اعلام تعارض در آرای شعب دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: 140431390000307915 تاریخ دادنامه: 1404/2/9 شماره پرونده: 0207506 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کننده تعارض: مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی موضوع: اعلام تعارض در آرای شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در رابطه با موضوع اعمال فوق العاده مناطق مرزی در احکام کارگزینی تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته براساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و پرداخت معوقات آن، شعب دیوان عدالت اداری آرای متعارض صادر کرده اند، بدین نحو که شاکیان پرداخت و برقراری فوق العاده نوار مرزی را تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته براساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری را خواستار شده اند. اما شعبه 24 بدوی که به موجب دادنامه صادره از شعبه 25 تجدیدنظر قطعی شده است، حکم به رد شکایت صادر نموده است که با استنباط از آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری پرداخت فوق العاده نوار مرزی را تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته مزبور بلاوجه شمرده است. از طرف دیگر شعبه 42 بدوی با استناد به این که رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 که در مقام اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری از رای شماره 9909970905811773- 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری برآمده است t پرداخت فوق العاده نوار مرزی را تحت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته پذیرفته است و حکم به ورود شکایت صادر نموده و قطعی گردیده است. مفاد آرای موضوع تعارض به قرار زیر است: الف: شعبه 24 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای … به خواسته الزام به پرداخت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا (الزام به برقراری فوق العاده نوار مرزی) به موجب دادنامه شماره 140131390001429165 مورخ 1401/6/22 به شرح زیر به رد شکایت رای صادر کرده است: " نظر به این که اگر چه وزارت کشور در راستای ماده 36 آیین نامه اجرایی قانون تعاریف و ضوابط مصوب 1363 هیات وزیران، به موجب دستورالعمل شماره 144538/42/4/1 مورخ 1391/11/17 و سپس بخشنامه شماره 130988 مورخ 1398/7/2 ، مناطقی از کشور را که در مجاورت با کشورهای همسایه بوده و مرزی محسوب می شوند را مشخص نموده است اما از آنجا که اولاً مستند به ماده 78 قانون مدیریت خدمات کشوری، جز در خصوص مزایای دوران بازنشستگی، از کار افتادگی و فوت و همچنین مزایای مربوط به کمک های رفاهی، هرگونه پرداخت خارج از ضوابط فصل دهم این قانون ممنوع م. ب. و تاکنون در هیچ قانونی، پرداخت فوق العاده ای تحت عنوان فوق العاده نوار مرزی برای کارکنان دولت پیش بینی نشده است و جز با تصریح قانون، صِرف تعیین مناطق مرزی از سوی وزارت کشور به معنای تخصیص مزایایی در این خصوص به شاغلین در این مناطق نمی باشد و ثانیاً مستنبط از دادنامه‌های شماره 9909970905811773 مورخ 1399/11/28 ، شماره 140009970905812464 مورخ 1400/9/9 و همچنین شماره 140109970905810430 مورخ 1401/3/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تسرّی فوق العاده موضوع بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری (فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب وهوا) به مطلق شاغلینی که در مناطق مرزی موضوع مصوبات یادشده خدمت می نمایند، بلاوجه م. ب.. مگر آن که آن منطقه مرزی، خود داخل در فهرست مناطق کمتر توسعه یافته موضوع مصوبه شماره 76249/ت36095 هـ مورخ 1388/4/10 مصوّب هیات وزیران و یا داخل در فهرست مناطق جنگی موضوع مصوبه شماره 128/1333/02/3610 مورخ 1399/6/3 مصوّب ستاد کلّ نیروهای مسلح باشد (موضوع ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه) که آن هم نه در قالب فوق العاده نوار مرزی، بلکه از باب کمتر توسعه یافته بودن یا جنگ زده بودن آن منطقه قابل پرداخت م. ب. در نتیجه خواسته یادشده، غیرموجّه تشخیص و حکم به رد شکایت صادر می گردد. برابر ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، این رای به مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ، نزد شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری قابل تجدیدنظر خواهی است. " رای مذکور به موجب دادنامه شماره 140131390001772559 مورخ 1401/8/1 صادره از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری مورد تأیید قرار گرفت. ب: از طرفی شعبه 42 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای … به خواسته الزام به برقراری فوق العاده نوار مرزی به موجب دادنامه شماره 140231390001153609 مورخ 1402/5/7 به شرح زیر به ورود شکایت رای صادر کرده است: " از آنجایی که طبق رای شماره 140009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعمال ماده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9909970905811773- 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری انجام شد و حکم به تأیید اعتبار حقوقی نامه شماره 222/90/6510 - 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179‍089- 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر شد. رای مذکور اشعار می دارد: «صرف نظر از این که به موجب ماده 10 آیین‌نامه اعطای تسهیلات به کارکنان متقاضی انتقال از تهران و کلان شهرها (موضوع تصویب‌نامه شماره 98704 / ت 54357هـ- 1399/9/2 هیات وزیران) تمامی مصوبات و تصمیمات کارگروه انتقال کارکنان دولت از شهر تهران لغو شده است، ولی ب. ت. ب. این که اولاً: مقرّرات ابطال شده به موجب دادنامه شماره 9909970905811773 – 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مستقلاً در مقام بیان احکام لازم الاجرایی نبوده و ثانیاً: استناد به اصل 170 قانون اساسی در دادنامه یادشده که