تکلیف دادگاه در خصوص مهریه ضمن حکم طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده مندرجات اوراق پروندۀ قضایی پیش‌رو، حکایت از آن دارد که خانم ه. د.ش.، در تاریخ 1393/12/9، د. ب. ط. همسرش آقای ح. ا. ج. به دادگستری شهرستان ج. تقدیم داشته و صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم طلاق را از دادگاه تقاضا نموده است. رسیدگی به دعوی مزبور به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ج. ارجاع گردیده و پرونده با ثبت به کلاسه بایگانی 931596 در مدار رسیدگی قرار گرفته است. خواهان تصاویر مصدق شناسنامه و کارت شناسایی ملی خود و سند رسمی نکاحیه شماره ... مورخ 1389/5/19 تنظیمی در دفتر ازدواج شماره ... حوزه ثبتی کرج را به ضمیمه دادخواست تقدیمی ارائه و به شرح دادخواست، پیرامون خواسته خویش توضیح داده است که به موجب سند رسمی نکاحیه ابرازی، در تاریخ 1389/5/19 با صداقیۀ تعداد چهارصد عدد سکه طلای تمام بهار آزادی به عقد ازدواج دائمی و رسمی خوانده درآمده‌ام. حدود پنج سال است زندگی مشترک داریم و صاحب فرزند مشترک هم نشده‌ایم. متأسفانه خوانده مرتباً در منزل، سوء رفتار از خود نشان داده و علیرغم سعی و تحمل اینجانبه اخلاق و رفتارش را در روابط و امور زناشویی اصلاح نمی‌نماید به طوری که اکراه در زندگی و از ناحیه این جانبه حاکم شده است و با این وضع دیگر به هیچ وجه قادر به تحمل این اوضاع و ادامه زندگی با خوانده نیستم لذا با تقدیم این دادخواست و مستنداً به ماده 1146 قانون مدنی به دلیل وجود اکراه تقاضای صدور حکم طلاق دارم. در اولین جلسۀ رسیدگی دادگاه که به تاریخ 1393/12/17 برگزار گردیده، هیچ یک از زوجین علیرغم آگاهی از وقت دادرسی در جلسه حضور نیافته‌اند، اما هر یک از آنان، جداگانه، لایحه‌ای به دادگاه تقدیم داشته است. زوجه خ. د. ل. تقدیمی خود به دادگاه در توضیح بیشتر خواسته خود و علت تقاضای طلاق اظهار داشته است که اینجانبه در تاریخ 1389/5/19 به عقد دائمی آقای ح. ا. درآمده‌ام. متأسفانه از اول آشنایی بنده با نامبرده تاکنون که مدت سه سال دوران نامزدی و یک سال زندگی مشترک م. ب. با گذشت زمان و بنا به دلایل فراوان سرانجام به این نتیجه رسیدم که بین بنده و ایشان هیچگونه تفاهم اخلاقی و عاطفی وجود ندارد و در این مدت، ایشان با تهدید و ارعاب مرا مجبور به تحمل زندگی مشترک سراسر رنج و عذاب نمودند. در زمان خواستگاری نیز چون کمترین تمایل و اشتیاقی به ازدواج با ایشان نداشتم، با همین شیوۀ نامعقول و با سوءاستفاده از حساسیّت من به آبروی خانواده‌ام بنده را مجبور به این وصلت کردند. در طی این مدت چهار سال هر چه تلاش کردم که نسبت به ایشان احساس عاطفی و علاقه قلبی پیدا کنم به دلیل سوء رفتار و اخلاق ناپسند و نامعقول وی نه تنها این مهم اتفاق نیفتاد بلکه روز به روز بر شدت نفرت و انزجار بنده نسبت به ایشان و زندگی در کنار وی افزوده شد به طوری که هیچ گونه رابطۀ زناشویی بین ما اتفاق نیفتاده و بنده پس از چهار سال زندگی مشترک، هنوز دوشیزه می‌باشم تا این که اکنون دیگر کمترین انگیزه و تمایلی برای ادامه زندگی نداشته و نسبت به ایشان اکراه و کراهت شدید پیدا نموده‌ام. در طی این مدت، هر چه حقوق از جهاد سازندگی ه. دریافت می‌کردم در اختیار ایشان قرار می‌دادم و از یکی دو بانک ه. به نام خودم و ایشان وام گرفته و در اختیار ایشان گذاشتم تا توانست برای ادامه زندگی مشترکمان خانه‌ای در شهرک ب. تبریز اجاره نماید و خودرو سواری بخرد، اما از زمان علنی شدن اختلافاتمان در میان خانواده‌ها، خوانده از پرداخت اقساط وام‌های دریافتی خودداری کرده است. خوانده با مظلوم نمایی سعی در بدنام کردن و مقصّر جلوه دادن بنده در ترد خانواده و فامیل نموده و به عناوین مختلف بارها اقدام به آزار و اذیت روحی و جسمی بنده نموده و می‌نماید. همچنین بدون اطلاع این جانبه اقدام به جمع‌آوری اثاثیه خانه نموده و منزل استیجاری را تخلیه کرده است. بر اثر اصرار خانواده‌ام مبنی بر دادن یک فرصت دیگر به ایشان، این جانبه جهت ادامه زندگی مشترک با ایشان در تاریخ ۱۳۹3/11/15 به اتفاق پدر و مادر و دو نفر از خویشاوندانم به منزل و محل سکونت مشترک مراجعه نمودیم ولی با کمال تأسف مشاهده کردیم که خانه از طرف ایشان تخلیه شده و در اختیار صاحب‌خانه قرار گرفته است که صورت‌جلسه مربوط به امضای حاضرین و صاحب‌خانه رسیده و پیوست لایحه تقدیم می‌شود. خوانده چندین بار بدون درنظرگرفتن شخصیت و حیثیت شغلی و اجتماعی بنده به محل کارم و به منزل پدرم مراجعه و اقدام به فحاشی و آبروریزی و هتک حرمت نموده و با تهمت و افترا بستن به بنده، آبروی خود و خانواده‌ام را نزد همسایگان برده است. خوانده از مدتی قبل اقدام به مسدود کردن و تعویض حساب بانکی خود که کارت بانکی‌اش در اختیار من بوده، نموده که نتوانم هیچ وجهی برای هزینه‌های زندگی برداشت نمایم. به پیشنهاد بزرگان خانواده‌های دو طرف، چند بار به مشاور، روانشناس و روانپزشک در شهرهای تبریز و کرج مراجعه نموده‌ایم تا شاید مشاوره‌ها و راهنمایی‌های آنان تأثیری در زندگی مشترکمان داشته باشد ولی هیچ اثر و فایده‌ای نداشته و همه آنان ادامه این زندگی مشترک را بیهوده و به زیان هر دو طرف و فردای جامعه دانسته و نظر به متارکه و طلاق داده‌اند بنا بر آن چه ذکر شد و ب. ت. ب. نفرت و اکراه شدید این جانب با بذل تمام مهریه قانونی‌ام که تعداد 400 عدد سکه بهار آزادی م. ب. به خوانده، ملتمسانه درخواست صدور رأی بر طلاق خلع دارم و ب. ت. ب. تهدیدات خوانده و نداشتن امنیت جانی و ایجاد مزاحمت‌های آزاردهنده ایشان از طریق تلفن و ارسال پیامک و حضور در محل کارم تقاضای اخذ تعهد از خوانده به منظور ترک اقدامات جاهلانه و دور از اخلاق ایشان را دارم. زوجه خواهان به ضمیمه لایحه خود یک برگ استشهادیه در مورد مراجعه به منزل محل زندگی مشترک خود و خوانده در تاریخ ۱۳۹3/11/15 و مطلع شدن از تخلیه منزل مزبور و انتقال اثاث البیت توسط خوانده را هم ارائه کرده است. زوج خ. ن. د. لایحه دفاعیه خود که برای اولین جلسۀ رسیدگی دادگاه تقدیم نموده، اظهار داشته است که خانم د.ش. زوجه قانونی این جانب بوده و مدّت پنج سال است که ازدواج نموده و زندگی خویشاوندی داریم و ایشان روی چشم من جای دارد و احترام خاصی برای ایشان قائل هستم و هیچگونه مشکلی با خانم … و ندارم و در خصوص دادخواست و. م. ب. این که رفتار من با وی بد بوده و در طول زندگی، از دادگاه تقاضا دارم در صورت امکان با اعزام داور به محل زندگی من در این خصوص تحقیقات لازم صورت گیرد و نیز تقاضا دارم در خصوص سازش و بازگشت زوجه این جانب به منزل مشترک همکاری نمایید. دادگاه مرجوعٌ الیه، قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است. هر یک از زوجین، داور منتخب خویش را به دادگاه معرفی کرده‌اند. پس از تعیین داوران و انجام تشریفات قانونی، داوران منتخب، گزارش اقدامات و نظریه خود پیرامون موضوع داوری را مستقلاً و به نحو مکتوب به دادگاه ارائه و اعلام نموده‌اند. نظریه داوران از عدم توفیق آنان در برقراری صلح و سازش میان زوجین حکایت دارد. داور زوجه که پدر او بوده، ادامه زندگی مشترک زوجین را موجب رنج و عذاب خود آنان و ورود ضرر و زیان به جامعه تشخیص داده و صدور حکم طلاق را به مصلحت ایشان دانسته است، داور زوج، امّا، اعلام نموده که مشکلی در زندگی زوجین وجود ندارد و صلاح آنان در ادامه زندگی مشترک م. ب.. داور منتخب زوج هم پدر او بوده است. در جلسۀ مقرّر دادرسی مورخ 1394/2/10 که با هدف ادامه رسیدگی به دعوی مطروحه و تلاش در جهت حصول سازش میان طرفین برگزار گردیده، زوجین در دادگاه حضور یافته‌اند. زوج خوانده لایحه‌ای نیز برای این جلسه تقدیم دادگاه نموده است. در جلسۀ رسیدگی مزبور، زوجه خ. خ. ر. ب. ش. د. و لایحه تقدیمی برای اولین جلسه رسیدگی اعلام نموده و در توضیح بیشتر خواسته خود اظهار داشته است حدود سه سال در عقد بودیم یعنی از سال 1389 که عقد کردیم تا زندگی مشترک که شروع شد سه سال طول کشید و بعد از عروسی در سال 1392 اردیبهشت ماه عروسی انجام شد و زندگی مشترک را شروع کردیم و از پائیز سال 1393 اختلافات شروع شد و ما از هم جدا هستیم البته اختلافات از قبل بود ولی پائیز 1393 شدیدتر شد و اصلاً دیگر علاقه‌ای به ایشان ندارم و از وی نفرت دارم. زوجه در پاسخ به سؤال دادگاه مبنی بر این که چرا نامزدی شما سه سال طول کشید، اظهار داشته که اصلاً علاقه‌ای به ایشان نداشتم و با زور با وی ازدواج کردم. زوجه در پاسخ به سؤال دیگر دادگاه مبنی بر این که یعنی چه که با ایشان به زور ازدواج کردی، گفته است از طریق دخترعموی خوانده با وی آشنا شدم بخدا همان موقع هم گفتم اصلاً علاقه‌ای ندارم ولی باور کنید چون پدر و مادرم در جریان نبودند ایشان از این موقعیت استفاده کرد و روی من فشار آورد. خلاصه هم قبلاً و هم الان اصلاً علاقه‌ای ندارم. تشکیل زندگی مشترک باید با رضایت باشد من راضی به این زندگی نیستم من با کمال صراحت می‌گویم من الان باکره هستم عروسی انجام شده است می‌توانید به پزشکی قانونی معرفی نمائید. پدر و مادرم اصلاً با طلاق موافق نبوده و نیستند ولی وقتی مشکل را متوجه شدند ایشان گفتند هر چه خودت تصمیم بگیری. خلاصه من الان باکره هستم. ببینید وضع ما به چه کیفیتی است. دادگاه از زوجه خواهان پرسیده است چرا تاکنون عروسی انجام نشده است مگر مشکل جنسی دارید شما و همسرتان ؟ و خواهان پاسخ داده است به خاطر این که ایشان وقتی به من نزدیک می‌شدند بدم می‌آمد اصلاً حتی لحظه‌ای دوست نداشتم به من نزدیک شود و گریه می‌کردم و عمداً نمی‌گذاشتم نزدیک شود صرفاً بخاطر انزجار و نفرتی که از وی داشته و دارم. چون در دوران قبل از عقد مرا خیلی اذیت کرد و فشار روحی و روانی به من وارد کرد. ازدواج ما با رضایت من نبود ازدواج تحمیلی بود. من به دخترعمویش گفتم که ما به درد هم نمی‌خوریم ولی ایشان دست‌بردار نبود. پدرم هم در جریان نبود ولی چون در شهر دیگری دانشجو بودم اگر به پدرم می گفتم نمی‌گذاشت دیگر ادامه تحصیل بدهم. خلاصه یک کلمه می‌گویم تا آخر عمرم هم اگر دادگاه طلاق ندهد من نمی‌گذارم ایشان به من نزدیک شود همان‌طور که تا الان نگذاشته‌ام. از کلیه حقوق خود اعم از مهریه، نفقه و سایر حقوق مالی می‌گذرم و به ایشان می‌بخشم لحظه‌ای نمی‌خواهم وی را ببینم. جهیزیه‌ام منزل شوهرم هست. زوج خوانده در جلسۀ رسیدگی فوق‌الذکر اظهار داشته است بنده حرف‌های ایشان را نه رد و نه تأیید می‌کنم. دادگاه از زوج پرسیده است آیا تاکنون با ایشان نزدیکی کرده‌ای ؟ ز. پ. د. است بله نزدیکی کرده‌ام ولی فکر می‌کنم ایشان نوعی بیماری جنسی دارند و یا این که پرده بکارت وی از نوع حلقوی است. خلاصه من با ایشان نزدیکی کرده‌ام. به هیچ عنوان حاضر به طلاق نیستم. زوجه خواهان مجدداً پس از شنیدن اظهارات ز. گ. ا. دخولی صورت نگرفته زیرا من مقاومت می‌کردم یکی دو بار خواست به زور دخول کند که من نگذاشته‌ام چون اصلاً علاقه‌ای ندارم. دادگاه مرجوعٌ الیه در این مرحله، زوجه خواهان را به منظور احراز مدخوله بودن یا نبودن وی به پزشکی قانونی معرفی نموده است. همچنین زوجین را به واحد مشاوره مستقر در دادگاه معرفی کرده تا با برگزاری چند جلسۀ مشاوره نسبت به اصلاح ذات‌البین و اعلام نتیجه اقدام کند. پزشکی قانونی ج. با ارسال نامۀ شماره 9944 مورخ 1394/2/21 به دادگاه اعلام نظر نموده که زوجه خواهان مدخوله نمی‌باشد. مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی ر. در پاسخ مورخ ۱۳۹4/2/30 خود به دادگاه اعلام داشته به دلیل عدم تمایل قطعی خانم ه. د.ش. به ادامه زندگی زناشویی، امکان مداخلات روانشناختی وجود نداشته و به ناچار، گزینه طلاق می‌تواند یکی از راه‌حل‌های احتمالی درنظرگرفته شود. در تاریخ 1394/2/15 زوجه خ. ل. ا. در سه برگ تقدیم دادگاه نموده و طی آن به تفصیل، ماجرایی که پس از جلسه دادرسی مورخ 1394/2/10 و خروج از دادگاه برای وی و پدرش اتفاق افتاده مطرح نموده است. زوجه مدعی شده که در آن روز و بعد از خروج از دادگاه، زوج خوانده با تعقیب زوجه و پدرش و رفتن به محل کار زوج، با وی درگیر شده و او و خانواده‌اش را مورد فحاشی و اهانت و تهدید قرار داده است و در حضور جمع و در ملأ‌عام برای وی ایجاد مزاحمت و رعب و وحشت ایجاد کرده و موجبات هتک حرمت و خدشه به آبرو و حیثیت زوجه در میان همکارانش را فراهم آورده است‌. در ذیل لایحه مزبور رئیس دادگاه ج. مرقوم داشته حسب ظاهر، شکایت جداگانه طرح نموده‌اند و این لایحه ضم پرونده حاضر گردید. در جلسۀ فوق‌العاده رسیدگی مورخ 1394/2/30 که پس از وصول نظریه مرکز مشاوره روانشناسی برگزار گردیده زوجین در دادگاه حاضر شده‌اند. زوجه خ. ا. د. است بخدا اگر بمیرم به آن زندگی برنخواهم گشت از اول زندگی ما شروع‌اش اشتباه بوده با اکراه بود مرا تحت فشار گذاشت و من اصلاً ایشان را نمی‌خواهم اجازه نزدیک شدن به وی نخواهم داد از لحاظ جنسی عذاب می‌کشم در این چند سال صد بار مردم و زنده شدم بخدا اگر کار به جای باریک بکشد خودم را خواهم کشت. از ایشان بیزار هستم و نفرت دارم (عضو ممیز : دادگاه در متن صورت‌جلسه رسیدگی مرقوم داشته است که خواهان شدیداً گریه می‌کند) در مورد حقوق مالی، زوجه خ. ا. د. که چیزی نمی‌خواهم هیچ چیز، مهریه، نفقه و اجرت‌المثل را هم نمی‌خواهم فقط طبق لیست جهاز بدهد. فاقد فرزند مشترک هستیم. به قرآن ذره‌ای به ایشان علاقه ندارم. زوج خوانده هم در جلسۀ رسیدگی فوق‌الذکر اظهار داشته است من ایشان را طلاق نمی‌دهم هر کاری می‌خواهد بکند مگر طلاق به این آسانی است. طلاق نمی‌دهم ایشان را دوست دارم. مجدداً زوجه خواهان با عبارات مختلف و مشابه اظهارات قبلی خود کراهت و عدم علاقمندی خ. ر. ب. زوج خوانده را تکرار و مورد تأکید قرار داده است. دادگاه د. ا. م. به منظور بررسی وضعیت شغلی، اخلاقی و اجتماعی زوجه خواهان که در حوزه شهرستان ج. مقیم بوده، قرار تحقیق محلی صادر نموده و رئیس دادگاه شخصاً و با خودرو سازمانی به محل سکونت خواهان مراجعه و در خصوص موارد مزبور از همسایگان و مجاورین و معتمدین محلی تحقیقات نموده و نتایج تحقیق خود را در صورت‌جلسه فاقد تاریخ مضبوط در برگ 48 پرونده کتباً منعکس نموده است. در صورت‌جلسه مزبور آمده است :« ... نتیجه ( تحقیق ) حاکی است که آدرس مندرج در پرونده متعلق به آقای ق. د.ش. است که ایشان پدر خواهان هستند انصافاً آدم بی‌آزاری هستند. آدم آبرومند و هیچگونه مشکلی در محل نداشته‌اند و واقعاً شخصیتی مذهبی سنتی و تقریباً همه همسایه‌ها از وی راضی هستند به تازگی به این جا آمده‌اند و دختر خانم … هم در مجتمع گلخانه‌ای منطقه آزاد ا. مشغول کار هستند و رشته وی گیاه‌شناسی و گیاه‌پزشکی هست آدم فعالی هستند. سپس به محل کار وی مراجعه شد اشخاصی که در محل کار می‌کردند از وی سؤال شد همگی تأیید کردند و اظهار داشتند آدم سنگینی است با حجاب است و کلاً بی‌حاشیه در مجتمع گلخانه کار می‌کند اغلب دخترها که عموماً ازدواج کرده‌اند در این مجتمع کار می‌کنند و مورد خاصی ندارند و شنیده‌ایم با همسرش مشکل دارند و اختلاف و به همین جهت جدا از هم زندگی می‌کنند ولی از علت اختلاف اطلاعی نداریم و از وی سؤال نکرده‌ایم چون به ما ارتباط ندارد. » سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شمارۀ 217 – 94 مورخ1394/3/2، پس از ذکر مقدمه‌ای مشتمل بر معرفی طرفین و مفاد خواسته خواهان و چگونگی اقامه دعوی و بیان خلاصه‌ای از اظهارات و مدافعات طرفین در جلسات رسیدگی دادگاه و تصریح به اقدامات دادگاه در ارجاع امر به داوری و اخذ نظریه داوران و ارجاع زوجه خواهان به پزشکی قانونی به منظور احراز مدخوله