استقلال رسیدگی قضایی دیوان عدالت اداری از نظارت سازمان بازرسی

رأی شعبه بدوی دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. اعتراض به فرایند و نحوه صدور پروانه احداث بنا و نتایج حاصل از آن و در نهایت ابطال به لحاظ نقض قوانین و مقررات و یا تأیید به جهت تخالف و مغایرت با موازین، از قلمرو صلاحیت و حدود اختیارات دیوان مصرح در ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خارج بوده و طبق مواد 1 و 2 قانون تشکیلات سازمان بازرسی کل کشور مصوب 1360/7/19، با اصلاحات و الحاقات بعدی، نظارت بر حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاههای اداری، از طریق سازمان بازرسی کل کشور نسبت به اقدامات و تصمیمات دستگاههای مشمول بازرسی اعمال می شود، و این سازمان مجاز است با اجازه حاصله از ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون مذکور، به یکی از صور برنامه ای و فوق العاده موردی، با اعمال نظارت و بازرسی سیر مراحل قانونی صدور پروانه ساخت بنا از بدو تا زمان صدور را با موازین حاکم بر آن انطباق داده و در صورت مشاهده سوء جریان یا وقوع تخلف یا جرم، از طریق مراجع ذی صلاح قانونی در قالب گزارش، پیشنهادهای مورد لزوم از جمله ابطال پروانه را ارایه و عملیات اجرایی را نیز نسبت به گزارش ثبت نماید، بنابراین رسیدگی به موضوع در صلاحیت سازمان بازرسی کل کشور م. ب. و بر این اساس قرار عدم صلاحت به تجویز ماده 48 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شایستگی و صلاحیت این سازمان صادر و اعلام می گردد. مقرر است دفتر ضمن ارسال رونوشتی از قرار صادره برای شاکی، پرونده امر به مراجع صالح مرقوم ارسال شود. رییس شعبه 33 دیوان عدالت اداری محمد رضا دلاوری رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با بررسی اوراق و محتویات پرونده، ن. ب. ا. به موجب اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، و ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، به منظور رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آیین نامه های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام دیوان عدالت اداری زیر نظر قوه قضاییه تأسیس می گردد و در ماده 10 قانون مذکور نیز صلاحیت دیوان تعیین شده، چنانچه افردی از تصمیمات و اقدامات مراجع اداری به لحاظ تضییع حقوق و یا تخلف از مقررات قانونی متضرر باشند، می توانند در شعب دیوان طرح شکایت نموده و رسیدگی به این موضوع و دعاوی و شکایت، مستقلاً‌ قابل رسیدگی بوده و ملازمه ای به بررسی شکایت و انطباق با مقررات از سوی سازمان بازرسی کل کشور نخواهد داشت، چرا که جایگاه و صلاحیت دیوان عدالت اداری و سازمان بازرسی کل کشور به عنوان دو مرجع و نهاد وابسته به قوه قضاییه در اصول 173 و 174 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین و انجام وظایف هریک از مراجع مذکور، تداخل و مغایرتی با مأموریت های محموله به آنان ندارد، با این وصف صدور قرار عدم صلاحیت اصداری از شعبه 33 دیوان عدالت اداری، منطبق با موازین قانونی نبوده است، علی هذا با پذیرش تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری، به لحاظ خلاف بیّن قانون بودن قرار اصداری و نقض قرار صادره، مستنداً‌ به مواد 10، 11 و 72 قانون فوق الاشعار، با نقض قرار صلاحیت، پرونده جهت ادامه رسیدگی ماهوی به موضوع خواسته مطروحه در پرونده، به شعبه صادرکننده رأی ارسال می گردد. رأی صادره قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 3 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری محمد مهری - محمد حسن پیرزاده فهرست شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری نقد رأی استقلال رسیدگی قضایی دیوان عدالت اداری از نظارت سازمان بازرسی موضوع این پرونده، اعتراض به فرآیند و نحوه صدور پروانه احداث بنا و درخواست ابطال آن به دلیل نقض قوانین و مقررات است. در مرحله اولیه، دیوان عدالت اداری قرار عدم صلاحیت صادر کرد و اعلام نمود که رسیدگی به این موضوع در حیطه اختیارات سازمان بازرسی کل کشور قرار دارد. این تصمیم بر مبنای ماده 48 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و مواد 1 و 2 قانون تشکیلات سازمان بازرسی کل کشور اتخاذ گردید. <br>با این حال، در مرحله تجدیدنظر، با استناد به اصل 173 قانون اساسی و ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مشخص شد که دیوان عدالت اداری دارای صلاحیت رسیدگی به شکایات و تظلمات عمومی است و این صلاحیت با سازمان بازرسی کل کشور تداخل ندارد. لذا، قرار عدم صلاحیت صادره مورد نقض قرار گرفت و پرونده به شعبه بدوی برای ادامه رسیدگی ارسال گردید. رای صادره در مرحله تجدیدنظر قطعی و لازم‌الاجرا است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/11 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: براساس قانون اساسی، امکان رسیدگی قضایی به شکایت افراد از تصمیمات و اقدامات مراجع اداری و یا تخلف از مقررات قانونی که موجب تضییع حقوق ایشان شده است، به صورت مستقل در دیوان عدالت اداری وجود دارد و این رسیدگی ملازمه ای با بررسی شکایت و انطباق با مقررات از سوی سازمان بازرسی کل کشور ندارد. رای شعبه بدوی دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. اعتراض به فرایند و نحوه صدور پروانه احداث بنا و نتایج حاصل از آن و در نهایت ابطال به لحاظ نقض قوانین و مقررات و یا تایید به جهت تخالف و مغایرت با موازین، از قلمرو صلاحیت و حدود اختیارات دیوان مصرح در ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خارج بوده و طبق مواد 1 و 2 قانون تشکیلات سازمان بازرسی کل کشور مصوب 1360/07/19 ، با اصلاحات و الحاقات بعدی، نظارت بر حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاههای اداری، از طریق سازمان بازرسی کل کشور نسبت به اقدامات و تصمیمات دستگاههای مشمول بازرسی اعمال می‌شود، و این سازمان مجاز است با اجازه حاصله از ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور، به یکی از صور برنامه ای و فوق العاده موردی، با اعمال نظارت و بازرسی سیر مراحل قانونی صدور پروانه ساخت بنا از بدو تا زمان صدور را با موازین حاکم بر آن انطباق داده و در صورت مشاهده سوء جریان یا وقوع تخلف یا جرم، از طریق مراجع ذی صلاح قانونی در قالب گزارش، پیشنهادهای مورد لزوم از جمله ابطال پروانه را ارایه و عملیات اجرایی را نیز نسبت به گزارش ثبت نماید، بنابراین رسیدگی به موضوع در صلاحیت سازمان بازرسی کل کشور م. ب. و بر این اساس قرار عدم صلاحت به تجویز ماده 48 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شایستگی و صلاحیت این سازمان صادر و اعلام می‌گردد. مقرر است دفتر ضمن ارسال رونوشتی از قرار صادره برای شاکی، پرونده امر به مراجع صالح مرقوم ارسال شود. رییس شعبه --- دیوان عدالت اداری رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با بررسی اوراق و محتویات پرونده، ن. ب. ا. به موجب اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، و ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، به منظور رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مامورین یا واحدها یا آیین‌نامه های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام دیوان عدالت اداری زیر نظر قوه قضاییه تاسیس می‌گردد و در ماده 10 قانون مذکور نیز صلاحیت دیوان تعیین شده، چنانچه افردی از تصمیمات و اقدامات مراجع اداری به لحاظ تضییع حقوق و یا تخلف از مقررات قانونی متضرر باشند، می‌توانند در شعب دیوان طرح شکایت نموده و رسیدگی به این موضوع و دعاوی و شکایت، مستقلا‌ قابل رسیدگی بوده و ملازمه ای به بررسی شکایت و انطباق با مقررات از سوی سازمان بازرسی کل کشور نخواهد داشت، چرا که جایگاه و صلاحیت دیوان عدالت اداری و سازمان بازرسی کل کشور به عنوان دو مرجع و نهاد وابسته به قوه قضاییه در اصول 173 و 174 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین و انجام وظایف هریک از مراجع مذکور، تداخل و مغایرتی با ماموریت های محموله به آنان ندارد، با این وصف صدور قرار عدم صلاحیت اصداری از شعبه --- دیوان عدالت اداری، منطبق با موازین قانونی نبوده است، علی هذا با پذیرش تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری، به لحاظ خلاف بیّن قانون بودن قرار اصداری و نقض قرار صادره، مستندا‌ به مواد 10 ، 11 و 72 قانون فوق الاشعار، با نقض قرار صلاحیت، پرونده جهت ادامه رسیدگی ماهوی به موضوع خواسته مطروحه در پرونده، به شعبه صادرکننده رای ارسال می‌گردد. رای صادره قطعی است. رئیس و مستشار شعبه --- تجدیدنظر دیوان عدالت اداری