شرط بطلان قرارداد در فرض خیار شرط بدون مدت

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست تقدیمی آقای م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقای …. ح. و ن. ع.و.ن. به طرفیت آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. بخواسته الزام خوانده به ایفای تعهدات قراردادی مبنی بر تخلیه و تحویل دو دهنه مغازه موضوع مشارکت در ساخت و اخذ مفاصا حساب دارایی و شهرداری ، بیمه تامین اجتماعی و انشعاب آب ، برق و گاز تا تاریخ تحویل موضوع مشارکت در ساخت با احتساب کلیه خسارات دادرسی م. ب. پنجاه و یک میلیون ریال و دادخواست متقابل آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت آقایان م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقایان …. ح. و ن. ع.و.ن. بخواسته اعلام بطلان قرارداد مشارکت شماره ..... مورخ 92/12/23 م. ب. پنجاه میلیون ریال با احتساب خسارات دادرسی . وکلاء خواهانهای دعوی اصلی در تشریح خواسته موکلین اظهار داشتند : موکلین به موجب قرارداد مشارکت در ساخت مورخ 92/12/23 عهده دار ساخت و ساز در پلاک ثبتی ...... بخش 11 تهران متعلق به خوانده شدند و لیکن خوانده که به موجب بند 2-1 و 3-1 ماده 6 قرارداد مشارکت و متممم آن بایستی ملک را تا مورخ 93/1/31 در اختیار سازندگان قرار می داد که با وصف انقضاء مهلت از تحویل دو دهنه مغازه و از مفاصا حسابهای مربوطه تا تاریخ تحویل خودداری نموده و مستدعی صدور حکم به شرح ستون خواسته بودند . وکیل خواهان دعوی طاری در تشریح خواسته موکل خود اظهار داشته : مطابق یکی از بندهای قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 طرفین مقرر داشته اند : « چنانچه هر یک از طرفین نظر به فسخ قرارداد داشته باشند بعنوان ضرر و زیان مبلغ سیصد میلیون تومان بدون هیچ گونه عذر و بهانه ای باید به طرف مقابل بپردازد »; یعنی در واقع برای هر یک از طرفین خیار شرط پیش بینی شده است و خیار شرط مذکور فاقد مدت م. ب. و با این وصف موجب تزلزل قرارداد می گردد . وفق مواد 401 و 456 قانون مدنی عقد باطل است . دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده علی الخصوص تصویر مصدق قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 و متمم مورخ 93/3/10 و مندرجات ظهر قرارداد مشارکت در مورخ 93/2/21 مربوط به دریافت قسمتی از بلاعوض متعلق به مالک و هر چند در عبارت عنوان شده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری که قسمتی از قرارداد مشارکت در ساخت م. ب. زمانی برای اعمال خیار فسخ مشخص نشده و لیکن از سیاق قرارداد مشارکت و توافقات بعدی که طرفین مکتوب نمودند و همچنین متن عبارت مذکور به روشنی برمی آید که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده و هر چند در خود عبارت زمان شروع و پایان خیار مشخص نشده و لیکن زمان شروع خیار به زمان انعقاد عقد و زمان پایان آن به تاریخ تحویل ملک به سازندگان جهت ساخت و ساز (1393/1/31) قابل انطباق بوده و قصد طرفین به هیچ عنوان این امر نبوده که در هر مرحله از ساخت و ساز هر یک از طرفین حق بهم زدن قرارداد را دارند و اگر هم قصد فسخ قراردادی در بین باشد به همان مراحل اولیه قرارداد مشارکت برمی گردد . در نتیجه ادعای بطلان بعمل آمده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری موجه به نظر نمی رسد و از طرف دیگر مطابق قسمت تعهدات مالک در قرارداد مشارکت خواهان دعوی طاری (آقای …. الف.ر. ) موظف بوده که آخر فروردین ماه 1393 ملک موضوع قرارداد را در قبال دریافت مبلغ بلاعوض به سازندگان تحویل نماید و مطابق صفحه دوم قرارداد مشارکت پرداخت کلیه بدهیهای دارای بیمه و شهرداری و قبوض آب ، برق و گاز بر عهده مالک بوده و مطابق قرارداد مشارکت و متمم آن شرط دیگری جهت تحویل ملک به سازندگان پیش بینی نشده . در نتیجه دادگاه مستندا به مواد 10 ، 219 ، 220 ، 401 و 1257 قانون مدنی و مواد 198 و 519 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن صدور حکم بر بطلان دعوی خواهان طاری ( الف. الف.ر. ) دعوی اصلی را وارد دانسته و حکم بر محکومیت خوانده دعوی اصلی ( الف. الف.ر. ) به تحویل مغازه های ملک موضوع قرارداد مشارکت یاد شده به خواهانهای دعوی اصلی در قبال دریافت مبلغ سیصد و پنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تصفیه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب ، برق و گاز در زمان مذکور و همچنین پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله م. ت. د. حق خ. ه. صادر و اعلام می دارد . رای صادره حضوری است و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه 123 دادگاه حقوقی تهران-نقی مدانلو رأی دادگاه تجدیدنظر استان درخصوص تجدیدنظرخواهی آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت تجدیدنظرخواندگان آقایان: م. د. و الف. ک.م با وکالت آقایان …. ح. و ن. ع.و.ن. از دادنامه شماره 449 مورخ 1394/04/30 شعبه 123 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به بطلان دعوی تقابل آقای …. الف.ر. و محکومیت وی به تحویل مغاره های ملک موضوع قرارداد مشارکت در قبال دریافت مبلغ سیصدوپنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تسویه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب، برق، وگاز و همچنین خسارات دادرسی صادر شده است دادگاه با التفات به محتویات پرونده و مفاد لایحه ضمیمه دادخواست تسلیمی ت. ن. خ. و پاسخ آن چون د. ا. م. از رسیدگی از سوی ت. ن. خ./خ. ه. ایراد و اعتراض مؤثر و مدللی که گسیختن دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید اقامه نگردیده است وانگهی تجدیدنظرخواهی مطروح با هیچیک از شقوق موضوع مقررات ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی انطباق ندارد/ نداشته و مضافاً به اینکه اصل بر صحت و لزوم عقود و قراردادها م. ب. و ت. ن. خ. دلیل موجه و متقنی مبنی بر تحویل مغازه ها در زمان مقرر و انجام تعهدات قراردادی خود ارایه و ابراز ننموده است و دعوی تقابل ت. ن. خ. مبنی بر اعلان بطلان قرارداد مشارکت شماره 6848 مورخ 1392/12/23 نیز موجه و قانونی نمی باشد زیرا که هرچند در متن قرارداد مذکور نسبت به فسخ قرارداد تاریخ دقیق مشخص نشده است اما ب. ت. ب. تاریخ انعقاد قرارداد و همچنین پایان آن مورخ 1393/01/31 معلوم و مشخص م. ب. لذا با استناد به مقررات مذکور و مقررات ماده 358 از همان قانون ضمن رد تجدیدنظرخواهی مطروح دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید می نماید. این رأی قطعی است. شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار رسول امیری - سلیمان حیدری حویق فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی شرط بطلان قرارداد در فرض خیار شرط بدون مدت موضوع این پرونده، دعوی الزام به اجرای تعهدات قراردادی و ابطال قرارداد مشارکت در ساخت است. خ. ه. درخواست الزام طرف مقابل به تخلیه و تحویل دو دهنه مغازه و همچنین دریافت مفاصا حساب‌های مالیاتی، شهرداری، بیمه تامین اجتماعی و انشعابات آب، برق و گاز را مطرح کردند. علاوه بر این، خ. ه. خواستار دریافت خسارات دادرسی به مبلغ پنجاه و یک میلیون ریال شدند. در پاسخ، طرف مقابل دعوی متقابل مبنی بر ابطال قرارداد مشارکت را مطرح و خسارات دادرسی به مبلغ پنجاه میلیون ریال را درخواست کرد. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد قانونی مربوطه، دعوی متقابل را بلاوجه دانسته و حکم به محکومیت طرف مقابل به تحویل مغازه‌ها و پرداخت مبلغ سیصد و پنجاه میلیون ریال بابت باقی‌مانده مبلغ بلاعوض و تسویه دیون قبل از تحویل صادر کرد. این رای با تجدیدنظرخواهی طرف مقابل مواجه شد؛ اما دادگاه تجدیدنظر با تایید رای بدوی، دلیل موجهی برای تجدیدنظرخواهی نیافت و اعلام کرد که اصل بر صحت و لزوم عقود است و دعوی ابطال قرارداد نیز موجه نمی‌باشد. در نتیجه، دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید و رای صادره قطعی اعلام شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که زمانی برای اعمال خیار فسخ در قرارداد مشخص نشده باشد ولی از متن شرط و قرارداد احراز شود که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده، شرط صحیح تلقی می‌شود و ادعای بطلان به دلیل مذکور قابل پذیرش نیست. شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/04/30 در خصوص دادخواست تقدیمی آقای م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقای …. ح. و ن. ع.و.ن. به طرفیت آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به خواسته الزام خوانده به ایفای تعهدات قراردادی مبنی بر تخلیه و تحویل دو دهنه مغازه موضوع مشارکت در ساخت و اخذ مفاصا حساب دارایی و شهرداری، بیمه تامین اجتماعی و انشعاب آب، برق و گاز تا تاریخ تحویل موضوع مشارکت در ساخت با احتساب کلیه خسارات دادرسی م. ب. پنجاه و یک میلیون ریال و دادخواست متقابل آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت آقایان م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقایان …. ح. و ن. ع.و.ن. به خواسته اعلام بطلان قرارداد مشارکت شماره 6848 مورخ 92/12/23 م. ب. پنجاه میلیون ریال با احتساب خسارات دادرسی. وکلاء خواهان‌های دعوی اصلی در تشریح خواسته موکلین اظهار داشتند: موکلین به موجب قرارداد مشارکت در ساخت مورخ 92/12/23 عهده دار ساخت و ساز در پلاک ثبتی --- بخش --- تهران متعلق به خوانده شدند و لیکن خوانده که به موجب بند 2 - 1 و 3 - 1 ماده 6 قرارداد مشارکت و متممم آن بایستی ملک را تا مورخ 93/1/31 در اختیار سازندگان قرار می داد که با وصف انقضاء مهلت از تحویل دو دهنه مغازه و از مفاصا حسابهای مربوطه تا تاریخ تحویل خودداری نموده و مستدعی صدور حکم به شرح ستون خواسته بودند. وکیل خواهان دعوی طاری در تشریح خواسته موکل خود اظهار داشته: مطابق یکی از بندهای قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 طرفین مقرر داشته اند: « چنانچه هر یک از طرفین نظر به فسخ قرارداد داشته باشند به عنوان ضرر و زیان مبلغ سیصد میلیون تومان بدون هیچ گونه عذر و بهانه ای باید به طرف مقابل بپردازد »; یعنی در واقع برای هر یک از طرفین خیار شرط پیش بینی شده است و خیار شرط مذکور فاقد مدت م. ب. و با این وصف موجب تزلزل قرارداد می‌گردد. وفق مواد 401 و 456 قانون مدنی عقد باطل است. دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده علی الخصوص تصویر مصدق قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 و متمم مورخ 93/3/10 و مندرجات ظهر قرارداد مشارکت در مورخ 93/2/21 مربوط به دریافت قسمتی از بلاعوض متعلق به مالک و هر چند در عبارت عنوان شده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری که قسمتی از قرارداد مشارکت در ساخت م. ب. زمانی برای اعمال خیار فسخ مشخص نشده و لیکن از سیاق قرارداد مشارکت و توافقات بعدی که طرفین مکتوب نمودند و همچنین متن عبارت مذکور به روشنی برمی آید که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده و هر چند در خود عبارت زمان شروع و پایان خیار مشخص نشده و لیکن زمان شروع خیار به زمان انعقاد عقد و زمان پایان آن به تاریخ تحویل ملک به سازندگان جهت ساخت و ساز ( 1393/01/31 ) قابل انطباق بوده و قصد طرفین به هیچ عنوان این امر نبوده که در هر مرحله از ساخت و ساز هر یک از طرفین حق بهم زدن قرارداد را دارند و اگر هم قصد فسخ قراردادی در بین باشد به همان مراحل اولیه قرارداد مشارکت برمی گردد. در نتیجه ادعای بطلان به عمل آمده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری موجه به نظر نمی رسد و از طرف دیگر مطابق قسمت تعهدات مالک در قرارداد مشارکت خواهان دعوی طاری (آقای …. الف.ر.) موظف بوده که آخر فروردین ماه 1393 ملک موضوع قرارداد را در قبال دریافت مبلغ بلاعوض به سازندگان تحویل نماید و مطابق صفحه دوم قرارداد مشارکت پرداخت کلیه بدهیهای دارای بیمه و شهرداری و قبوض آب، برق و گاز بر عهده مالک بوده و مطابق قرارداد مشارکت و متمم آن شرط دیگری جهت تحویل ملک به سازندگان پیش بینی نشده. در نتیجه دادگاه مستندا به مواد 10 ، 219 ، 220 ، 401 و 1257 قانون مدنی و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن صدور حکم بر بطلان دعوی خواهان طاری (الف. الف.ر.) دعوی اصلی را وارد دانسته و حکم بر محکومیت خوانده دعوی اصلی (الف. الف.ر.) به تحویل مغازه های ملک موضوع قرارداد مشارکت یاد شده به خواهان‌های دعوی اصلی در قبال دریافت مبلغ سیصد و پنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تصفیه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب، برق و گاز در زمان مذکور و همچنین پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله م. ت. د. حق خ. ه. صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری است و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه --- دادگاه حقوقی تهراننقی مدانلو رای دادگاه تجدیدنظر استان شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/03/05 در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای …. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت تجدیدنظرخواندگان آقایان: م. د. و الف. کریمی موریانی با وکالت آقایان …. ح. و ن. ع.و.ن. از دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/30 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به بطلان دعوی تقابل آقای …. الف.ر. و محکومیت وی به تحویل مغاره های ملک موضوع قرارداد مشارکت در قبال دریافت مبلغ سیصدوپنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تسویه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب، برق، وگاز و همچنین خسارات دادرسی صادر شده است دادگاه با التفات به محتویات پرونده و مفاد لایحه ضمیمه دادخواست تسلیمی ت. ن. خ. و پاسخ آن چون د. ا. م. از رسیدگی از سوی ت. ن. خ./خ. ه. ایراد و اعتراض موثر و مدللی که گسیختن دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید اقامه نگردیده است وانگهی تجدیدنظرخواهی مطروح با هیچ یک از شقوق موضوع مقررات ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی انطباق ندارد/ نداشته و مضافا به اینکه اصل بر صحت و لزوم عقود و قراردادها م. ب. و ت. ن. خ. دلیل موجه و متقنی مبنی بر تحویل مغازه ها در زمان مقرر و انجام تعهدات قراردادی خود ارایه و ابراز ننموده است و دعوی تقابل ت. ن. خ. مبنی بر اعلان بطلان قرارداد مشارکت شماره 6848 مورخ 1392/12/23 نیز موجه و قانونی نمی‌باشد زیرا که هرچند در متن قرارداد مذکور نسبت به فسخ قرارداد تاریخ دقیق مشخص نشده است اما ب. ت. ب. تاریخ انعقاد قرارداد و همچنین پایان آن مورخ 1393/01/31 معلوم و مشخص م. ب. لذا با استناد به مقررات مذکور و مقررات ماده 358 از همان قانون ضمن رد تجدیدنظرخواهی مطروح دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می‌نماید. این رای قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار