احراز وکالت شفاهی

احراز وکالت شفاهی خ. م.: در تاریخ 13 دی‌ماه 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن، خواهان به منظور ابطال توافق‌نامه عادی مورخ 24 فروردین 1390، علیه دو خوانده اقامه دعوی کرده بود. خواهان ادعا نمود که یکی از خواندگان بدون اطلاع و رضایت وی، بخشی از املاک متعلق به او را به خوانده دیگر منتقل کرده و این توافق‌نامه را به عنوان توافق فضولی تلقی کرد. دادگاه بدوی با استناد به شهادت شهود و سایر مستندات، به تایید اطلاع خواهان از توافق‌نامه پرداخته و حکم به بطلان دعوی صادر کرد. خواهان با ارائه دادخواست فرجام‌خواهی، به این حکم اعتراض کرد و مدعی شد که در زمان تنظیم توافق‌نامه در زندان بوده و از آن مطلع نبوده است. وکلای خواندگان در دفاعیات خود به وجود وکالت‌نامه‌ها و قراردادهای قبلی اشاره کردند که به انتقال املاک مربوط می‌شد. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و دلایل ارائه‌شده، فرجام‌خواهی را فاقد دلیل موجه تشخیص داده و حکم دادگاه بدوی را تایید کرد. رای دیوان به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، در تاریخ 1 اردیبهشت 1394 صادر و ابرام شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/13 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مکتوب بودن قراردادهای خصوصی از شرایط الزامی صحت آنها نیست. بنابراین در صورتی که از مجموع شرایط حاکم و عرف منطقه، اعطای وکالت شفاهی پدر به فرزند ارشد خ. ن. ب. فروش چند باب مغازه محرز باشد، مرقوم نشدن این وکالت، منجر به فضولی بودن انتقالات انجام شده توسط پسر نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/13 خلاصه جریان پرونده آقایان ….ر. و ح. ع. وکلای آقای … ح. ت. در تاریخ 92/7/16 با تقدیم دادخواست به دادگستری شهرستان کهگیلویه (دهدشت) علیه آقایان … ت. و ج.م. ب. اقامه دعوی و درخواست رسیدگی با خواسته ابطال توافق نامه عادی مورخه 90/1/24 م. ب. پنجاه و یک میلیون ریال با احتساب حق الوکاله وکیل و هزینه های دادرسی با استناد به دلایل و منضمات دادخواست (تصویر مصدق توافق نامه مورخه 90/1/24 تصویر سند رسمی شماره 223 / 70 و 199 / 70 وکالت نامه وکیل) و استماع شهادت شهود و گواهی گواهان را کرده که به شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی ارجاع گردیده به شرح مندرجات دادخواست وکلای خواهان مدعی گردیده که موکل آنان به موجب سند رسمی شماره 199 / 70 و 223 / 70 مالک یکدستگاه پاساژ به نام پاساژجام جم است که فرزند مشارالیه (خ. ر. ا.) بدون اجازه و اطلاع و موافقت پدر و بدون اینکه وکالتی و یا سمتی از طرف خواهان داشته باشد طی توافق نامه عادی مورخه 90/1/24 اقدام به انتقال تعداد یازده دهنه از مغازه های یاد شده به آقای ج.م. ب. (خ. ر. د.) نموده با عنایت به اینکه توفق نامه به صورت فضولی تنظیم گردیده درخواست صدور حکم مبنی بر ابطال توافق نامه عادی مورخه- 90/1/24 و پرداخت هزینه ها و خسارت دادرسی و حق الوکاله وکیل را دارد پس از جری تشریفات و تعیین وقت رسیدگی طرفین دعوی به دادرسی دعوت گردیده در جلسه رسیدگی وکلای خواهان با تکرار ادعای خود به استماع شهادت شهود و مسجلین ذیل توافق نامه استناد و گواهان خ. ر. ب. دادگاه تعرفه کرده اند دادگاه نیز اخذ توضیحات از مطلعین و گواهان را ممکن التاثیر در کشف واقع دانسته و قرار استماع شهادت شهود را صادر نموده که در وقت مقرر تنها وکلای خ. ح. ی. و دیگر اصحاب دعوی و گواهان دعوت شده حاضر نگردیده که وقت دادرسی با همان تصمیم قبلی تجدید گردیده است آقای …. وکیل دادگستری با تقدیم لایحه که به شماره 92097 مورخه 92/9/10 ثبت دفتر دادگاه بدوی گردیده خود را وکیل خ. ر. ا. معرفی کرده و آقای س. خ.