درخواست فسخ نکاح به دلیل عدم پرداخت نفقه در مذهب شافعی

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9209984424700396 شماره دادنامه : 9409970906800801 تاریخ : 1394/11/14 خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1392/3/26 آقای … بیگ به وکالت از خانم … در دادخواست تقدیمی بطرفیت آقای …. م. بخواسته صدور حکم به فسخ نکاح توضیح داد : برابر سند رسمی ازدواج موکله در تاریخ 1389/10/17 به عقد نکاح دائم خوانده در آمده با استناد به استشهادیه محلی و عنداللزوم شهادت شهود ، خوانده قریب دو سال زندگی مشترک را ترک کرده و متواری شده و از تاریخ ترک منزل وجهی به موکله بابت نفقه نداده است بلحاظ فقدان اموال امکان الزام خوانده بپرداخت نفقه وجود ندارد استشهادیه پیوست موید این ادعاست به استناد فقه شافعی عدم امکان الزام زوج به پرداخت نفقه و عجز وی از ایفای این وظیفه از موجبات فسخ نکاح برای زوجه محسوب می شود با استناد به قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه درمحاکم قضائی استدعای رسیدگی و عنداللزوم استماع شهاذت شهود و صدور حکم بشرح خواسته را دارد. بموجب تصویر مصدق رونوشت سند ازدواج زوجین که به ضمیمه دادخواست م. ب. زوجین شافعی مذهب می باشند. علاوه برتصویر رو نوشت عقد نامه مزبور تصاویر مصدق از نظریه تقویمی واصله از کارشناس منتخب شعبه 22 شورای حل اختلاف بوکان در خصوص نفقه ایام معوقه زوجه در ایام مذکور در سنوات 1390 و 1391 و از رأی غیابی شورای حل اختلاف مزبور دائر بر محکومیت زوج به پرداخت مهریه و نفقه ایام معوقه بشرح مرقوم و از استشهادیه ای که توسط 3 نفر امضاء و تسجیل شده و حاکی از صدق ادعای زوجه به ترک زندگی مشترک توسط زوج به مدت دو سال بلحاظ بدهکاری و نداشتن هیچ مالی جهت تأمین نفقه خانواده اش و عدم امکان الزام او به پرداخت نفقه و دارا بودن پرونده های متعدد در دادگاه نیز پیوست دادخواست مزبور است در جلسه مقرر رسیدگی در تاریخ 1392/7/4 خوانده با وجود ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن و اخطاریه اش حاضر نگردید از هیچیک از اصحاب دعوی لایحه ای واصل نگردید در غیاب خواهان آقای … شد با تکرار دعوی و خواسته بشرح دادخواست تقدیمی افزودخوانده در حال حاضر بلحاظ پرونده های متعدد در زندان م. ب. درخواست استعلام پرونده های خوانده را از رایانه دادگستری و استماع شهادت شهود را در راستای فقه شافعی و صدور حکم بشرح خواسته دارد. با صدور قرار استماع شهادت شهود خواهان و دعوت از طرفین در جلسه مقرر رسیدگی بعدی بتاریخ 1392/10/24 طرفین حاضر نشدند وکیل موصوف خواهان حاضر نگردید اما آقای … م. ا. آقای … از خواهان حضور یافت اظهار داشت شهود را حاضر کرده تقاضای تحقیق از آنانرا دارد بشرح اوراق جداگانه از اقرار آتی الذکر استماع شهادت گردید.1= آقای … فرزند الف. 44 ساله برادر خواهان شهادت داد اطلاع کامل دارد که خوانده توانایی تامین و پرداخت نفقه خواهر او را ندارد فاقد هر گونه مال و ثروت م. ب. بلحاظ بدهکاری در زندان است دو سال خواهر او را رها کرده و نفقه ای نداده و توانایی پرداخت نفقه را ندارد2= آقای … فرزند محمد صالح 45 ساله گفت هیچ نسبت و رابطه ای با طرفین ندارد اظهارات ایشان عین اظهارات گواه قبلی است پس از استعلام در خصوص بازداشت بودن خوانده از زندان بوکان در تاریخ 1392/12/10 اداره زندان بوکان پاسخ داد آقای …. م. طی شماره 911992- 1392/6/18 بجرم ضرب و جرح عمدی با چاقو به تحمل یکسال حبس و بپرداخت مبلغ 63/080/000 ریال دیه و بجرم تحصیل مال نامشروع طی شماره 920150/1 ج - 1392/10/18 به تحمل 4 ماه حبس و بپرداخت مبلغ 200/000/000 ریال جریمه و 200/000/000 ریال رد مال د. ح. شهرداری محکوم شد و ده فقره محکومیت مالی جمعاً به مبلغ پنج میلیارد ریال دارد (برگ 27). دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بشرح دادنامه شماره 186- 93 مورخ 1393/1/31 پس از درج خلاصه از دعوی و خواسته و جریان دادرسی و پس از استماع شهادت شهود و استعلام سوابق کیفری خوانده و اظهارات وکیل خ. د. ج. مقرر دادرسی و عدم حضور خوانده و مودای شهادت شهود خواهان که با اتیان سوگند و با قطع و یقین شهادت دادند که خوانده توانایی پرداخت نفقه خواهان را ندارد و تاریخ استعلام بعمل آمده از زندان بوکان حکایت از داشتن سوابق کیفری خوانده بجرائم ضرب و جرح عمدی و تحصیل مال نامشروع و ده فقره محکومیت های مالی دارد و عدم حضور خوانده در جلسات دادگاه علیرغم ابلاغ قانونی اخطاریه و ضمائم و عدم ابراز دفاع و اینکه طرفین پیرو مذهب شافعی بوده که مطابق مذهب زوجین نبودن نفقه و عجز از پرداخت و تامین آن از موجبات فسخ نکاح م. ب. با مشروع تشخیص دادن دعوی خواهان و باستناد ماده واحده قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم و فتوای معتبر و مسلم فقه شافعی در صفحات 186و 187 کتاب فقه السنه و صفحات 222 و 223 جلد سوم کتاب شریعت اسلام و صفحات442و443جلدسوم کتاب مغنی المحتاج علی متن منهاج الطالبین حکم به فسخ نکاح خواهان از خوانده و تفریق قضائی بین آنان صادر و اعلام نمود رأی صادره غیابی و ظرف 20روز از تاریخ ابلاغ قابل واخواهی دراین دادگاه وسپس ظرف20روز قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر مرکز استان است. بعد از ابلاغ قانونی رأی مذکور به زوج موصوف در تاریخ 1393/2/18 و ثبت واخواهی اش در تاریخ 1393/2/31 که مدعی شد به استناد مدارک محکمه پسند نفقه کامل همسرش را پرداخت و واریز کرد زوجه مبالع بسیار زیادی وجه نقد و وسایل را در اختیار دارد که کفاف مخارج حداقل 5 سال نامبرده را دارد بلحاظ وجود مستنداتی تقاضای تعیین وقت جهت رسیدگی به واخواهی و احقاق حق خود را دارد در جلسه مقرر رسیدگی 1393/7/5 که با حضور زوج واخواه و آقای … به وکالت از زوج واخوانده تشکیل شد لایحه ای از طرفین دعوی واصل نگردیده زوج واخواه با تکرار مفاد دادخواست واخواهی خویش ضمن تقدیم تعداد 21 برگ تصاویر فیش های بانکی که ضمیمه پرونده شد گفت : کپی واریز مبالغی به شماره حساب آقای … برادر واخوانده جهت ملاحظه دادگاه تقدیم گردید تقاضای نقض رأی واخواسته را دارد درخواست تجدید جلسه دیگری جهت مواجهه حضوری با وا خوانده تخصیص یابد او مهندس … در کارخانه اسفالت شهرداری مشغول به کار بوده و پاداش آخر سال را طی یک فقره چک به پدر واخوانده بابت نفقه واخوانده پرداخت نموده اند و یک میلیون تومان پیش پرداخت منزل استیجاری در شهرک فرهنگیان را طی یک فقره چک به پدر واخوانده بابت نفقه پرداخت نموده است درخواست استعلام و تحقیق از کار فرمای خود در کارحانه آسفالت شهرداری بنام آقا عزیز پهلوانی دارد . وکیل واخوانده پاسخ داد : اولاً: وجوه مستندات ارائه شده توسط واخواه به حساب موکله واریز نشده است ثانیاً: بر فرض این که برای موکله واریز شده باشد مربوط به سالهای قبل از طرح دعوی م. ب. وبرفرض صحت ادعای ایشان بعد از تیر ماه 1391 وجهی به موکله پرداخت نشده است و ادعای واخواه مبنی بر اینکه با فروش لوازم زندگی می توان حداقل 5 سال یا دو سال کفاف زندگی را میدهد عقلائی بنظر نمی رسد زیرا بر فرض صحت منکر این ادعا هستیم لوازم زندگی یکی دیگر از نفقه های مورد نیاز زوجه م. ب. و فروش آنها نمی تواند نیاز های اساسی یک فرد را تامین کند از جمله مسکن و لوازم دیگر موضوع ماده 1107 قانون مدنی ثالثاً: بدهی های متعددی واخواه به پدر و برادر موکله دارد و پدر واخوانده بلحاظ قرابت با واخواه و اصرار ایشان مبادرت به ضمانت های کلان نموده که واخواه عاجز از پرداخت دیون بوده و طلبکاران نیز حقوق بازنشستگی پدر موکله را قطع کردند و ایشان از دریافت حقوق بازنشستگی محروم شده که به ناچار برای پرداخت بدهی واخواه و بمنظور کسب در آمد در سن پیری برای کار به کشور عراق رفته است و زوج واخواه هیچیک از امکانات موضوع ماده 1107 قانون مدنی را در زمان تقدیم دادخواست و مدتی قبل از آن و بعد از تقدیم دادخواست تا کنون برای موکله فراهم نکرده و ب. ت. ب. دیون متعدد و هنگفت ایشان به اشخاص متعدد امکان فراهم کردن نفقه موکله را حتی تا ده سال دیگر نخواهد داشت موکله از واخواه هیچ گونه حقوقی را مطالبه نمی کند تقاضای تایید دادنامه واخواسته را می نماید . واخواه پاسخ داد : تا شهریور 1392 مبلغی قریب یک و نیم میلیون تومان به حساب شماره 1213668855 بانک تجارت متعلق به واخوانده واریز کرد که خود (واخوانده) نیز آن را تایید می نماید . در ملاقات با او در زندان به او گفته تحت تاثیر مبادرت به طرح دعوی کرده و از دعوی منصرف شد درخواست تجدید جلسه و مواجهه حضوری با واخوانده را کرد . که این درخواست او مورد موافقت دادگاه قرارگرفت در جلسه رسیدگی بعدی بتاریخ 1393/8/11 که با حضور طرفین و وکیل زوجه واخوانده تشکیل شد زوج واخواه اصول فیش های استنادی را جهت ملاحظه دادگاه تقدیم کرد دادگاه پس از اخذ و بررسی آن مدارک در صورتجلسه تنظیمی تصریح نمود فیش های مزبور مربوط به سالهای 1390 و 1391 تا تاریخ 1391/5/12 است پس از استرداد اصول فیش ها توسط دادگاه به زوج واخواه، او اظهار داشت زوجه در دادخواست نخستین اعلام داشته من قریب دو سال زندگی مشترک را ترک کرده و متواری بودم و به او نفقه نپرداخته ام در حالیکه مطابق فیش ها تا تاریخ 1391/5/12 نفقه وی را پرداخته ام تقاضای فسخ دادنامه واخواسته و صدور حکم به بطلان دعوی واخوانده را دارم . زوجه واخوانده ضمن اذعان به قبول فیش های ابرازی واخواه گفت تا تاریخ 1391/5/12 کم و بیش نفقه را پرداخته است ولی آیا ب. ت. ب. فیش ها مبلغ سی هزار تومان و پنجاه هزار تومان برای نفقه کافی م. ب. و نفقه را تامین می کند از آن تاریخ به بعد وجهی به اینجانب نپرداخته است سپس وکیل ایشان مدافعات قبلی را تکرار کرد واخواه مدعی شد که می تواند نفقه واخوانده را تامین کند و مبلغ یک میلیون تومان حاصل از عودت پیش پرداخت منزل استیجاری و 980 هزار تومان عیدی و پاداش سنوات او به عنوان پس انداز از دو سال قبل نزد زوجه است که کفاف حداقل تا پس از آزادی او را خواهد کرد و برای اثبات ادعایش درخواست احضار مطلعین به اسامی حاج عزیز پهلوانی و آقای ….