اثر شرط فاسخ

اثر شرط فاسخ خ. م.: در تاریخ 20 اردیبهشت 1393، دادگاه بدوی به دعوایی که از سوی یک شخص حقیقی علیه شخص حقیقی دیگر مطرح شده بود، رسیدگی کرد. خواسته این دعوا شامل تایید و تنفیذ فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهد و همچنین مطالبه خسارات دادرسی بود. دادگاه بدوی با استناد به عدم پرداخت باقی‌مانده ثمن در موعد مقرر و همچنین با استناد به ماده 449 قانون مدنی، فسخ قرارداد را به دلیل عدم اراده طرفین و شرط انفساخ در قرارداد، غیرموجه تشخیص داد و حکم به بطلان دعوا صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با بررسی محتویات پرونده و استناد به مواد 10 و 220 قانون مدنی و ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، به این نتیجه رسید که عدم پرداخت ثمن در مهلت مقرر موجب انفساخ عقد شده است. به همین دلیل، دادنامه بدوی را نقض کرده و حکم به تایید فسخ قرارداد و پرداخت خسارات دادرسی صادر کرد. این رای قطعی و لازم‌الاجرا است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/02/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت درج شرط فاسخ در قرارداد، به محض حصول شرایط موردتوافق، عقد منفسخ می‌شود. رای دادگاه بدوی در خصوص دعوای آقای ح.م. به وکالت از آقای ع.ب. به طرفیت آقای ن.ق. به خواسته تایید و تنفیذ فسخ قرارداد به علت عدم انجام تعهد و خسارات دادرسی؛ دادگاه ب. ت. ب. اینکه وکیل خواهان علت فسخ قرارداد را عدم پرداخت مابقی ثمن در دفترخانه از ناحیه خوانده دانسته است که در قسمت توضیحات آمده است... مابقی طلب فروشنده مبلغ سی وشش میلیون ریال 20/8/89 در دفترخانه هنگام انتقال سند به فروشنده پرداخت می‌گردد و طرفین توافق نمودند چنانچه هرکدام از طرفین نتوانند به تعهدات خود عمل نمایند تا مورخ 30/8/89 این قرارداد فسخ و از درجه اعتبار ساقط م. ب.... در هر علمی یا فنی هر عبارت یا کلمه دارای بار معنایی خاصی است کلمات فسخ و انفساخ نیز در علم حقوق دارای بار خاصی و آثار خاص خود هستند. بر اساس ماده 449 قانون مدنی فسخ (به لفظ یا فعلیت دلالت بر آن نماید محقق دانسته است. فلذا بایستی شخصی که حق فسخ به وی داده شده است نسبت به انشاء فسخ اقدام نموده و آن را با یک نشانه خارجی اعم از لفظ یا فعل ظاهر سازد. پس فسخ به اراده طرفین یا شخصی که طرفین فسخ قرارداد را به اراده او واگذار نموده‌اند واقع می‌شود. انفساخ گرچه در قانون تعریف نشده است لیکن در دکترین حقوق به فسخ خود به خودی و قهری قرارداد اطلاق می‌گردد و تفاوت آن با فسخ عدم دخالت ارادی طرفین در فسخ است و فسخ قرارداد (از بین رفتن قرارداد) به یک امر خارجی منوط می‌گردد. در قرارداد مستند طرفین نیز فسخ قرارداد به عدم انجام تعهد از ناحیه طرفین تا مورخ 30/8/89 وابسته شده است که عدم انجام تعهد تا تاریخ خاص یک امر خارجی است و نیازی به اراده طرفین جهت انشاء فسخ و اعلام آن نیست. فلذا ب. ت. ب. شرط انفساخ در قرارداد فسخ آن از ناحیه یک طرف عملی نیست که قرارداد به وی این حق را داده باشد تا مورد تایید از ناحیه دادگاه قرار گیرد. فلذا دعوای خ. ر. و. ندانسته و حکم بر بطلان آن صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران م. ب.. معاون قضایی و دادرس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی ملارد - ذولفقاری رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ع.ب. با وکالت آقای ح.م. نسبت به دادنامه شماره ---... 92 مورخ 27/3/92 صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی ملارد که به موجب آن حکم بر بطلان خواسته وی دایر بر تایید و فسخ قرارداد مورخ 17/7/89 صادرشده است وارد و موجه بوده و درخور نقض است زیرا حسب محتویات پرونده طبق قرارداد تنظیمی بین طرفین عقد، مقررشده است که مابقی طلب فروشنده به مبلغ معین در تاریخ 30/8/89 در دفتر اسناد رسمی به هنگام تنظیم سند رسمی پرداخت شود و طرفین توافق نموده‌اند که چنانچه هرکدام از طرفین نتوانند به تعهدات خود عمل کنند تا مورخ 30/8/89 این قرارداد فسخ و از درجه اعتبار ساقط است طرفین خواسته اند از شرط طبق ماده 399 ق.م. استفاده نمایند بنابراین قصد و رضای طرفین معامله گنجانیدن شرایط فسخ در معامله بوده و این شرط نیز در قرارداد طبق اراده آنان اسقاط نشده است و ذوالخیار نیز مراتب اعلام فسخ قرارداد را به موجب اظهارنامه ارسالی به اطلاع طرف مقابل رسانده است و خریدار نیز از شرط مندرج در قرارداد تخلف کرده است و فروشنده نیز جهت جبران خسارت با طرح دعوای مذکور، راه دیگری جز فسخ قرارداد ندارد بنابراین طرح دعوای تایید فسخ به جای انفساخ مسامحه در تعبیر بوده و الفاظ عقود حمل می‌شود بر معانی عرفیه، و ب. ت. ب. اینکه ثمن معامله در مهلت مقرر پرداخت نشده است لذا با عدم پرداخت آن موجبات انفساخ عقد فراهم گردیده است و ن. ب. ا. رای تجدیدنظر خواسته بدون رعایت موازین قانونی و اصول و قواعد دادرسی صادرشده است لذا دادگاه با نقض دادنامه مذکور مستندا به مواد 10 و 220 قانون مدنی و ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به تایید فسخ قرارداد صدرالاشاره و پرداخت کلیه خسارات دادرسی د. ح. ت. ن. خ. را صادر و اعلام می‌دارد این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه پورفلاح - زیوری