ن. با تقدیم لایحه و انضمام وکالت نامه شماره 0759942 که تحت شماره 9201198 مورخه 92/9/20 ثبت دفتر دادگاه گردیده خود را وکیل خ. ر. د. (ج.م. ب.) تعرفه و جلسه رسیدگی با حضور وکلای اصحاب دع و. ت. گ. وکیل خواهان دعوی خ. ر. ب. شرح مندرجات دادخواست اعلام داشته و وکیل خ. ر. د. در مقام دفاع بیان داشته خواهان از قبل اطلاع کامل از انجام توافق نامه داشته و با اصرار نامبرده و خ. ر. ا. توافق انجام گرفته و حتی بعد از آن خ. ر. ا. معاملاتی انجام داده که خواهان ذیل این معاملات را امضا نموده قرار داد مورخه 90/3/30 به شماره های 7395 و 7396 و معامله مورخه 90/8/5 به شماره 9620 مبّین آنست ضمنا خ. ر. د. به استناد وکالت نامه شماره 14259 مورخه 87/5/16 و مبایعه نامه مورخه 87/10/21 شش دانگ دوازده باب مغازه در طبقه همکف را به خود انتقال داده و قبل از این انتقال خواهان سه باب از این معازه ها را به آقایان … فروخته بود 0 خواهان که راجع به دوازده باب مغازه شکایت کرده بود با پادرمیانی بزرگان و فامیل قرار شد طی توافق نامه ای یک باب از دوازده باب مغازه به آقای ت. پس دهد و مقداری پول به ایشان پرداخت نماید دادگاه از گواهان حاضر در برگ مخصوص گواه کسب اطلاع نمود و آقای … به عنوان گواه بیان داشته « 0000 در زمان وقوع قرار داد عادی مورخه 90/1/24 آقای ح. ت. در زندان بوده و قرار شده که تعداد یازده باب مغازه و یک دکه به آقای ب. بدهند تا وی مبلغی به آقای … ت. بدهد تا مشکل مالی پدرش را حل نماید بعد از انعقاد قرار داد حدود چندین روز بعد دختر من که همسر آقای ح. ت. است اظهار داشت که شوهرم از این معامله نا ر. یتی دارد و آن را قبول ندارد و در زمان انعقاد قرار داد ادعایی آقای … ت. اظهار داشت که من وکیل پدرم هستم و میخواهم از قبل پدرم یا آقای ج.م. ب. معامله انجام دهم من از قبل با آقای ح. ت. تماس نداشته ام 00000 »;آقای ح. گرگانی فرزند سهراب اظهار داشته «اینجانب در جریان وکالت نامه قبلی حاج ت. و ب. بودم که دوازده باب مغازه از پاساژ جام جم را به ایشان واگذار کرده و چون آقای ت. در زندان بودند 000 قرار شد جلسه ای تشکیل شود و ما هم رفتیم که با حضور افراد ریش سفید و معتمد در جلسه آقای ب. یک باب مغازه از دوازده مغازه خ. ر. ب. خاطر افراد حاضر در جلسه بخشیدند و صلح نامه ای تنظیم گردید 0000 »; رمضان استوی با شغل ریاست اداره ثبت بیان داشته « 000 حسب درخواست آقایان ح. ت. و ج.م. ب. درمورخه 90/1/24 یک برگ توافق نامه تنظیم نمودم و از آن تاریخ مغازه های مذکور در تصرف آقای ب. م. ب. 0000 و قرار بر این بوده که النهایه پس از تنظیم وکالت نامه جدید نسبت به یازده مغازه وکالت قبلی فسخ گردد ما چندین جلسه با آقای … ح. ت. داشتیم و حتی نسبت به جزئیات مانند دکه های داخل راهرو و نحوه پرداخت بدهکاری ها و وام بانک صادرات توافق داشتند حتی طلبکارهایش را جهت وصول طلبشان به آقای ب. حواله میکردند 000 این توافق نامه ماحصل چندین جلسه بوده که نامبرده از تمام جزئیات آن خبر داشتند 0000 خود آقای ح. ت. اصرار به توافق جدید داشتندکه نهایت یک مغازه به نفع حاج ح. کسر گردید و تعداد یک میلیارد و هشتصد میلیون ریال از بدهکاری آقای … ح. ت. را آقای ب. تقبل نمود 0000 »; جمشید رویین فرزند فیض اله وکیل دادگستری اظهار داشته«آقای ج.