به از اثر انداختن تبصره بند 5 مصوبه شماره 120569 / ت 44809ن - 1389/5/31 نمایندگان ویژه رییس جمهور در کارگروه انتقال کارکنان دولت از شهر تهران منجر شده، مبنای حقوقی نداشته است و ثالثاً: برخی از مناطق مرزی جزء مناطق کمتر توسعه یافته نیز هستند و در این صورت مشمول دریافت فوق‌العاده‌های موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری قرار می‌گیرند، بنابراین برمبنای دلایل مذکور، رای شماره 9909970905811773- 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام ابطال نامه شماره 222/90/6510 - 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089- 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر شده، مبتنی بر اشتباه و مغایر با قانون است و بر مبنای جواز حاصل از حکم مقرر در مـاده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصـوّب سال 1392، ضمن نقض رای مزبور حکم به تأیید اعتبار حقوقی نامه شماره 222/90/6510 - 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089- 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر می‌شود» بخشنامه شماره 179089- 1398/9/7 نیز اشعار می دارد: « در ارتباط با دستورالعمل شماره 130988- 1398/7/2 وزارت متبوع، موضوع آیین نامه اجرایی قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوّب سال 1363 و تعیین نقاط مرزی کشور و با استناد به مصوبه شماره 65647 / ت48093- 1391/4/7 هیات وزیران از تاریخ 1391/4/1 فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته موضوع مصوبه های شماره 20272 / ت 515- 1374/1/14 و شماره 76294 / ت 36095- 1388/4/10 هیات و زیران و دستورالعمل تعیین نقاط مرزی وزارت متبوع به منظور ایجاد وحدت رویه در شیوه اجرا و پرداخت توسط دستگاه های اجرایی کلّیه سازمان ها و ادارات دولتی مستقر در مناطق مرزی کشور در استان های گروه (الف) بخش مرزی و برای گروه (ب) شهرستان مرزی بر اساس مفاد بخشنامه شماره 200/41722 - 1389/8/11 سازمان اداری و استخدامی کشور مبنای پرداخت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته م. ب.. ضمن این که بر اساس تبصره 1 همین دستورالعمل در استان گیلان کلّیه نقاط شهری و روستایی تابع شهرستان آستارا نقطه مرزی تعیین شده است. لذا مستفاد از رای و مقرّرات فوق با احراز شرایط و محل خدمت شاکی، ارومیه، شکایت شاکی را وارد تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می نماید. رای صادره به استناد ماده 65 قانون مذکور ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری م. ب.." رای مذکور به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی در مهلت مقرر قطعیت یافت . با احراز تعارض آراء توسط رییس دیوان عدالت اداری، پرونده در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/2/9 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف. تعارض در آراء محرز است. ب. اولاً موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 مربوط به فوق‌العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا است و فهرست مناطق مزبور به موجب تصویب‌نامه هیات وزیران تعیین شده و پرداخت‌های فوق‌العاده مزبور مطابق آن تصویب‌نامه خواهد بود و لذا فوق‌العاده یادشده متفاوت از فوق العاده نوار مرزی است که در مقررات سابق پیش‌بینی شده و موضوع تصویب‌نامه شماره 20272/ت 515 مورخ 1374/1/14 هیات وزیران است و از طرف دیگر به موجب ماده 78 قانون مدیریت خدمات کشوری کلّیه مبانی پرداخت خارج از ضوابط و مقرّرات فصل دهم این قانون لغو شده است. ثانیاً دادنامه شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9909970905811773- 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر گردیده، از حیث تجویز اعمال و پرداخت فوق‌العاده مرزی نبوده و صرفاً تصحیح اشتباه در ابطال نامه شماره 222/90/6510 مورخ 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089 مورخ 1388/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور و از این جهت بوده که استدلال مذکور در رای هیات عمومی برای ابطال نامه و بخشنامه یادشده صحیح نبوده است. ثالثاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری متعاقباً در سال 1401 به موجب رای شماره 140109970905810430 مورخ 1401/3/10 و در مقام رسیدگی به شکایت مطروحه به خواسته ابطال مکاتبه شماره 99/3619/21/80 مورخ 1399/3/12 فرماندار شهرستان بندر انزلی که مربوط به موضوع پرداخت فوق‌العاده نوار مرزی بود، به صراحت در بند دوم از رای فوق تصریح نموده است که در برخی از موارد، مناطق مرزی جزء مناطق کمتر توسعه‌یافته نیز هستند و در این صورت مشمول دریافت فوق‌العاده موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری خواهند بود و بنا به مراتب فوق و با اخذ وحدت ملاک از حکم مقرر در بند سوم از رای شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری هرچند در بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری فوق‌العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا پیش‌بینی شده، ولی الزاماً هر منطقه مرزی مشمول حکم مقرر در بند قانونی فوق نیست و در نتیجه دادنامه شماره 140131390001772559 مورخ 1401/8/1 صادره از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که مشخصاً به فوق‌العاده نوار مرزی رسمیت نداده و تسری فوق‌العاده بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به مطلق شاغلین در مناطق مرزی را مغایر با قانون تشخیص داده و بر رد شکایت اصدار یافته، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای براساس ماده 89 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوّب 1402/2/10 برای شعب دیوان و مراجع اداری و همچنین برای هیات های تخصصی و هیات عمومی در مورد رسیدگی به ابطال مصوبات موضوع بند 1 ماده 12 این قانون در ارتباط با آن موضوع لازم‌الاتباع است./ احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری