شرط فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف

شرط فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف خ. م.: در تاریخ 28 اسفند 1391، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن خواهان به منظور فسخ نکاح به دلیل تدلیس در امر نکاح و معرفی نادرست وضعیت شغلی طرف مقابل، اقدام کرده بود. خواهان ادعا کرد که طرف مقابل در واقع کارمند نیست و این موضوع پس از عقد کشف شده است. در مقابل، طرف مقابل اظهار داشت که خواهان با آگاهی از وضعیت شغلی وی ازدواج کرده و هیچ شرطی در خصوص کارمند بودن در سند نکاحیه قید نشده است. دادگاه نخستین با استناد به اظهارات شهود و سردفتر، دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص داد و حکم به بطلان دعوا صادر کرد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد. دیوان عالی کشور با بررسی مستندات به این نتیجه رسید که خواهان و خانواده‌اش از وضعیت شغلی طرف مقابل مطلع بوده و هیچ مدرک معتبری دال بر وجود شرط کارمند بودن در عقد وجود ندارد. لذا، فرجام‌خواهی خواهان رد و حکم تجدیدنظر تایید گردید. پرونده برای اجرای ماده 396 قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه صادرکننده حکم ارسال شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/12/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی امکان فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف وجود دارد که وصف مورد نظر در نکاح لفظا یا کتبا مورد تصریح قرار گرفته باشد یا عقد متباینا بر آن وصف واقع شده باشد. رای خلاصه جریان پرونده برابر محتویات پرونده، خواهان آقای ک.م. فرزند م.، شغل راننده، ساکن شهر الف، طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگستری شهرستان خ به طرفیت همسرش خانم م.م. فرزند س. ساکن شهر خ به خواسته فسخ نکاح منعقده فی مابین خود و خوانده دعوی به دلیل تدلیس در امر نکاح و معرفی کردن خوانده خود را کارمند که پس از عقد کشف گردیده نامبرده کارمند نمی‌باشد و فاقد وصف مذکور است با اینکه در سند نکاحیه به کارمند بودنش تصریح و عده ای او را گواهی کرده اند لذا تقاضای رسیدگی نموده است. موضوع دادخواست پس از تشریفات ثبت و ارجاع در شعبه محترم چهارم دادگاه حقوقی شهرستان خ مورد بررسی قرار گرفته است. در جلسه مورخه 2/5/90 دادگاه، وکیل منتخب خواهان با تکرار مضامین مطالب ارائه شده از سوی خواهان، خواسته را فسخ نکاح بیان نموده است و خوانده دع و. ا. د. که خواهان بعد از تحقیق با من ازدواج کرده و ضمنا چطور بعد از یک سال اقدام نموده و من در کارخانه فیلترسازی آذران مشغول به کار هستم و هنگام نکاح هم آنجا مشغول بودم و حالا نیز در آنجا کار می کنم و زوج خ. ا. د. که پدرم تحقیق کرده بود که نامبرده (زوجه) کارمند است و من هم بر همین منوال با وی ازدواج نمودم و شرط کرده بودیم که او کارمند باشد و شهود هم داریم. در تحقیقات انجام شده از پدر خواهان نامبرده اذعان نموده که قبل از عقد و در مرحله تحقیق مطلع شدیم که خوانده در کارخانه کار می کند اما نمی دانستیم قراردادی است یا غیر قراردادی و عموی زوجه به سردفتر گفت بنویس کارمند و به ما گفته بودند که زوجه شاغل است و زوجه در بخشی از اظهارات خود گفته که آنچه به هنگام عقد گفته شده، اینکه من شاغل هستم و عمویم به سردفتر گفت بنویس شاغل و خود زوج ب. ت. ب. اینکه دختر خاله اش در همانجا که من کار می کنم کار می کند اشراف به وضعیت شغلی من داشته و دختر خاله اش معرف بوده است و وکیل خواهان مجددا مطالب گذشته خود را در رابطه با تقاضای فسخ نکاح به علت فقد وصف تکرار نموده است. در تحقیقات انجام شده از سردفتر و بعضا شهود زوجه، موضوع وصف کارمند بودن زوجه به عنوان شرط در عقد نکاح منتفی اعلام گردیده است. شعبه محترم چهارم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان خ پس از بررسی و تحقیقات انجام شده به موجب دادنامه شماره --- - 16/9/90 ب. ت. ب. محتویات پرونده و مفاد دادخواست تقدیمی از سوی خواهان بدوی (زوج) و ملاحظه اظهارات طرفین و وکیل منتخب زوج و استماع اظهارات شهود تعرفه شده از سوی طرفین دعوی، به ویژه اظهارات شهود زوجه که موید اظهارات وی م. ب. و حاکیست که زوج و خانواده وی از شغل زوجه قبل از تحقیق اطلاع داشته اند و قبل از انعقاد عقد و هنگام عقد هیچ گونه شرطی بر کارمند بودن زوجه نشده و برابر اظهارات سردفتر مبنی بر اینکه چون زوجه شاغل بوده او را کارمند در سند نکاحیه نوشته لذا ب. ت. ب. جهات یاد شده دعوای خواهان را غیر وارد تشخیص داده و مستندا به مواد قانونی مندرج در دادنامه حکم به بطلان دعوای خواهان صادر نموده است. رای دادگاه پس از ابلاغ از سوی زوج آقای ک.م. با وکالت آقای ….ب. مورد اعتراض قرار گرفته و با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و تکرار اظهارات گذشته تقاضای تجدیدنظر نموده است و زوجه خانم م.م. نیز در رد تجدیدنظرخواهی لایحه ای تقدیم دادگاه کرده و پرونده در شعبه محترم پنجم دادگاه تجدیدنظر استان مورد بررسی واقع شده و آن دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 11/12/90 ب. ت. ب. محتویات پرونده و دلائل موجود در آن و ب. ر. م. و موازین قانونی ضمن رد تجدیدنظرخواهی و انطباق دادنامه تجدیدنظرخواسته با موازین قانونی آن را تایید نموده است. متعاقبا زوج آقای ک.م. در اعتراض به دادنامه فرجام خواسته که در آن دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید گردیده با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و تکرار اینکه قبل از عقد زوجه گفته که کارمند رسمی یک شرکت است و بعد از عقد خلاف آن کشف شده لذا فرجام خواهی نموده و با عدم تبادل لایحه از سوی زوجه در رد فرجام خواهی در مهلت مقرر پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت بررسی به این شعبه ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و دقت در اوراق پرونده در مورد دادنامه شماره --- - 11/12/90 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی آقای ک.م. فرزند م. به طرفیّت همسرش خانم م.م. فرزند س. در اعتراض به دادنامه شماره --- - 11/12/90 صادره از شعبه محترم پنجم دادگاه تجدیدنظر استان که به موجب آن رای شماره --- - 16/9/90 شعبه محترم چهارم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان خ مبنی بر حکم به بطلان دعوای فسخ نکاح فی مابین ف. خ. و فرجام خوانده تایید گردیده است، با امعان نظر و مداقه در جامع از اوراق و محتویات پرونده اولا: برابر اظهارات پدر زوج و نیز دختر خاله اش و شهود تعرفه شده و شخص سردفتر ازدواج، زوج و خانواده وی از جریان کار کردن زوجه در کارخانه مطلع بوده و موضوع کارمند رسمی دولت بودن زوجه به عنوان شرط ضمن عقد در سند نکاحیه قید نگردیده و اجراء صیغه عقد مبنیا بر آن نیز فاقد دلیل و مدرک اثباتی قابل استناد بوده با صرف نظر از اینکه اعمال فوریت خیار فسخ نکاح نیز به عمل نیامده لذا با رد فرجام خواهی دادنامه فرجام خواسته در تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نتیجتا ابرام می‌گردد و پرونده در اجراء ماده 396 قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه صادر کننده حکم ارسال می‌شود. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار انصاری - افشار