م. ب. بواسطه اینکه مبلغ پول به آقای … ح. ت. داده بود وکالت بلا عزل به صورت مطلق به نحوی که آقای ب. به عنوان وکیل مختار به فروش ملک (پاساژ جام جم) به هر کس و هر قیمتی باشد 0 آقای … ح. ت. پاساژ مذکور را به فرزندش (علی ت.) صلح نموده بود اینجانب به وکالت از سید ح. ت. دادخواست ابطال وکالت نامه بواسطه انتفای موضوع وکالت نامه اعطایی به آقای ب. و انجام مورد وکالت نامه تقدیم که نهایتا با حضور طرفین تصمیم به مصالحه و سازش گرفته شد 000 در منزل آقای ب. قرار داد مستند دعوی تنظیم گردید و آقای … ح. ت. ظاهرا در بازداشت بودند 000 اینجانب هیچگونه نقشی نداشته هر چند بعد از مدتی از وقوع معامله آقای ت. نسبت به آن معترض بوده و بنده هم گفتم که معامله را خودت انجام داده و بنده به عنوان شاهد قضیه بودم آقای … ت. فرزند عبداله بیان میدارد که « جهت معامله تعدادی از مغازه های پاساژ حاج ح. ت. به منزل آقای ب. مراجعه کردیم معامله به این صورت انجام گرفت که تعداد یازده مغازه به آقای ب. فروخته شد هر مغازه پنجاه میلیون تومان معامله انجام گرفت در این معامله علی ت. به عنوان فرزند حاج ح. ت. حضور داشت و سید ح. در زندان بود فردای آن روز با من تماس گرفت که این معامله ای را که انجام دادید من قبول ندارم 0000 در جلسه قبل قرار بود کل پاساژ به آقای ب. بفروش برسد که معامله انجام شد ولی آقای ب. فسخ کرد 000 »; دادگاه با استماع گواهی گواهان کفایت در دادرسی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- مورخه 92/9/24 و با این استدلال که... 1 - اظهارات همگی مسجلین من جمله آقای … اطلاع خواهان دعوی از جلسه مورخه 90/1/24 فی مابین خواندگان دعوی و سایر مسجلین را تایید نموده‌اند 2 - هر چند که خواهان دعوی کتبا به خ. ر. ا. در خصوص انتقال تعداد یازده باب وکالت نامه اعطاء نکرده لیکن در قوانین مدونه کشور و قواعد بین المللی کتابت قراردادهای خصوصی فی مابین طرفین از شرایط الزامی و صحت آن قید نگردیده (مفهوم مخالف <a class="artref" href="/ماده/ماده-190-a_0815110235835">ماده 190 قانون مدنی</a>) فلذا عدم مرقوم گردیدن وکالت خواهان به خ. ر. ا. مبین عدم انعقاد عقد وکالت فی ما بین ایشان نمی‌باشد چونکه حضور آقایان … ت. فرزند ارشد خواهان و مهدی ت. فرزند خواهان یزداله ت. برادرزاده خواهان و خدا بخش نحوی پدر خانم … در حین انعقاد قرار داد مورخه 90/1/24 مبنی اطلاع خواهان و رضایت ضمنی وی از تشکیل جلسه برای انعقاد قرار داد موصوف است 3 - انقضای قریب به دو سال و هشت ماه از جلسه مورخه 90/1/24 و اقامه دعوی ابطال با در نظر گرفتن شرایط مالی خواهان و وضعیت خانوادگی ایشان جهت مشاوره حقوقی با وکلای دادگستری خود قرینه ای برای پذیرش وکالت وی به خ. ر. ا. در خصوص یازده باب مغازه انتقالی م. ب. 4 - اظهارات آقایان … و یزداله ت. مبنی بر تماس تلفنی خواهان و عدم ر. یت وی بعد از جلسه مورخه 90/1/24 نیز خود مبین اطلاع خواهان از جلسه موصوف بوده لیکن وی از شرایط و چگونگی و کیفیت انتقال ر. یت کافی را نداشته که این امر مبین وجود حق فسخ وی در صورت شرایط قانونی و قرار دادی بوده که از مقوله ابطال معامله و قرار داد موصوف خروج موضوعی دارد علی ایحال دادگاه ضمن احراز وجود تفویض اختیار خواهان به خ. ر. ا. در خصوص قرار داد مورخه 90/1/24 و وجود یک نوع وکالت شفاهی به ایشان با در نظر گرفتن عرف منطقه و شرایط ارشد بودن خ. ر. ا. به عنوان فرزند ذکور خواهان ضمن انطباق موضوع به مفهوم مخالف <a class="artref" href="/ماده/ماده-1257-a_0815110236919">ماده 1257 قانون مدنی</a> ناظر به مواد 196 و 198 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی مطروحه را صادر کرده است این رای در تاریخ 92/10/3 به آقای ه.