را به نشانی های اعلامی کرد زوجه وا خ. د. پ. اظهار نمود مبلغ چهارصد هزار تومان که چک آن موجود است را پدرم به من پرداخت کردکه متعلق به وی بوده مبلغ دویست هزار تومان را به واخواه دادم و نصف دیگر را خودم برداشتم و پولها متعلق به پدرم م. ب. نه واخواه. واظهارات واخواه را قبول ندارم و ادعای دریافت عیدی و سنوات را قبول ندارم حاضر به اتیان سوگند هستم وکیل ایشان نیز کماکان اصرارمعسر بودن زوج و عدم هر گونه منبع در آمد جهت پرداخت نفقه موکله نمود او گفت با پنجاه هزار تومان نفقه تامین نمی شودحداقل بهای اجاره منزل بیش از ششصد هزار تومان است .دادگاه د. ا. م. ضمن صدور دستور مطالبه پرونده کلاسه 504/ 91 شعبه 22 شورای حل اختلاف استنادی وکیل زوجه ، قرار استماع شهادت شهود واخواه را بشرح مرقوم (برگه 38) صادر نمود . در جلسه مقرر رسیدگی 1393/10/23 در ابتدای جلسه که با حضور فقط واخواه تشکیل شد به درخواست ایشان از گواه مورد تعرفه اش بنام آقای … جداگانه استماع شهادت شد گواه موصوف خود را فرزند محمد متولد 1342 شغل مدیر باربری و فاقد هر گونه رابطه خویشاوندی... معرفی کرد و شهادت داد آقای …. م. در سال 1390در نیروی انسانی شهرداری کارمی کرد من نیز پیمانکار شهرداری بودم حقوق آنها را من پرداخت میکردم آقای م. مدتی متواری بود مبلغی از عیدی و پاداش وی نزد من مانده بود در آخر سال آنرا به پدرزنش آقای …. شاه محمدی دادم چون خودش متواری بود از مال و ثروت آقای …. م. و اینکه آیا می تواند نفقه همسرش را تامین کند یا خیر اطلاعی ندارم . بعلت عدم حضور گواه دیگر واخواه درخواست تجدیدجلسه را جهت استماع گواهی شاهد مزبورکرد در اثنای تحقیق از گواه حاضر، واخوانده و وکیل او حاضر شدند واخوانده گفت مبلغ مورد اشاره گواهان 400/000 تومان بابت پاداش آخر سال 1390 بود که گفت آنرا به خود واخواه دادم و ما بقی را خود او خرج کرد وکیل واخواه گفت در مورد یک میلیون تومان دیگر بر فرض صحت که اظهارات گواه دوم با اظهارات واخواه منطبق باشد بابت رهن منزل نزد شاهد بود که بلحاظ متواری شدن واخواه ششصد هزار تومان بابت اجاره معوقه منزل کسر شد و الباقی که چهارصد هزار تومان بود در سال 1390 به پدر موکله پرداخت شد که جمع دو مبلغ مرقوم که ششصد هزار تومان میگردد در سال 1390 هزینه زندگی موکله برای دو ماه نبوده و حتی اجاره منزل را تامین نمی کرد ب. ت. ب. تاریخ تقدیم دادخواست از آن تاریخ تا کنون و نیز یکسال قبل از آن خوانده عاجز از پرداخت نفقه موکله بوده و دلیلی بر پرداخت نفقه موکله ارائه نداده است و هشتصد هزار تومان نیز بابت سی میلیون تومان بدهی که واخواه به پدر موکله دارد محاسبه شده نه از باب نفقه موکله و یک ریال به شخص موکله پرداخت نشده است واخواه ضمن اعلام عدم قبول اظهارات وکیل واخوانده مدعی شد که با عنایت به اقرار شخص واخوانده و ارائه فیش های بانکی استنادی ابرازی به دادگاه و عنداللزوم اتیان سوگند شاکی در اجرای ماده 271 قانون آئین دادرسی مدنی و استماع شهادت شهود به مقدار کافی بیش از مقدارمورد نیاز نفقه به همسرش پرداخت کرده که کفاف حداکثر سه سال دیگر را خواهد نمود و ادامه روند رسیدگی را تضییع حق خود می داند او در پایان درخواست نقض دادنامه واخواسته را تکرار کرد . دادگاه در تصمیم متخذه اعلام کرد چون در مذهب شافعی در صورت عجز زوج از پرداخت نفقه برای مدت سه روز و در روز چهارم زوجه می تواند بلحاظ عجز زوج از پرداخت نفقه تقاضای فسخ نکاح را نماید بلحاظ ضرورت استماع گواهی گواهان زوج جهت احراز توانایی زوج برای تادیه نفقه واخوانده یا بودن مالی از او نزد زوجه که بتواند نفقه اش را تامین نماید بشرح مرقوم ضمن صدور دستور تجدیدجلسه و دعوت از طرفین و از دیگر گواه مورد تعرفه واخواه دستور استعلام از شورای روحانیت اهل تسنن بوکان داده شد تا اعلام دارند چنانچه زوج بعلت بدهکاری و زندانی بودن از پرداخت نفقه ضروری زوجه عاجز باشد زوجین شافعی مذهب باشند مطابق فقه شافعی آیا زوجه می تواند درخواست فسخ نکاح را بدلیل عجز زوج از تادیه نفقه بنماید (برگ 56) . شورای روحانیت بوکان طی نامه شماره 9- 1394/1/29 در پاسخ اعلام کرد: بنا به مذهب شافعی و به استناد کتاب مغنی المحتاج ج 3 ص444 در صورتی که زوج مدت سه روز نفقه ضروری زوجه را پرداخت نکند زوجه می تواند تقاضای فسخ نکاح نماید قاضی به زوج تا سه روز مهلت میدهد و در صورت عدم پرداخت نفقه از جانب زوج، قاضی حکم فسخ نکاح را صادر می نماید (برگ 81) بعد از استعلام مجدد سوابق کیفری زوج از زندان بوکان و وصول پاسخ استعلام بعمل آمده (بشرح اوراق 83 و 84) که تقریباً مشابه پاسخ استعلام در مرحله بدوی (برگ 27 پرونده بدوی) م. ب. . و وصول نامه آقای … که در تاریخ 1394/1/25 اعلام کرده بود آقای …. م. در زمان متواری بودن طی تماس تلفنی از بلا مانع بودن انتقال اثاثیه منزل توسط پدر خانمش صحبت کرد و او در زمان حمل اثاثیه و ترک (تحویل ) خانه حضور داشته و گفتند که همه وسایل جهیزیه دخترم است و ربطی به آقای …. م. ندارد از یک میلیون تومان پول پیش، کرایه معوقه کسر و بقیه تحویل ایشان داده شد (برگ 75) بعد از استماع اظهارات و مدافعات طرفین در جلسه مقرر رسیدگی 1394/1/26 و نیز تهیه خلاصه گزارش مفید از پرونده اجرائی 393/ 92 شورای حل اختلاف درخصوص محکومیت زوج بپرداخت مبلغ 22/750/000 ریال بابت نفقه معوقه مورد مطالبه زوجه از تاریخ 1390/9/15 بشرح مرقوم و اصدار اجرائیه و عدم وصول محکوم به ( بشرح برگ 85) دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 274- 94 مورخ 1394/2/16 پس از شرح واخواهی مشارالیه و درج جریان دادرسی و صدورقرار استماع شهود مورد تعرفه واخواه و ذکر خلاصه اظهارات گواهان موردنظر ونیزخلاصه پرونده اجرائی استنادی یادشده و نیزخلاصه سوابق کیفری زوج و پاسخ شورای روحانیت اهل تسنن بوکان بشرح مرقوم و قید زندانی بودن واخواه و عدم احراز مال و ثروتی از مشارالیه و ممکن نبودن الزام ایشان به پرداخت نفقه و عدم احراز ملائت واخواه برای پرداخت نفقه واخوانده و مشروع تشخیص ندادن واخواهی اش حکم به رد واخواهی او و تایید رأی واخواسته صادرکرده است بعد از تجدیدنظر خواهی ز. ن. ب. رأی اخیرالذکر و اعلام مراتب به وکیل زوجه ت. ن. خ. و عدم انضمام لایحه دفاعیه ایشان و وکیل ایشان طی دادنامه شماره 901- 94 مورخ 1394/6/28 در پرونده کلاسه 940777 شعبه 17 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی با رد تجدیدنظر خواهی مشارالیه و اعلام مطابق موازین قانونی صادر گردیدن رای نخستین با رد اعتراض مزبور دادنامه تجدیدنظر خواسته تایید و این رأی ظرف مهلت مقرر قانونی قابل فرجام خواهی اعلام شده است پرونده بعد از اینکه رأی اخیرالذکر که در تاریخ 1394/7/26 به زوج ت. ن. خ. ابلاغ شده بود با ثبت فرجام خواهی ایشان در تاریخ 1394/8/11 و نیز ارائه لایحه دفاعیه آقای … ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیئت نیز قرائت می گردد .هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای …. م. نسبت به دادنامه شماره 901- 94 مورخ 1394/6/28 شعبه هفدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی که در جهت تایید دادنامه های بدوی متضمن حکم به فسخ نکاح فیمابین زوجین انشاء گردیده وارد و موجه نیست زیرا محتویات پرونده دلالت بر این دارد که زوجین پیرو مذهب امام شافعی بوده ودر پاسخ مورخ 1394/1/29 شورای روحانیت اهل سنت شهرستان بوکان هم بالصراحه اعلام شده که حسب مذهب امام شافعی در صورتی که زوج بمدت سه روز نفقه ضروری زوجه را پرداخت نکند زوجه می تواند درخواست فسخ نکاح نماید و از مجموع اظهارات و مدافعات طرفین در دادرسی مرحله بدوی و تحقیقات و رسیدگی های بعمل آمده محرز و مسلم است که ز. ف. خ. بمدت طولانی از پرداخت نفقه استحقاقی زوجه به نحو کامل استنکاف ورزیده و بعلاوه بعلت زندانی بودنش عملاً عاجز از پرداخت آن م. ب. و در ضمن وجوهی را که برابر فیش های بانکی مضبوط در پرونده و نیز حسب ادعای خود پرداخت نموده ب. ت. ب. میزان نفقه ماهیانه زوجه در نظریه کارشناس در پرونده مطالبه نفقه تعیین گردیده مجموعاً برای تامین نفقات استحقاقی زوجه از سال 90 ببعد کفایت نداشته و صرف پرداخت این وجوه قلیل و اندک نمی تواند دلیل بر انجام تکلیف قانونی او در مقابل همسرش در خصوص مورد محسوب گردد بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه در احراز تخلف ز. ف. خ. در پرداخت نفقه کامل همسرش بمدت طولانی و عدم امکان الزام او به پرداخت آن صائب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجام خواسته با عنایت به مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اقدامات و رسیدگی های معموله موجهاً و مطابق مقررات مذهب زوجین اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ز. ف. خ. در حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالاً اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد اعتراضات ف. خ. مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - سیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست فسخ نکاح به دلیل عدم پرداخت نفقه در مذهب شافعی در تاریخ 26 خرداد 1392، دعوی فسخ نکاح به طرفیت زوج به دادگاه تقدیم شد. زوجه با استناد به ترک زندگی مشترک و عدم پرداخت نفقه، درخواست فسخ نکاح را بر مبنای فقه شافعی و قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه مطرح نمود. در روند دادرسی، مستندات متعددی از جمله شهادت شهود، نظریه کارشناس و سوابق کیفری زوج ارائه گردید که عدم توانایی او در پرداخت نفقه را اثبات می‌کرد. <br>دادگاه در تاریخ 31 دی‌ماه 1393، حکم به فسخ نکاح صادر کرد. زوج با ارائه مدارکی مبنی بر پرداخت نفقه، به این حکم اعتراض نمود. اما در مراحل بعدی، دادگاه به دلیل عدم احراز توانایی زوج در پرداخت نفقه، حکم به تایید رای قبلی صادر کرد. <br>در نهایت، دیوان عالی کشور با تایید رای دادگاه تجدیدنظر، فرجام‌خواهی زوج را به دلیل عدم پرداخت نفقه و عجز او از ایفای این وظیفه رد نموده و رای دادگاه‌های پایین‌تر را مورد تایید قرار داد. این تصمیم بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/14 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: بر حسب مذهب شافعی، در صورتی که زوج به مدت سه روز نفقه ضروری زوجه را پرداخت نکند، زوجه می‌تواند درخواست فسخ نکاح کند. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/14 در تاریخ 1392/03/26 آقای … بیگ به وکالت از خانم … در دادخواست تقدیمی به طرفیت آقای …. م. به خواسته صدور حکم به فسخ نکاح توضیح داد: برابر سند رسمی ازدواج موکله در تاریخ 1389/10/17 به عقد نکاح دائم خوانده در آمده با استناد به استشهادیه محلی و عنداللزوم شهادت شهود، خوانده قریب دو سال زندگی مشترک را ترک کرده و متواری شده و از تاریخ ترک منزل وجهی به موکله بابت نفقه نداده است به لحاظ فقدان اموال امکان الزام خوانده بپرداخت نفقه وجود ندارد استشهادیه پیوست موید این ادعاست به استناد فقه شافعی عدم امکان الزام زوج به پرداخت نفقه و عجز وی از ایفای این وظیفه از موجبات فسخ نکاح برای زوجه محسوب می‌شود با استناد به قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه درمحاکم قضایی استدعای رسیدگی و عنداللزوم استماع شهاذت شهود و صدور حکم به شرح خواسته را دارد. به موجب تصویر مصدق رونوشت سند ازدواج زوجین که به ضمیمه دادخواست م. ب. زوجین شافعی مذهب می‌باشند. علاوه برتصویر رو نوشت عقد نامه مزبور تصاویر مصدق از نظریه تقویمی واصله از کارشناس منتخب شعبه --- شورای حل اختلاف بوکان در خصوص نفقه ایام معوقه زوجه در ایام مذکور در سنوات 1390 و 1391 و از رای غیابی شورای حل اختلاف مزبور دائر بر محکومیت زوج به پرداخت مهریه و نفقه ایام معوقه به شرح مرقوم و از استشهادیه ای که توسط 3 نفر امضا و تسجیل شده و حاکی از صدق ادعای زوجه به ترک زندگی مشترک توسط زوج به مدت دو سال به لحاظ بدهکاری و نداشتن هیچ مالی جهت تامین نفقه خانواده اش و عدم امکان الزام او به پرداخت نفقه و دارا بودن پرونده های متعدد در دادگاه نیز پیوست دادخواست مزبور است در جلسه مقرر رسیدگی در تاریخ 1392/07/04 خوانده با وجود ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن و اخطاریه اش حاضر نگردید از هیچ یک از اصحاب دعوی لایحه ای واصل نگردید در غیاب خواهان آقای … شد با تکرار دعوی و خواسته ب. ش. د. تقدیمی افزودخوانده در حال حاضر به لحاظ پرونده های متعدد در زندان م. ب. درخواست استعلام پرونده های خوانده را از رایانه دادگستری و استماع شهادت شهود را در راستای فقه شافعی و صدور حکم به شرح خواسته دارد. با صدور قرار استماع شهادت شهود خواهان و دعوت از طرفین در جلسه مقرر رسیدگی بعدی به تاریخ 1392/10/24 طرفین حاضر نشدند وکیل موصوف خواهان حاضر نگردید اما آقای … م. ا. آقای … به وکالت از خواهان حضور یافت اظهار داشت شهود را حاضر کرده تقاضای تحقیق از آنانرا دارد به شرح اوراق جداگانه از اقرار آتی الذکر استماع شهادت گردید. 1 = آقای … فرزند الف. 44 ساله برادر خواهان شهادت داد اطلاع کامل دارد که خوانده توانایی تامین و پرداخت نفقه خواهر او را ندارد فاقد هر گونه مال و ثروت م. ب. به لحاظ بدهکاری در زندان است دو سال خواهر او را رها کرده و نفقه ای نداده و توانایی پرداخت نفقه را ندارد 2 = آقای … فرزند محمد صالح 45 ساله گفت هیچ نسبت و رابطه ای با طرفین ندارد اظهارات ایشان عین اظهارات گواه قبلی است پس از استعلام در خصوص بازداشت بودن خوانده از زندان بوکان در تاریخ 1392/12/10 اداره زندان بوکان پاسخ داد آقای …. م. طی شماره 911992 - 1392/06/18 بجرم ضرب و جرح عمدی با چاقو به تحمل یک سال حبس و بپرداخت مبلغ 63/080/000 ریال دیه و بجرم تحصیل مال نامشروع طی شماره 920150/1 ج - 1392/10/18 به تحمل 4 ماه حبس و بپرداخت مبلغ 200/000/000 ریال جریمه و 200/000/000 ریال رد مال د. ح. شهرداری محکوم شد و ده فقره محکومیت مالی جمعا به مبلغ پنج میلیارد ریال دارد (برگ 27 ). دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 93 مورخ 1393/01/31 پس از درج خلاصه از دعوی و خواسته و جریان دادرسی و پس از استماع شهادت شهود و استعلام سوابق کیفری خوانده و اظهارات وکیل خ. د. ج. مقرر دادرسی و عدم حضور خوانده و مودای شهادت شهود خواهان که با اتیان سوگند و با قطع و یقین شهادت دادند که خوانده توانایی پرداخت نفقه خواهان را ندارد و تاریخ استعلام به عمل آمده از زندان بوکان حکایت از داشتن سوابق کیفری خوانده بجرائم ضرب و جرح عمدی و تحصیل مال نامشروع و ده فقره محکومیت های مالی دارد و عدم حضور خوانده در جلسات دادگاه علیرغم ابلاغ قانونی اخطاریه و ضمائم و عدم ابراز دفاع و اینکه طرفین پیرو مذهب شافعی بوده که مطابق مذهب زوجین نبودن نفقه و عجز از پرداخت و تامین آن از موجبات فسخ نکاح م. ب. با مشروع تشخیص دادن دعوی خواهان و به استناد ماده واحده قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم و فتوای معتبر و مسلم فقه شافعی در صفحات 186 و 187 کتاب فقه السنه و صفحات 222 و 223 جلد سوم کتاب شریعت اسلام و صفحات 442 و 443 جلدسوم کتاب مغنی المحتاج علی متن منهاج الطالبین حکم به فسخ نکاح خواهان از خوانده و تفریق قضایی بین آنان صادر و اعلام نمود رای صادره غیابی و ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل واخواهی دراین دادگاه وسپس ظرف 20 روز قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر مرکز استان است. بعد از ابلاغ قانونی رای مذکور به زوج موصوف در تاریخ 1393/02/18 و ثبت واخواهی اش در تاریخ 1393/02/31 که مدعی شد به استناد مدارک محکمه پسند نفقه کامل همسرش را پرداخت و واریز کرد زوجه مبالع بسیار زیادی وجه نقد و وسایل را در اختیار دارد که کفاف مخارج حداقل 5 سال نامبرده را دارد به لحاظ وجود مستنداتی تقاضای تعیین وقت جهت رسیدگی به واخواهی و احقاق حق خود را دارد در جلسه مقرر رسیدگی 1393/07/05 که با حضور زوج واخواه و آقای … به وکالت از زوج واخوانده تشکیل شد لایحه ای از طرفین دعوی واصل نگردیده زوج واخواه با تکرار مفاد دادخواست واخواهی خویش ضمن تقدیم تعداد 21 برگ تصاویر فیش های بانکی که ضمیمه پرونده شد گفت: کپی واریز مبالغی به شماره حساب آقای … برادر واخوانده جهت ملاحظه دادگاه تقدیم گردید تقاضای نقض رای واخواسته را دارد درخواست تجدید جلسه دیگری جهت مواجهه حضوری با وا خوانده تخصیص یابد او مهندس … در کارخانه اسفالت شهرداری مشغول به کار بوده و پاداش آخر سال را طی یک فقره چک به پدر واخوانده بابت نفقه واخوانده پرداخت نموده‌اند و یک میلیون تومان پیش پرداخت منزل استیجاری در شهرک فرهنگیان را طی یک فقره چک به پدر واخوانده بابت نفقه پرداخت نموده است درخواست استعلام و تحقیق از کار فرمای خود در کارحانه آسفالت شهرداری به نام آقا عزیز پهلوانی دارد. وکیل واخوانده پاسخ داد: اولا: وجوه مستندات ارائه شده توسط واخواه به حساب موکله واریز نشده است ثانیا: بر فرض این که برای موکله واریز شده باشد مربوط به سالهای قبل از طرح دعوی م. ب. وبرفرض صحت ادعای ایشان بعد از تیر ماه 1391 وجهی به موکله پرداخت نشده است و ادعای واخواه مبنی بر اینکه با فروش لوازم زندگی می توان حداقل 5 سال یا دو سال کفاف زندگی را میدهد عقلائی به نظر نمی رسد زیرا بر فرض صحت منکر این ادعا هستیم لوازم زندگی یکی دیگر از نفقه های مورد نیاز زوجه م. ب. و فروش آنها نمی تواند نیاز های اساسی یک فرد را تامین کند از جمله مسکن و لوازم دیگر موضوع ماده 1107 قانون مدنی ثالثا: بدهی های متعددی واخواه به پدر و برادر موکله دارد و پدر واخوانده به لحاظ قرابت با واخواه و اصرار ایشان مبادرت به ضمانت های کلان نموده که واخواه عاجز از پرداخت دیون بوده و طلبکاران نیز حقوق بازنشستگی پدر موکله را قطع کردند و ایشان از دریافت حقوق بازنشستگی محروم شده که به ناچار برای پرداخت بدهی واخواه و به منظور کسب در آمد در سن پیری برای کار به کشور عراق رفته است و زوج واخواه هیچ یک از امکانات موضوع ماده 1107 قانون مدنی را در زمان تقدیم دادخواست و مدتی قبل از آن و بعد از تقدیم دادخواست تا کنون برای موکله فراهم نکرده و ب. ت. ب. دیون متعدد و هنگفت ایشان به اشخاص متعدد امکان فراهم کردن نفقه موکله را حتی تا ده سال دیگر نخواهد داشت موکله از واخواه هیچ گونه حقوقی را مطالبه نمی کند تقاضای تایید دادنامه واخواسته را می‌نماید. واخواه پاسخ داد: تا شهریور 1392 مبلغی قریب یک و نیم میلیون تومان به حساب شماره 1213668855 بانک تجارت متعلق به واخوانده واریز کرد که خود (واخوانده) نیز آن را تایید می‌نماید. در ملاقات با او در زندان به او گفته تحت تاثیر مبادرت به طرح دعوی کرده و از دعوی منصرف شد درخواست تجدید جلسه و مواجهه حضوری با واخوانده را کرد. که این درخواست او مورد موافقت دادگاه قرارگرفت در جلسه رسیدگی بعدی به تاریخ 1393/08/11 که با حضور طرفین و وکیل زوجه واخوانده تشکیل شد زوج واخواه اصول فیش های استنادی را جهت ملاحظه دادگاه تقدیم کرد دادگاه پس از اخذ و بررسی آن مدارک در صورتجلسه تنظیمی تصریح نمود فیش های مزبور مربوط به سالهای 1390 و 1391 تا تاریخ 1391/05/12 است پس از استرداد اصول فیش ها توسط دادگاه به زوج واخواه، او اظهار داشت زوجه در دادخواست نخستین اعلام داشته من قریب دو سال زندگی مشترک را ترک کرده و متواری بودم و به او نفقه نپرداخته ام در حالی که مطابق فیش ها تا