت برآورد خسارت ۶. صدور رای و اجرای آن.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات اینکه انجام آن وظیفه منحصراً بر عهده آن مأمور خاص بوده است. ۲. طرح دعوا صرفاً علیه سازمان بدون توجه به مسئولیت شخصی مأمور در ترک فعلهای شخصی (یا برعکس). ۳. مبهم بودن میزان خسارت وارده. ۴. عدم اثبات رابطه مستقیم بین ترک فعل مأمور و بروز خسارت.
نمونهٔ خواسته
مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل مأمور اداری [نام مأمور] در انجام وظایف قانونی مقوم به مبلغ [تومان] به انضمام خسارت دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا ترک فعل مأمور جرم است یا تخلف؟
در صورتی که قانون آن را جرمانگاری کرده باشد میتواند تعقیب کیفری داشته باشد، اما برای مطالبه خسارت مالی، دعوای حقوقی مطرح میشود.
تفاوت این دعوا با دعوای علیه دستگاه اداری چیست؟
در این مورد، مخاطب اصلی و خوانده، شخصِ مأمور اداری است که مرتکب ترک فعل شده است، هرچند ممکن است مسئولیت دستگاه نیز مطرح باشد.
آیا دادگاه حقوقی میتواند مستقیماً ترک فعل مأمور را احراز کند؟
بله، برای تعیین مسئولیت مدنی و جبران خسارت، دادگاه حقوقی به بررسی ارکان مسئولیت از جمله ترک فعل میپردازد.
مدارک لازم برای اثبات ترک فعل چیست؟
نامهها، اظهارنامهها، مکاتبات اداری و شهادت شهود یا گزارش بازرسیها.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ رسیدگی به احراز ترک وظیفه قانونی و اختصاصی مأمور و مطالبه خسارت ناشی از آن، توأمان در دیوان انجام میشود.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری با صلاحیت کشوری؛ ثبت دادخواست بهصورت الکترونیکی امکانپذیر است.
- پیش از طرحِ دعوا
- درخواست کتبی انجام وظیفه به دستگاه مربوط و دریافت رسید؛ اصولاً دستگاه سه ماه برای پاسخ فرصت دارد، مگر قانون خاص یا فوریت، مهلت دیگری اقتضا کند. مدارک ترک فعل، خسارت و رابطه سببیت ضمیمه شود.
- اعتراض به رأی
- تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان، برای مقیم ایران ظرف ۲۰ روز و مقیم خارج ظرف دو ماه از ابلاغ؛ رأی تجدیدنظر اصولاً قطعی است.
- مستند
- تبصره ۱ ماده ۱۰، تبصره ۴ ماده ۱۶ و ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری، با اصلاحات ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی عمومی اداری و نحوه مطالبه خسارت از ادارات دولتی
- قرارداد: قرارداد الحاقی مشروط به شرط فعل
- قرارداد: قرارداد وکالت دعاوی اداری و دیوان عدالت اداری
- جرم: امتناع از استرداد طبق سپرده شده به اشخاص دارای حق مطالبه
- نمونهمتن: تعیین داور اختصاصی مرضی الطرفین قرارداد پیمانکاری
قوانین و مواد
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۹۰/۰۹/۲۲)
- قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- قانون دیوان عدالت اداری (اجرای آرای دیوان) (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۹۰/۰۹/۲۲)
- تبصره 1:…عمومی است. لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و ماموران واحدها و دستگاههای یاد شده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مط… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده، اقدام و حکم مقتضی صادر می نماید.
- قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- تبصره 1:…دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت ا… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
- قانون دیوان عدالت اداری (اجرای آرای دیوان) (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
- تبصره 1:…دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاه های مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاه های یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت ا… … …در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر می نماید.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 91
نظریه مشورتی شماره 7/1403/270 مورخ 1403/04/09
عینِ عبارت · مطالبه …ناشی از تخلف ماموران دولتی در اجرای وظایف قانونی باشد، دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت را دارد.…
مشابه · جبران خسارت …ت و رابطه سببیت بین تخلف و خسارات وارده، وفق ماده 3 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339، میزان، طریقه و کیفیت جبران خسارت را مشخص و مورد حکم قرار میدهد؛…
عینِ عبارت · خسارت …بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق ▪ خسارت ناشی از قسمتهای اختصاصی یک واحد تعریف قسمتهای اختصاصی، بخشهایی از ساختمان هستند که طبق اس…
مشابه · جبران خسارت …ن قسمت اختصاصی یک واحد باشد و به سایر واحدها یا مشاعات خسارت وارد کند، اصل بر این است که مسئولیت جبران خسارت با مالک همان واحد است.…
عینِ عبارت · مطالبه …صوب ۱۴۰۲/۲/۱۰، تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری به شرح زیر اصلاح شده است رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
مشابه · جبران خسارت …مثل مقررات مربوط به تملک اراضی توسط دستگاه های دولتی و یا مواردی دیگر که قانونگذار تصریح به جبران خسارت توسط دولت نموده است؛…
رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت
عینِ عبارت · مطالبه دعوای شهروندان عادی و اشخاص در حکم مردم علیه دولت سازمانها، نهادها و ... به خواسته مطالبه خسارت با هر عنوانی قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری نیست.…
عینِ عبارت · مطالبه …ی است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است.
عینِ عبارت · مطالبه …است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است.
عینِ عبارت · مطالبه …است مگر اینکه قائل باشیم که از تصمیمات قانونی اداره نیز می توان تحت شرایطی بدون تصریح قانونگذار مطالبه خسارت نمود که در نظام حقوقی ما تاکنون چنین دیدگاهی پذیرفته نشده است. برداشت دیگر که ممکن است…
عینِ عبارت · مطالبه …وب ۱۴۰۲/۲/۱۰، تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری به شرح زیر اصلاح شده است رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
عینِ عبارت · مطالبه …البته در فرض رسیدگی به دعاوی خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است، دعاوی مطالبه خسارت علیه دستگاه های دولتی و عمومی است و نه دعوای خسارت اشخاص خصوصی علیه یکدیگر در ادامه قانو…
عینِ عبارت · مطالبه دعوای شهروندان عادی و اشخاص در حکم مردم علیه دولت سازمانها، نهادها و ... به خواسته مطالبه خسارت با هر عنوانی قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری نیست.…
عینِ عبارت · مطالبه …البته در فرض رسیدگی به دعاوی خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است، دعاوی مطالبه خسارت علیه دستگاه های دولتی و عمومی است و نه دعوای خسارت اشخاص خصوصی علیه یکدیگر در ادامه قان…
عینِ عبارت · مطالبه …ست اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) - رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
نظریه 7/1404/142 — 1404/09/15
عینِ عبارت · مطالبه …صلاحی (1402 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، رسیدگی به احراز تقصیر و مطالبه خسارت در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار گرفته است.…
عینِ عبارت · مطالبه …است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) - رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است.…
عینِ عبارت · خسارت …ب. علیرغم آنچه در این مورد در شرایط عمومی بیمهنامه ذکر گردیده است، جبران خسارت و هزینههای قابل تامین موضوع قسمت دوم شرایط منضم باین الحاقیه را متعهد میگردد. سایر شرا…
مشابه · جبران خسارت …ب. علیرغم آنچه در این مورد در شرایط عمومی بیمهنامه ذکر گردیده است، جبران خسارت و هزینههای قابل تامین موضوع قسمت دوم شرایط منضم باین الحاقیه را متعهد میگردد. سایر شرا…
عینِ عبارت · مطالبه …ه شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی تبصره ۱ (اصلاحی ۱۰/۰۲/۱۴۰۲)ـ رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است. لیکن در مو…
عینِ عبارت · مطالبه قابلیت طرح دعوا از جانب یکی از مدیر ساختمان (2)- ذینفع در دعوی مطالبه خسارت وارده به مشاعات ملک خ.…
عینِ عبارت · مطالبه …صرفاً تأکیدی بر خواسته اصلی است، به صورت مستقل قابلیت استماع در شعب دیوان را دارد یا باید ضمن دعوا مطالبه خسارت طرح شود؟…
عینِ عبارت · مطالبه مطالبه خسارت به دلیل قصور در حفر چاه و تأیید و نقض جزئی حکم بدوی در دادگاه تجدیدنظر خ. م.: موضوع ای…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · مطالبه …م. ذوالفقاری 3-آقای ع.الف. قیومی زاده با وکالت آقای … بخواسته مطالبه خسارت به مبلغ 130/000/000 ریال با احتساب خسارات دادرسی با این توضیح که به دلالت مستندات ابرازی خ…
عینِ عبارت · مطالبه …فرزند و. و اقای ع. ا. ن. ت. فرزند ا. و. دی خواسته ها: ۱. اثبات حق ارتفاق ۲. سایر دعاوی غیرمالی ۳.…
نظم بیمه — ص 311 تا 315
عینِ عبارت · مطالبه …۶ تآخیر در پرداخت حداقل ۵۰ درصد از دیه تقریبی به اشخاص ثالث زیاندیده در حوادث رانندگی منجر به خسارت بدنی غیر از فوت به رغم مطالبه زیاندیده و دریافت گزارش کارشناس راهن…
عینِ عبارت · مطالبه …تاثیر حکم قطعی کیفری در دعوای حقوقی، محدود به دعوای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیست.…
مشابه · جبران خسارت …ه مرکزی و بند 6 ماده 6 شرایط عمومی بیمهنامه، تاکید میکند که این بخشنامه به درستی شرایط غیرقابل جبران خسارت را مشخص کرده و هیچ ارتباطی با جنبه کیفری ندارد.…
عینِ عبارت · مطالبه …ب. صورت رسمی اعلام داشته است 2 - خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر شده است و رای داد…
مشابه · جبران خسارات ….. لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون خواهان و سایر…
قانون دریایی
عینِ عبارت · مطالبه …نند که فرمانده مجاز در اقدامات مزبور نبوده مطالبات آنها از حقوق ممتاز محسوب نخواهد شد. ماده 30 رجحان حقوق ممتاز حقوق ممتاز مندرج در ماده قبل نسبت به حقوق ناشی از رهن کشتی و همچنین بر سایر حقوق…
عینِ عبارت · مطالبه …کین بنام آقای … خود را بصورت رسمی اعلام داشته است 2- خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر ش…
مشابه · جبران خسارات …ار دلالت بر این دارد که برابر پروانه احداث بنا و عملیات انجام پذیرفته... لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون خواها…
عینِ عبارت · مطالبه …ب. صورت رسمی اعلام داشته است 2 - خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجتمع صادر شده است و رای دادگا…
مشابه · جبران خسارات ….. لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و.…
عینِ عبارت · مطالبه …عدم اعتراض خود را بصورت رسمی اعلام داشته است 2- خواهان خسارت یک واحد را مطالبه کرده و دادگاه باید موضوع را جهت برآورد خسارت یک واحد به کارشناس ارجاع می نمود ولی حکم برای کل خسارت مجت…
مشابه · جبران خسارات …یان کار دلالت بر این دارد که برابر پروانه احداث بنا و عملیات انجام پذیرفته... لذا مسئول جبران خسارات نمی باشم و خسارات انجام شده ناشی از عدم رعایت مقررات قانونی توسط مهندس … و شهرداری و... م. ب.... چون…