الف. الف.ر. و مورخه 92/10/11 به آقای ح. ع. وکلای خواهان ابلاغ گردیده که نامبردگان در تاریخ 92/11/12 دادخواست فرجام خواهی به دفتر دادگاه بدوی تسلیم کرده اند ب. ش. د. و لایحه فرجامی توضیح داده که موکل به موجب اسناد رسمی شماره 199 / 70 و 223 / 70 مالک تعداد دوازده مغازه در پاساژ جام جم دهدشت است که در تاریخ 89/10/22 به موجب صلح نامه تمامی مغازه ها را به فرزندش (علی ت.) واگذار کرده آقای … ت. سه ماه بعد از واگذاری پاساژ طی قرار داد (توافق نامه) یازده باب از مغازه ها موضوع صلحنامه را به آقای ج.م. ب. واگذار نموده که به موجب دادنامه شماره --- دادگستری شهرستان کهکیلویه و با استدلال مرقوم در رای صوری بودن صلح نامه را گواهی کرده که این رای در شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد تایید و قطعیت یافته است و موکل ب. ت. ب. صدور آراء مذکور تقاضای ابطال قرار داد مورخه 90/1/24 فی ما بین علی ت. و ج.م. ب. را دارد احد از گواهان نیز گواهی نموده (در این معامله علی ت. به عنوان فرزند حاج ح. ت. حضور داشت و سید ح. در زندان بود و فردای آن روز با من تماس گرفت که این معامله ای را که انجام دادید قبول ندارم و به آقای … مراجعه کنید و بفرمائید معامله را قبول ندارم) بنا به مراتب عقد به قصد انشاء واقع می‌شود و اگر شخصی به نیابت قرار دادی را منعقد میکند باید صراحتا به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت آورده شود و صرف اطلاع مالک کافی نیست و بر فرض صحت این ادعا اطلاع و ر. یت محل تردید است 0 حال ب. ت. ب. اینکه مبناء مالکیت آقای … ت. صلحنامه بوده و به موجب احکام صادره صوری تشخیص گردیده و از سوئی هیچ دلیلی بر اینکه آقای ت. وکالت و یا نیابت در فروش از موکل داشته ارائه نگردیده درخواست پذیرش فرجام خواهی و نقض آن را را استدعا دارد 0 با جری تشریفات اخطاریه مربوط به تبادل لوایح ارسال گردیده که اخطاریه مربوط به فرجام خ. ر. ا. به پدرش که ف. خ. بوده ابلاغ میشود و اخطاریه فرجام خ. ر. د. نیز در تاریخ 92/12/29 ابلاغ قانونی شده است که مشارالیه در تاریخ 93/2/18 لایحه دفاعیه تقدیم کرده و مرقوم داشته « به موجب وکالت نامه شماره 259 / 14 مورخه 87/5/16 دفترخانه شماره هشت شش دانگ پلاک --- فرعی از --- اصلی بخش شش دهدشت را در تاریخ 87/10/21 به خودم واگذار کردم 0 ف. خ. مدعی است که در تاریخ 89/10/22 به موجب صلحنامه تمامی مغازه پاساژ که دوازده مغازه مختلف فیه نیز جزو آن بوده را به فرزندش واگذار کرده و این در حالی است که از حیث تقدم و تاخر زمانی در آن مقطع ایشان مالکیتی نداشته اند مالکیت اینجانب بر اساس صلحنامه 89/10/22 نبوده بلکه به استناد قولنامه مورخه 87/10/21 وکالتنامه مورخه 87/5/16 بوده است ب. ت. ب. شرایط ف. خ. و عرف حاکم بر مناطق عشایری توافق نامه 90/10/24 تنظیم گردید به شهادت شهود شخص ف. خ. با تماس تلفنی از زندان به فرزندش و آقای … داد تا توافق نامه را امضا نمایند که در این توافق نامه بنده یک باب مغازه را برای حل و فصل موضوع به ف. خ. هبه