تاریخ 1391/05/12 نفقه وی را پرداخته ام تقاضای فسخ دادنامه واخواسته و صدور حکم به بطلان دعوی واخوانده را دارم. زوجه واخوانده ضمن اذعان به قبول فیش های ابرازی واخواه گفت تا تاریخ 1391/05/12 کم و بیش نفقه را پرداخته است ولی آیا ب. ت. ب. فیش ها مبلغ سی هزار تومان و پنجاه هزار تومان برای نفقه کافی م. ب. و نفقه را تامین می کند از آن تاریخ به بعد وجهی به اینجانب نپرداخته است سپس وکیل ایشان مدافعات قبلی را تکرار کرد واخواه مدعی شد که می‌تواند نفقه واخوانده را تامین کند و مبلغ یک میلیون تومان حاصل از عودت پیش پرداخت منزل استیجاری و 980 هزار تومان عیدی و پاداش سنوات او به عنوان پس انداز از دو سال قبل نزد زوجه است که کفاف حداقل تا پس از آزادی او را خواهد کرد و برای اثبات ادعایش درخواست احضار مطلعین به اسامی حاج عزیز پهلوانی و آقای ….را به نشانی های اعلامی کرد زوجه وا خ. د. پ. اظهار نمود مبلغ چهارصد هزار تومان که چک آن موجود است را پدرم به من پرداخت کردکه متعلق به وی بوده مبلغ دویست هزار تومان را به واخواه دادم و نصف دیگر را خودم برداشتم و پولها متعلق به پدرم م. ب. نه واخواه. واظهارات واخواه را قبول ندارم و ادعای دریافت عیدی و سنوات را قبول ندارم حاضر به اتیان سوگند هستم وکیل ایشان نیز کماکان اصرارمعسر بودن زوج و عدم هر گونه منبع در آمد جهت پرداخت نفقه موکله نمود او گفت با پنجاه هزار تومان نفقه تامین نمی شودحداقل بهای اجاره منزل بیش از ششصد هزار تومان است.دادگاه د. ا. م. ضمن صدور دستور مطالبه پرونده کلاسه --- / 91 شعبه --- شورای حل اختلاف استنادی وکیل زوجه، قرار استماع شهادت شهود واخواه را به شرح مرقوم (برگه 38 ) صادر نمود. در جلسه مقرر رسیدگی 1393/10/23 در ابتدای جلسه که با حضور فقط واخواه تشکیل شد به درخواست ایشان از گواه مورد تعرفه اش به نام آقای … به شرح جداگانه استماع شهادت شد گواه موصوف خود را فرزند محمد متولد 1342 شغل مدیر باربری و فاقد هر گونه رابطه خویشاوندی... معرفی کرد و شهادت داد آقای …. م. در سال 1390 در نیروی انسانی شهرداری کارمی کرد من نیز پیمانکار شهرداری بودم حقوق آنها را من پرداخت میکردم آقای م. مدتی متواری بود مبلغی از عیدی و پاداش وی نزد من مانده بود در آخر سال آن را به پدرزنش آقای …. شاه محمدی دادم چون خودش متواری بود از مال و ثروت آقای …. م. و اینکه آیا می‌تواند نفقه همسرش را تامین کند یا خیر اطلاعی ندارم. به علت عدم حضور گواه دیگر واخواه درخواست تجدیدجلسه را جهت استماع گواهی شاهد مزبورکرد در اثنای تحقیق از گواه حاضر، واخوانده و وکیل او حاضر شدند واخوانده گفت مبلغ مورد اشاره گواهان 400/000 تومان بابت پاداش آخر سال 1390 بود که گفت آن را به خود واخواه دادم و ما بقی را خود او خرج کرد وکیل واخواه گفت در مورد یک میلیون تومان دیگر بر فرض صحت که اظهارات گواه دوم با اظهارات واخواه منطبق باشد بابت رهن منزل نزد شاهد بود که به لحاظ متواری شدن واخواه ششصد هزار تومان بابت اجاره معوقه منزل کسر شد و الباقی که چهارصد هزار تومان بود در سال 1390 به پدر موکله پرداخت شد که جمع دو مبلغ مرقوم که ششصد هزار تومان میگردد در سال 1390 هزینه زندگی موکله برای دو ماه نبوده و حتی اجاره منزل را تامین نمی کرد ب. ت. ب. تاریخ تقدیم دادخواست از آن تاریخ تا کنون و نیز یک سال قبل از آن خوانده عاجز از پرداخت نفقه موکله بوده و دلیلی بر پرداخت نفقه موکله ارائه نداده است و هشتصد هزار تومان نیز بابت سی میلیون تومان بدهی که واخواه به پدر موکله دارد محاسبه شده نه از باب نفقه موکله و یک ریال به شخص موکله پرداخت نشده است واخواه ضمن اعلام عدم قبول اظهارات وکیل واخوانده مدعی شد که با عنایت به اقرار شخص واخوانده و ارائه فیش های بانکی استنادی ابرازی به دادگاه و عنداللزوم اتیان سوگند شاکی در اجرای ماده 271 قانون آیین دادرسی مدنی و استماع شهادت شهود به مقدار کافی بیش از مقدارمورد نیاز نفقه به همسرش پرداخت کرده که کفاف حداکثر سه سال دیگر را خواهد نمود و ادامه روند رسیدگی را تضییع حق خود می داند او در پایان درخواست نقض دادنامه واخواسته را تکرار کرد. دادگاه در تصمیم متخذه اعلام کرد چون در مذهب شافعی در صورت عجز زوج از پرداخت نفقه برای مدت سه روز و در روز چهارم زوجه می‌تواند به لحاظ عجز زوج از پرداخت نفقه تقاضای فسخ نکاح را نماید به لحاظ ضرورت استماع گواهی گواهان زوج جهت احراز توانایی زوج برای تادیه نفقه واخوانده یا بودن مالی از او نزد زوجه که بتواند نفقه اش را تامین نماید به شرح مرقوم ضمن صدور دستور تجدیدجلسه و دعوت از طرفین و از دیگر گواه مورد تعرفه واخواه دستور استعلام از شورای روحانیت اهل تسنن بوکان داده شد تا اعلام دارند چنانچه زوج به علت بدهکاری و زندانی بودن از پرداخت نفقه ضروری زوجه عاجز باشد زوجین شافعی مذهب باشند مطابق فقه شافعی آیا زوجه می‌تواند درخواست فسخ نکاح را بدلیل عجز زوج