بودن یا نبودن وی و نیز معرفی زوجین به واحد مشاوره و مثمرثمر نبودن تلاش‌های دادگاه و داوران و مرکز مشاوره در حصول سازش میان زوجین، اینگونه انشای رأی نموده است :« ... دادگاه با بررسی جامع اوراق و مندرجات پرونده، بررسی لوایح تقدیمی، جلسات دادرسی تعیین شده و استماع اظهارات نامبردگان به نظر دادگاه عسر و حرج زوجه محرز است به همین دلیل 1 – از نحوه اظهارات و مطالب ارائه شده از ناحیه خواهان اصولاً ازدواج ایشان از همان اوایل با مشکلات جدّی مواجه بوده و هیچ گونه علاقه‌ای از ناحیه زوجه به همسرش نبوده است و ازدواج با وی با اکراه مواجه بوده است و نفرت و تنفّر از همسرش در جلسات دادرسی نیز به خوبی آشکار بود و اوج این تنفّر از جمله این که اگر دادگاه هم حکم طلاق را ندهد هیچ وقت نخواهم گذاشت به من نزدیک شوی » ، هویداست . 2 – بعد از پنج سال هنوز زوجه غیرمدخوله است و از اظهارات وی دقیقاً پیداست که ایشان حتی اجازه نداده همسرش با وی دخول نماید . 3 – زوجه از تمام حقوق خود از قبیل مهریه که بالغ بر 400 سکه بهار آزادی است و نفقه و سایر حقوق مالی به همسرش ابراء نموده است . 4 – واحد مشاوره و روانشناسی مستقر در دادگاه ... نیز به صراحت اعلام نموده به دلیل عدم تمایل قطعی خانم د.ش. امکان ادامه زندگی زناشویی وجود ندارد . 5 – برداشت دادگاه از جلسات دادرسی و حتی صحبت‌های شفاهی که در جهت اصلاح ذات‌البین با زوجین انجام شد و هم چنین با والدین نامبردگان در مجموع این است که زوجه حتی لحظه‌ای حاضر نبود حرف‌های همسرش را بشنود و مکرر تکرار می‌کرد هر حرفی داری به قاضی دادگاه بگو ، جملگی بر غیرقابل تحمل بودن زندگی مشترک راجع به زوجه است بنابراین و مستنداً به ماده 1130 قانون مدنی و مواد 4 و 19 ، 26 ، 27 ، 29 ، 31 ، 33 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 حکم به الزام زوج خوانده به طلاق زوجه خواهان را صادر و اعلام می‌دارد. زوجه می‌تواند بعد از قطعیت دادنامه و اخذ گواهی قطعیت از دفتر دادگاه و با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و ثبت آن با شرایط زیر اقدام نمایند. احراز و اجرای شرایط ویژۀ صحت طلاق به عهده مجری صیغه طلاق خواهد بود و اما شرایط : 1 – خواهان در قبال طلاق از کلیۀ حقوق خود اعم از مهریه، نفقه، اجرت‌المثل ایام زوجیت و سایر حقوق مالی به زوج ابراء نموده است. 2 – ایشان جهیزیه خود را قبل از اجرای صیغۀ طلاق و مطابق لیست و سیاهه جهاز دریافت خواهد نمود 3- زوجه به دلالت گواهی صادره غیرمدخوله م. ب. و بالتّبع، فاقد فرزند مشترک هم هستند. 4 – نوع طلاق خلعی و مدت اعتبار آن شش ماه پس از ابلاغ رأی فرجامی یا انقضای مهلت فرجام‌خواهی خواهد بود ... »دادنامه فوق‌الذکر به طرفین ابلاغ گردیده و زوج خوانده، ظرف مهلت قانونی، با تقدیم دادخواست به دفتر دادگاه نخستین نسبت به دادنامه مزبور اعتراض و تقاضای تجدیدنظر نموده است. تکذیب ادعاها و اظهارات زوجه ت. ن. خ. از جمله در مورد اجباری و اکراهی بودن ازدواج آن دو به دلیل عاقل و بالغ و تحصیل کرده بودن زوجه، زندگی توأم با عشق و آرامش در طی مدت پنج سال زندگی مشترک و نداشتن هیچ مشکلی در زندگی و روابط فیمابین، وجود رابطه مستمر و مکرر زناشویی با زوجه ت. ن. خ. و عمل مواقعه به صورت مکرر با وی و تحقق دخول به معنای اخصّ کلمه و نتیجتاً مدخوله بودن زوجه، اعتراض به نظریه پزشکی قانونی ج. و تقاضای ارجاع موضوع به پزشکان متخصّص زنان و زایمان، سرد مزاجی زوجه ت. ن. خ. و استفاده وی از داروی قطرۀ گل سرخ به منظور مداوای مشکل جنسی مزبور، عدم ارائه دلیل و مدرکی در مورد عسر و حرج از سوی زوجه، صدور حکم محکومیت زوجه به تمکین عام و خاص از زوج به موجب دادنامه شماره 18-94 مورخ ۱۳۹4/1/20 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی ج. ، استناد به استشهادیه محلی به منظور فقدان عسر و حرج زوجه و وجود زندگی توأم با آرامش وی با زوج، ابراز علاقمندی به زوجه ت. ن. خ. و مخالفت صریح با درخواست طلاق زوجه و آماده بودن امکانات زندگی برای بازگشت زوجه به زندگی مشترک، عمده‌ترین نکات و مطالبی بوده که زوج ت. ن. خ. در دادخواست تجدیدنظرخواهی خود مطرح نموده است. زوجه ت. ن. خ. با تقدیم لایحه‌ای به اعتراض و تجدید‌نظرخواهی ز. پ. د. است. پس از ثبت دادخواست تجدیدنظرخواهی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح، پرونده در تاریخ 1394/4/10 به دفتر کل دادگاه‌های تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارسال و شعبه یازدهم آن دادگاه – حسب‌الارجاع مورخ 1394/4/21 عهده‌دار رسیدگی به موضوع گردیده است. دادگاه تجدیدنظر مرجوعٌ الیه در تاریخ 1394/4/31 در وقت فوق‌العاده تشکیل جلسه داده و با ملاحظه و بررسی محتویات پرونده و انجام مشاوره و چون اقدام دیگری را ضروری تشخیص نداده، ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 331 – 94 مورخ 1394/4/31 پس از ذکر مقدمه‌ای مشتمل بر معرفی طرفین دعوی و خلاصه‌ای از مفاد دادنامه بدوی‌، اینگونه انشای رأی نموده است : « ... با تدقیق در جامع اوراق پرونده و احراز شقاق عمیق بین زوجین و احراز کراهت و تنفّر شدید زوجه از زوج و با لحاظ استدلال دادگاه محترم نخستن در صدور گواهی عدم امکان سازش و با لحاظ نظریۀ داوران منتخب زوجین در پرونده و نظریه مشاوران خانواده و ب. ت. ب. دادخواست تجدیدنظرخواهی و پاسخ ت. ن. خ. در مقام تبادل لوایح و این که دادخواست تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از شقوق انعکاسی در ماده 348 از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379، انطباق نداشته و اکثراً و اغلب تکرار مطالب قبلی بوده و در حدّی نمی‌باشد که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را فراهم نماید و رأی صادره بدوی بر اساس موازین شرعی و قانونی صادر شده است علیهذا نظر به مراتب فوق دادگاه به استناد مواد 358 و 366 و 367 و 397 همگی از قانون آیین دادرسی (دادگاه‌های عمومی و انقلاب) در امور مدنی با ردّ اعتراض به عمل آمده، عیناً دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید می‌نماید ... » رأی اخیر در تاریخ 1394/5/9 به زوج ت. ن. خ. ابلاغ گردیده و نامبرده، توسط وکیل خود – آقای ع. ب. – ظرف فرجه و مهلت مقرر قانونی اعتراض و دادخواست فرجام‌خواهی خویش نسبت به دادنامه مزبور را به دفتر دادگاه صادر‌کنندۀ رأی تجدیدنظری تقدیم داشته است. پس از ثبت دادخواست فرجامی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح و وصول لایحه جوابیۀ زوجه فرجام‌خوانده، پرونده در تاریخ 1394/6/23 به دیوان عالی کشور ارسال و بعد از وصول به دبیرخانه دیوان، رسیدگی به موضوع در تاریخ 1394/7/11 به این شعبه ارجاع گردیده و با ثبت به کلاسۀ فوق، در نوبت بررسی قضایی قرار گرفته است. گزارش پرونده و مندرجات دادخواست و لایحه وکیل ف. خ. و نیز لایحه جوابیه زوجه ف. خ. ب. هنگام شور قرائت می‌شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی آقای ح. ا. با وکالت آقای ع. ر. وکیل پ. ی. دادگستری، نسبت به دادنامه شماره 331 – 94 مورخ 1394/4/31 شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی که در مقام تأیید دادنامه بدوی شماره 217 – 94 مورخ 1394/3/2 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ج.، متضمّن حکم بر الزام ز. ف. خ. به مطلقّه نمودن زوجه فرجام‌خوانده – خانم ه. د.ش. – اصدار یافته است، وارد و موجه به نظر نمی‌رسد، زیرا به دلالت مندرجات اوراق پرونده و همان گونه که در گزارش عضو ممیّز نیز منعکس است زوجه ف. خ. ب. شرح دادخواست تقدیمی و توضیحات تفصیلی بعدی خود در جلسات رسیدگی و در مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به سوء اخلاق و رفتار زوج و اذیت و آزار روحی و جسمی نسبت به زوجه و فحاشی و اهانت و هتک حرمت نسبت به مشارٌ الیها و خانواده‌اش که بعضاً در انظار عمومی و در محل کار زوجه صورت گرفته و تهدید و ارعاب زوجه توسط زوج و کراهت و تنفّر شدید نسبت به زوج، مفاداً مدّعی عسر و حرج خویش در تداوم زوجیّت گردیده و مصرّانه، از دادگاه، تقاضای صدور حکم طلاق نموده است و محکمه نخستین ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین در جلسات متعدد دادرسی و لوایح تقدیمی به دادگاه و اخذ نظریۀ داوران و جلب نظر کارشناسان و مشاوران روانشناسی و نیز جلب نظریه پزشکی قانونی در خصوص مدخوله بودن یا نبودن زوجه و انجام تحقیقات محلی در حوزۀ محل‌های سکونت و کار زوجه فرجام‌خوانده عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت به دلیل کراهت و نفرت شدید وی نسبت به ز. ف. خ. را محرز و مسلّم تشخیص داده و به صدور حکم بر الزام زوج به مطلّقه نمودن همسرش با شرایط مندرج در رأی مبادرت ورزیده و در پی اعتراض و تجدیدنظرخواهی ز. ن. ب. دادنامه مزبور و طرح پرونده در دادگاه تجدیدنظر استان، مرجع اخیرالذکر با صدور دادنامه فرجام‌خواسته، بر تأیید و استواری حکم بدوی، انشای رأی نموده است که بر این استنباط و تشخیص دادگاه‌های محترم نخستین و تجدیدنظر خدشه و خللی وارد نگردیده است، چه آن که محتویات و اوراق پرونده و مستندات و مدارک مضبوط در آن خصوصاً اظهارات و مدافعات زوجین در جلسات متعدّد دادرسی، مبیّن آن است که اوّلاً : تاریخ وقوع عقد نکاح فیما بین زوجین، 1389/5/19 بوده و پس از گذشت مدت سه سال از تاریخ عقد، آنان زندگی مشترک خود را آغاز کرده‌اند. زوجه فرجام‌خوانده علت این تأخیر طولانی در شروع زندگی مشترک را در جلسۀ رسیدگی مورخ 1394/2/10 عدم تمایل و عدم علاقه خود به زوج عنوان نموده و این اظهار زوجه در جلسۀ رسیدگی مزبور از سوی زوج رد نشده است، ثانیاً : پس از آغاز زندگی مشترک نیز زوجین تنها حدود 15 ماه با یکدیگر در منزل مشترک، زندگی کرده‌اند، ثالثاً :علیرغم گذشت حدود پنج سال از تاریخ وقوع عقد نکاح و حدود پانزده ماه زندگی مشترک در طی این پنج سال، زوجه فرجام‌خوانده، حسب اظهار و اقرار خود وی و تأیید پزشکی قانونی ج. به شرح مذکور در نامه شماره 9944 مورخ 1394/2/21، هنوز باکره و غیرمدخوله است و زوجه علت این امر را -همان‌گونه که در گزارش عضو ممیز نیز منعکس است- تنفّر و عدم رغبت خود به زوج در انجام رابطه زناشویی و کراهت در نزدیک شدن به زوج و مقاومت در برابر زوج و ممانعت از دخول اعلام نموده است. رابعاً : زوجین حدود یک سال است که مفارقت جسمانی داشته و جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند، خامساً : علیرغم صدور حکم محکومیت زوجه به تمکین خاص و عام از زوج که طبعاً با اقامه دعوا از سوی زوج صورت پذیرفته، هنوز و تا این تاریخ، زوج نه تنها در جلب رضایت زوجه به بازگشت به زندگی مشترک توفیقی نداشته بلکه حسب مندرجات استشهادیه ابرازی از سوی زوجه، منزل استیجاری محل زندگی مشترک در ج. را بدون اطلاع زوجه تخلیه و با انتقال اثاث‌البیت به مکان نامعلومی‌، خود نیز در محل دیگری سکنی گزیده است و این اظهار و ادعای زوجه در خصوص تخلیه منزل مشترک و انتقال اثاث‌البیت نیز مصون از تعرّض و تکذیب خوانده در جلسات رسیدگی دادگاه نخستین باقی مانده است ، سادساً: احراز وجود کراهت و تنفّر شدید ز. ن. ب. ز. ف. خ. برای دادگاه‌های رسیدگی‌کننده که در تمامی مراحل دادرسی از سوی مشارٌ الیها و با عبارات و بیان‌های مختلف ابراز گشته و مورد تأکید او قرار گرفته است، سابعاً : زوجه تمامی مهریه ما فی‌القبالۀ خود را که تعداد 400 عدد سکّه طلای تمام بهار آزادی است، علیرغم این که از ارزش اقتصادی قابل توجهی برخوردار است به ز. ف. خ. در قبال طلاق بذل و ذمۀ او را ابراء نموده و همچنین، انصراف خویش از سایر حقوق مالی خود، از جمله، نفقه، اجرت‌المثل ایّام زوجیّت و نحله را در ازای طلاق اعلام نموده است که خود، هم از استیصال زوجه و هم از کراهت و نفرت شدید وی از زوج حکایت دارد، ثامناً : روانشناسان و کارشناسان مرکز مشاوره روانشناسی به شرح مضبوط در برگ 45 پرونده، امکان مداخلات روانشناختی را در مورد زوجین به علّت مقید در نظریه فراهم ندیده و طلاق و جدایی زوجین را یکی از راه‌های حل مشکلات طرفین اعلام کرده‌اند. تاسعاً : تلاش‌های دادگاه و داوران منتخب زوجین و نیز واحد مشاوره مستقر در دادگستری در ایجاد صلح و سازش میان زوجین و حل و فصل اختلافات و ادامه زندگی مشترک منشأ اثر نبوده و زوجه که در سنین جوانی هم قرار دارد، بر تقاضای خود مبنی بر طلاق اصرار ورزیده و حتی تهدید به خودکشی کرده است، بنابراین دادنامه‌های بدوی و فرجام‌خواسته که متّکی بر ارزیابی شواهد و قراین و دلایل اثباتی و مبتنی بر استنباط قضایی و تشخیص دادگاه‌ها بوده، ب. ت. ب. جامع اوراق و محتویات پرونده و استدلال منعکس در آرای صادره موجّهاً و منطبق بر موازین قانونی- بالاخص منطوق و مفهوم تبصره ذیل مادۀ 1130 قانون مدنی - اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال مؤثر در تخدیش بر دادنامه‌های موصوف مترتّب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حدّی نیست که بر استنباط و تشخیص دادگاه و اساس دادنامه فرجام‌خواسته خلل و خدشه‌ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد، النّهایه، از آن جا که اجرای مفاد مادۀ 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 اختصاص به مواردی دارد که زوج، متقاضی طلاق م. ب. و در مواردی که زوجه، متقاضی طلاق است و دعوی مستقل و یا مرتبطی مبنی بر مطالبه حقوق مالی خویش – و از جمله، استرداد جهیزیه‌اش – به طریق قانونی و با تقدیم دادخواست و پرداخت حقوق دیوانی اقامه ننموده است، الزام زوج به تأدیه حقوق مزبور قبل یا مقارن اجرای صیغه طلاق فاقد وجاهت قانونی م. ب. و چون در پروندۀ مطروح نیز زوجه در دادخواست بدوی تقدیمی خود صرفاً صدور حکم طلاق را تقاضا نموده است، از این روی، الزام زوج به استرداد جهیزیه زوجه قبل از اجرای صیغه طلاق که در دادنامه بدوی به آن تصریح شده، توجیه قانونی ندارد زیرا خارج از خواستۀ زوجه فرجام‌خوانده بوده است، فلذا مستنداً به قسمت اخیر مادۀ 403 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و مادّتین 370 و 396 همان قانون، اوّلاً : ضمن ردّ فرجام‌خواهی وکیل فرجام‌خواه، دادنامه فرجام‌خواسته را در قسمت مربوط به تأیید حکم طلاق و شرایط اجرای آن-به جز قسمتی که متضمّن الزام زوج به استرداد جهیزیه زوجه است ابرام می‌نماید. ثانیاً : دادنامه فرجام‌خواسته در قسمت مربوطه به تأیید دادنامۀ نخستین در بخش الزام زوج به استرداد جهیزیه زوجه نقض بلاارجاع می‌گردد. رئیس و مستشار و عضو معاون شعبه 8 دیوان عالی کشور حسن عباسیان - مسیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تکلیف دادگاه در خصوص مهریه ضمن حکم طلاق موضوع این پرونده به دعوی طلاق مربوط می‌شود که به درخواست ی. ا. ط. به دلیل وجود عسر و حرج و عدم تمایل به ادامه زندگی مشترک مطرح گردیده است. خواهان ادعا کرده است که طرف مقابل از آغاز زندگی مشترک به رفتارهای ناسازگارانه پرداخته و اقدام به ترک زندگی مشترک نموده است. همچنین، خواهان به محکومیت طرف مقابل به جرم ترک انفاق اشاره کرده و درخواست صدور حکم طلاق بر مبنای شرایط مندرج در سند نکاحیه و به دلیل عسر و حرج را مطرح کرده است.<br>در دفاعیات، طرف مقابل به پرداخت نفقه و عدم تمکین خواهان اشاره کرده و بر عدم تمایل به طلاق تاکید نموده است. دادگاه بدوی پس از بررسی اظهارات طرفین و گواهان، با استناد به نظریه پزشکی قانونی و شرایط عسر و حرج، حکم به طلاق صادر کرده است. این حکم به دلیل عدم تمایل طرف مقابل به ادامه زندگی مشترک و کراهت شدید خواهان تایید شده است.<br>در مرحله تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر ضمن رد درخواست تجدیدنظر، حکم اولیه را تایید کرده و نوع طلاق را به طلاق باین قضایی تغییر داده است. در ادامه، فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شده که منجر به نقض دادنامه تجدیدنظر و اعاده پرونده به دادگاه بدوی به دلیل ابهام در نحوه پرداخت باقی‌مانده مهریه گردیده است. این تصمیم بر اساس بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1399/09/18 پیام: در آرای صادره در دعاوی طلاق ضرورت دارد که دادگاه در حکم خود در مورد نحوه پرداخت مهریه به طور کامل تصمیم گیری نماید و صرف اشاره به اظهارات زوجه و نوع بذل مهریه از سوی او کافی نیست. عدم رعایت این شرایط از موجبات نقض در دیوان عالی کشور خواهد بود. رای خلاصه جریان پرونده خانم ج. ص. در تاریخ 98/10/14 ب. ش. د. تقدیمی دعوی به طرفیت اقای م. ز. به خواسته طلاق مطرح و اختصارا چنین توضیح داده اند اینجانب وفق سند ازدواج پیوستی در مورخه 91/5/14 به عقد دایم خوانده درآمده ام لیکن نامبرده از ابتدای امر بنای ناسازگاری گذاشته و موجبات تلخ نمودن ایام زندگی مشترک را فراهم نموده و در اقدامی یک جانبه اقدام به ترک زندگی مشترک نموده است.وفق دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه کیفری دو اصفهان که به تایید شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان نیز رسیده خوانده محکوم به تحمل حبس از باب جرم ترک انفاق گردیده است.لذا مستندا به بندهای 1 و 2 و 4 و 8 و 9 شروط مندرج در سند نکاحیه و به دلیل عسر و حرج تقاضای صدور حکم مبنی بر طلاق را دارم. ص 13 پرونده به شعبه اول دادگاه خانواده اصفهان ارجاع می‌گردد. جلسه دادرسی در تاریخ 98/10/23 با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل که بدوا خ. ا. ن. است.خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.و در سال 93 عروسی گرفته و زندگی مشترک را شروع نموده فقط مدت 35 روز با هم زندگی کردیم سر ناسازگاری را گذاشت با هم رفته بودیم یک مهمانی مرا در ان مهمانی گذاشت و رفت دنبال من نیامد من خودم برگشتم رفتم درب منزل ایشان مرا راه نداد گفت من زن نمی خواهم پدرش هم گفت من عروس نمی خواهم شاهد دارم. وکیل خ. د. پ. اعلام نموده در مورد استنکاف از پرداخت نفقه علیرغم صدور حکم تمکین و قطعیت ان زوجه از تمکین از شوهرش امتناع نموده اما موکل کل نفقه را پرداخت نموده است.که فیش انرا ارایه می دهم در مورد سویمعاشرت دلیل ارایه نشده است.در مورد جنون موکل بیمار نمی‌باشد. و حاضر به معرفی پزشکی قانونی است.و در مورد بند 8 خواهان خود منزل مشترک را ترک نموده است.و اقدام به بردن جهیزیه خود نموده‌اند ص 18 - 17 قرار ارجاع امر به داوری صادر شده است.در ضمن زوج به پزشکی قانونی معرفی گردیده است.و ارجاع موضوع به مشاوره خانواده نیز نتیجه ای در بر نداشته ص 28 در جلسه مورخه 98/11/6 از شهود تعرفه شده خواهان با حضور خواهان و خوانده تحقیق و اظهارات انان در صورتجلسه منعکس گردیده است.که به موجب ان ادعای زوجه را تایید نموده‌اند نظریه پزشکی قانونی واصل و به موجب ان اعلام گردیده از م. ز. معاینه روانپزشکی به عمل امده و سوابق پزشکی موجود نیز ملاحظه گردید.در حال حاضر اختلال عمده روانی همراه با روانپریشی ندارد. در ارزیابی شخصیتی علایمی از قبیل سخت گیری - انعطاف ناپذیری - تمایل زیاد به کنترل اطرافیان و بی اعتمادی دارد. این علایم اگرچه در زندگی مشترک ایجاد اشکال کرده ولی در حدی نبوده که زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نموده باشد. ص 51 داوران تعرفه و نظریه انان اخذ گردیده ص 55 - 50 . جلسه بعدی دادرسی در تاریخ 99/4/10 با حضور طرفین تشکیل که پس از استماع اظهارات خواهان که تکرار مطالب سابق بوده خ. ا. د. به هیچ وجه حاضر به طلاق نیستم سپس وکیل خوانده بیان نموده (چنانچه خواهان کل مهریه و دو دانگ منزل مسکونی را ببخشد و سکه هایی را که گرفته است.برگرداند موکل حاضر به طلاق خواهان خواهد بود) زوجه در ادامه اضافه نموده ب. ت. ب. کراهتی که از شوهرم دارم. حاضرم ب. غ. از سیزده عدد سکه بهار ازادی که گرفته ام همه مهریه ام را بذل کنم و دو دانگ منزل مسکونی را نیز مسترد می نمایم ص 59 …. مجددا جلسه دادرسی در تاریخ 99/5/5 با حضور طرفین تشکیل خ. ا. ن. به توافق نرسیدیم حاضر به انصراف از خواسته خود نیستم و ب. ت. ب. کراهتی که از شوهرم دارم. حاضرم منزل مسکونی که در مهریه من است.به نام من سند رسمی خورده است.به خوانده برگردانم و 110 مثقال طلای مهریه خودم را بذل می کنم و دویست عدد سکه بهار ازادی مهریه من است.که 150 عدد سکه را نیز بذل می کنم چون 13 عدد سکه را تا کنون گرفته ام درخواست 37 عدد سکه دیگر را دارم.) وکیل خوانده بیان نموده ب. ت. ب. اینکه دادخواست خواهان مبنی به طلاق ب. ت. ب. شرایط ضمن عقد بوده در صورتی که هیچ یک از شرایط عقد محقق نشده است.ب. ت. ب. صدور حکم تمکین و مراجعات مکرر موکل مشارالیها حاضر به بازگشت نمی‌باشد. و هم چنین مبالغی بابت نفقه به حساب خواهان واریز نموده است ص 63 - 62 دادگاه پس از اخذ نظر قاضی مشاور با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- مورخه 99/5/8 به شرح زیر مبادرت به صدور رای می‌نماید. در خصوص دادخواست تقدیمی خانم ن. ص. فرزند ع. به طرفیت اقای م. ز. فرزند م. با وکالت اقای ع. ا. ح. به خواسته طلاق به درخواست زوجه به دلیل عسر و حرج و تحقق شروط 1 و 2 و 4 و 8 و 9 سند ازدواج پیوست دادخواست از توجه به محتویات پرونده وجود رابطه و علقه زوجیت فی مابین محرز است.دادگاه ب. ت. ب. دادخواست تقدیمی خواهان و اظهارات و. ب. ش. صورت جلسه مورخ 98/10/12 این دادگاه و ب. ت. ب. اظهارات گواهان خ. ب. ش. صورت جلسه مورخ 98/11/6 این دادگاه وهمچنین اظهارات خوانده و وکیل و. ب. ش. صورت جلسه مورخ 99/4/10 این دادگاه مبنی بر اینکه چنانچه خواهان کل مهریه خود رابذل کند حاضر است.او را طلاق دهد که فی المجموع دلالت برعدم تمایل قلبی خوانده وخانواده وی نسبت به ادامه زندگی مشترک خواهان و خوانده می‌نماید. و ب. ت. ب. نظریه پزشکی مورخ 98/12/7 پزشکی قانونی مبنی بر اینکه خوانده دارای شخصیتی با علام سختگیری، انعطاف ناپذیری و تمایل زیاد کنترل اطرافیان و بی اعتمادی م. ب.. و ب. ت. ب. اظهارات گواهان خ. ب. ش. صورتجلسه مورخ 98/11/6 که دلالت بر سویرفتار خوانده و خانواده نسبت به خواهان می‌نماید. و این رفتار غیر اخلاقی انان موجب وجود کراهت شدید خ. ن. ب. خوانده شده است.به گونه ای که خواهان از بابت کراهت خود از خوانده حاضر به بذل بخش عظیمی از مهریه خود شده است.واینکه به موجب اخرین تصمیم خ. ب. ش. صورت جلسه مورخ 99/5/5 اظهار نموده از بابت کراهتی که از خوانده دارد. از مهریه خود که شامل دویست عددسکه بهار ازادی و 110 مثقال طلا ودودانگ منزل مسکونی است.و حاضر است.از 110 مثقال طلا و 150 عددسکه بهار ازادی ودودانگ منزل مسکونی صرف نظر نموده و به خوانده بذل نماید. و خواهان پنجاه عدد سکه بهار ازادی شده است. و ن. ب. ا. تلاش و مساعی این دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین موثر واقع نگردیده و خواهان به دلیل کراهت شدید خود از خوانده اصرار به انحلال نکاح و طلاق از خوانده دارد. و ن. ب. ا. با وصف کراهت شدید خواهان از خوانده و عدم اجابت به خواسته خ. د. ا. پرونده از موجبات وقوع خواهان در عسر و حرج شدید است.و بنا به قاعده فقهی لاضرر و نفی جرح دادگاه دعوی خواهان را مقرون به واقع دانسته و ادامه زندگی خواهان با خوانده از مصادیق بارز عسر و حرج شدید از برای خواهان است.و ب. ت. ب. اظهار نظر قاضی محترم مشاور و موافقت با دادگاه با خواسته خواهان دادگاه به استناد ماده 1130 قانون مدنی و مواد 25 و 26 و 27 و 28 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 حکم به الزام خوانده به طلاق خواهان صادر و اعلام می‌نماید. در صورت امتناع خوانده ازطریق خواهان سردفتر محترم طلاق به نیابت از دادگاه به این امر اقدام می‌نماید. و این طلاق ازنوع خلع باین است.وعده ان سه طهرپس ازوقوع طلاق است.واحراز سایر شرایط جهت اجرای صیغه طلاق بر عهده سردفتر طلاق است.وخوانده ادعایی در خصوص سایر حقوق مالی خود از نفقه معوقه و اجرت المثل ایام زوجیت ندارد. مدت اعتبار این حکم شش ماه پس از قطعیت این دادنامه م. ب.. و این دادنامه ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در محاکم محترم تجدیدنظر *و سپس ظرف بیست روز قابل فرجام خواهی در دیوان عالی محترم کشور است./ با تجدیدنظرخواهی وکیل زوج پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع که به موجب دادنامه شماره --- مورخه 99/6/30 ضمن رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. و با اصلاح نوع طلاق به طلاق باین قضایی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید. ص 91 دادنامه در تاریخ 99/7/1 ابلاغ و اقایان م. ع. ش. و ا. م. ش. به وکالت از اقای م. ز. طی دادخواست تقدیمی در مورخه 99/7/19 در مقام فرجام خواهی نسبت به رای دادگاه تجدیدنظر استان اعتراض و اجمالا بیان نموده‌اند خواهان دلیلی از باب عسر و حرج اعلام و ارایه ننموده است.ب. ت. ب. وجود دادنامه قطعی محکومیت به تمکین برای زوجه و عدم تمایل زوجه به زندگی مشترک و گواهی مامور محترم اجرا و صدور حکم از باب طلاق با حفظ بخشی از مهریه در تعارض کامل با دادنامه های صادره قبلی م. ب.. دادگاه تجدیدنظر بدون رسیدگی به موضوع و تشکیل جلسه حضوری اقدام به صدور رای بدون استدلال قضایی نموده است مشروح لایحه وکلای ف. خ. و پاسخ ف. خ. د. جلسه شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل پس از قرائت گزارش اقای م. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- مورخه 99/6/30 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: علیرغم اینکه دادگاه محترم بدوی در صدر دادنامه فرجام خواسته به طور ناقص به مفاد اظهارات و نوع بذل مهریه از ناحیه فرجام خوانده (زوجه) به زوج (ف. خ.) اشاره نموده است.نهایتا در پایان دادنامه رای در مورد نحوه پرداخت میزان ما بقی مهریه صادر نشده است.و موضوع با ابهام مواجه گردیده لذا بنا به مراتب فوق به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به شعبه صادر کننده رای فرجامی اعاده می‌گردد./ شعبه سی و هفتم دیوان عالی کشور رییس شعبه: س. ع. ب. مستشار: م. ا.