کردم 0 شخص آقای ح. ت. از مفاد توافق نامه مطلع بوده و اینکه گفته شده فردای آنروز به قاضی بگوئید من راضی نیستم دلالت بر اطلاع قبلی ایشان دارد و از سوئی بعد از توافق نامه چندین باب مغازه را فرزند ف. خ. واگذار کرده و یا اینجانب اقدام به خرید چهار باب مغازه از پاساژ مذکور کردم که به امضا شخص ف. خ. رسیده که تمامی این خرید و فروش توسط آقای … ت. انجام گرفته که خود دلیلی بر نمایندگی و وکالت ایشان از ف. خ. م. ب. 0 هم اکنون با تبانی این پدر و پسر وگذشت چهار سال از واگذاری قصد ابطال آن را دارند حتی بعد از وکالت نامه مورخه 87/10/21 اقدام به تهیه صلحنامه مورخه 89/2/13 مبنی بر انتقال کل پاساژ به فرجام خوانده دیگر (علی ت.) کرده تا بتوانند معاملات انجام شده را باطل جلوه دهند که این صلحنامه به موجب احکام صادره صوری تشخیص گردید و ف. خ. با سناریوی جدید وارد عمل گردیده و قصد ابطال توافق نامه را دارد 0 لذا تقاضای رد فرجامخواهی را دارم 0 وکیل ف. خ. د. لایحه تکمیلی خود مرقوم داشته « 000 صرف اطلاع نمی تواند دلیلی بر اعتبار محتویات توافق نامه فضولی 90/1/24 باشد موکل در هنگام تنظیم صورتجلسه مذکور در زندان بوده است و دلیلی بر تایید و تنفیذ ارائه نگردیده است از سوئی موکل میزان مطالبات ج.م. ب. را یکصد و هشتاد میلیون میداند و این در حالی است که یازده دهنه مغازه موضوع توافق نامه بالغ بر ششصد میلیون تومان میشود موکل برای اثبات بی اطلاعی خود حاضر به اتیان سوگند م. ب. 0 وکلای ف. خ. ب. قرار داد دیگر مورخه 87/10/21 و وکالت نامه شماره 14259 مورخه 87/5/16 اشاره کرده و این مدارک را دلیلی ذیحق بودن موکل خود میدانند اولا این مدارک در دادرسی بدوی ابراز نگردیده ثانیا اگر این مدارک صحت داشت دلیلی بر تشکیل جلسه و تنظیم مدرکیه فضولی مورخه 90/1/24 نبوده ثالثا اگر به متن وکالت نامه رسمی شماره 14259 مورخه 87/5/16 عنایت شود منصرف از موضوع توافقنامه فضولی است همچنین ادعا شده که موکل در زندان با فرزندش و آقای … تنظیم توافق نامه در ارتباط بوده و با هماهنگی توافق نامه تنظیم شده اولا موکل حاضر به اتیان سوگند شرعی است که در ارتباط با توافق نامه هیچگونه توافقی نداشته اند ثانیا آقای … در اظهارات خود گفته که صرفا به عنوان شاهد در آن جلسه شرکت کرده و آقای … ت. در آن جلسه خود را مالک قلمداد کرده و صحبتی از وکالت نشده است وکیل فرجام خ. د. ل. خود مدعی گردیده که موکل وی یک باب مغازه را بنا به عرف عشایری به ف. خ. هبه کرده ب. ت. ب. ارزش شصت میلیونی مغازه چه لزومی چنین بخشش را سبب می‌شود لذا تقاضای پذیرش فرجام خواهی و نقض دادنامه را دارد با ارسال پرونده به دیوانعالی کشور به جهت وجود بعضی از نواقص منتهی به صدور رای شماره --- مورخه 94/2/1 گردیده و به دادگاه بدوی اعاده گردیده با رفع نواقص مذکور پرونده مجددا به دیوانعالی کشور ارسال که به جهت وجود سابقه به این شعبه ارجاع گردیده و در دستور کار قرار دارد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی نسبت به رای شماره --- مورخه 92/9/24 صادره از شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی دهدشت مستند به دلیل موجه نیست و دادنامه مرقوم مطابق با دلائل موجود در پرونده و قوانین موضوعه صادرگردیده و به استناد ماده 370 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته در نتیجه ابرام میشود. شعبه --- دیوانعالی کشور - رئیس و عضو معاون ح. غ. پ. - محمدرضا سلطانیان