از تادیه نفقه بنماید (برگ 56 ). شورای روحانیت بوکان طی نامه شماره 9 - 1394/01/29 در پاسخ اعلام کرد: بنا به مذهب شافعی و به استناد کتاب مغنی المحتاج ج 3 ص 444 در صورتی که زوج مدت سه روز نفقه ضروری زوجه را پرداخت نکند زوجه می‌تواند تقاضای فسخ نکاح نماید قاضی به زوج تا سه روز مهلت میدهد و در صورت عدم پرداخت نفقه از جانب زوج، قاضی حکم فسخ نکاح را صادر می‌نماید (برگ 81 ) بعد از استعلام مجدد سوابق کیفری زوج از زندان بوکان و وصول پاسخ استعلام به عمل آمده ( به شرح اوراق 83 و 84 ) که تقریبا مشابه پاسخ استعلام در مرحله بدوی (برگ 27 پرونده بدوی) م. ب.. و وصول نامه آقای … که در تاریخ 1394/01/25 اعلام کرده بود آقای …. م. در زمان متواری بودن طی تماس تلفنی از بلا مانع بودن انتقال اثاثیه منزل توسط پدر خانمش صحبت کرد و او در زمان حمل اثاثیه و ترک (تحویل) خانه حضور داشته و گفتند که همه وسایل جهیزیه دخترم است و ربطی به آقای …. م. ندارد از یک میلیون تومان پول پیش، کرایه معوقه کسر و بقیه تحویل ایشان داده شد (برگ 75 ) بعد از استماع اظهارات و مدافعات طرفین در جلسه مقرر رسیدگی 1394/01/26 و نیز تهیه خلاصه گزارش مفید از پرونده اجرایی --- / 92 شورای حل اختلاف در خصوص محکومیت زوج بپرداخت مبلغ 22/750/000 ریال بابت نفقه معوقه مورد مطالبه زوجه از تاریخ 1390/09/15 به شرح مرقوم و اصدار اجراییه و عدم وصول محکوم به ( به شرح برگ 85 ) دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/02/16 پس از شرح واخواهی مشارالیه و درج جریان دادرسی و صدورقرار استماع شهود مورد تعرفه واخواه و ذکر خلاصه اظهارات گواهان موردنظر ونیزخلاصه پرونده اجرایی استنادی یادشده و نیزخلاصه سوابق کیفری زوج و پاسخ شورای روحانیت اهل تسنن بوکان به شرح مرقوم و قید زندانی بودن واخواه و عدم احراز مال و ثروتی از مشارالیه و ممکن نبودن الزام ایشان به پرداخت نفقه و عدم احراز ملائت واخواه برای پرداخت نفقه واخوانده و مشروع تشخیص ندادن واخواهی اش حکم به رد واخواهی او و تایید رای واخواسته صادرکرده است بعد از تجدیدنظر خواهی ز. ن. ب. رای اخیرالذکر و اعلام مراتب به وکیل زوجه ت. ن. خ. و عدم انضمام لایحه دفاعیه ایشان و وکیل ایشان طی دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/28 در پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی با رد تجدیدنظر خواهی مشارالیه و اعلام مطابق موازین قانونی صادر گردیدن رای نخستین با رد اعتراض مزبور دادنامه تجدیدنظر خواسته تایید و این رای ظرف مهلت مقرر قانونی قابل فرجام خواهی اعلام شده است پرونده بعد از اینکه رای اخیرالذکر که در تاریخ 1394/07/26 به زوج ت. ن. خ. ابلاغ شده بود با ثبت فرجام خواهی ایشان در تاریخ 1394/08/11 و نیز ارائه لایحه دفاعیه آقای … ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیات نیز قرائت می‌گردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای …. م. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/28 شعبه هفدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی که در جهت تایید دادنامه های بدوی متضمن حکم به فسخ نکاح فیمابین زوجین انشاء گردیده وارد و موجه نیست زیرا محتویات پرونده دلالت بر این دارد که زوجین پیرو مذهب امام شافعی بوده ودر پاسخ مورخ 1394/01/29 شورای روحانیت اهل سنت شهرستان بوکان هم بالصراحه اعلام شده که حسب مذهب امام شافعی در صورتی که زوج به مدت سه روز نفقه ضروری زوجه را پرداخت نکند زوجه می‌تواند درخواست فسخ نکاح نماید و از مجموع اظهارات و مدافعات طرفین در دادرسی مرحله بدوی و تحقیقات و رسیدگی های به عمل آمده محرز و مسلم است که ز. ف. خ. به مدت طولانی از پرداخت نفقه استحقاقی زوجه به نحو کامل استنکاف ورزیده و به علاوه به علت زندانی بودنش عملا عاجز از پرداخت آن م. ب. و در ضمن وجوهی را که برابر فیش های بانکی مضبوط در پرونده و نیز حسب ادعای خود پرداخت نموده ب. ت. ب. میزان نفقه ماهیانه زوجه در نظریه کارشناس در پرونده مطالبه نفقه تعیین گردیده مجموعا برای تامین نفقات استحقاقی زوجه از سال 90 ببعد کفایت نداشته و صرف پرداخت این وجوه قلیل و اندک نمی تواند دلیل بر انجام تکلیف قانونی او در مقابل همسرش در خصوص مورد محسوب گردد بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه در احراز تخلف ز. ف. خ. در پرداخت نفقه کامل همسرش به مدت طولانی و عدم امکان الزام او به پرداخت آن صائب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجام خواسته با عنایت به مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اقدامات و رسیدگی های معموله موجها و مطابق مقررات مذهب زوجین اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ز. ف. خ. در حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد اعتراضات ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون