شرط پذیرش تکرار قسم برای اثبات جنایت بر اعضا

رأی خلاصه جریان پرونده متعاقب گزارش و دادنامه شماره 00415 ـ 92/6/4 و 00788 ـ 92/10/23 و 00912 ـ 92/12/18 و 00247 ـ 93/5/28 صادره از شعبه 31 دیوان عالی کشور که در دادنامه اخیر الاشعار مواردی از نقص نیز احصاء و اعلام گردیده بود (ص 122 تا 125) مألاً شعبه اول دادگاه نظامی یک استان آذربایجان شرقی با استماع اظهارات مطلعین امر و تهیه کروکی لازم از محل حادثه و دفاعیات نماینده حقوقی گروه 11 توپخانه مراغه، مورد را از موارد لوث تشخیص و با تفهیم آن به شاکی، و اعلام آمادگی وی برای اجرای قسامه، سرانجام وی شش بار چنین قسم یاد می‌کند : به خداوند قسم یاد می‌کنم !! که ما سه نفر چوپان نوجوان در حال صرف صبحانه بودیم که ناگهان در اثر انفجار گلوله خمپاره، من مصدوم شدم و دو نفر از دوستانم فوت شدند. سپس دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 9300285 ـ 1393/9/1 چنین رأی داده است: «اینک با عنایت به محتویات پرونده و شکایت شاکی و مطالبه دیه و تقاضا نامه صادره از سوی دادسرای نظامی استان و تحقیقات انجام یافته توسط فرماندهی انتظامی شهرستان بناب و مجروح شدن شاکی در کنار میدان تیر ارتش، و نظریه پزشکی قانونی و وجود اجسام فلزی (ترکش) در داخل بدن شاکی در حال حاضر و اظهارات دو نفر از منسوبین افراد فوت شده در جریان حادثه انفجار و عدم دسترسی به مدارک موضوع انفجار در یگان نظامی به لحاظ تغییر و تحولات انجام شده در یگان‌های ارتش مستقر در منطقه، مصدومیت شاکی را در اثر انفجار محرز نموده است. و موضوع را توجهاً به قرائن فوق الذکر باستناد مواد 201 و 208 قانون مجازات از موارد لوث تشخیص و در اجرای ماده 454 و بند الف ماده 456 همان قانون، ب. ت. ب. ایتان سوگند از سوی مجنی علیه، دادگاه رأی به پرداخت دیه از بیت المال با عنایت به یگان مستقر در منطقه (سازمان ارتش جمهوری اسلامی ایران) را باستناد مواد 448 و 449 و تبصره ماده 473 و ماده 541 و 635 و 646 و 656 و 571 از قانون مجازات اسلامی 1ـ به پرداخت نصف دیه کامله مرد مسلمان از بابت قطع اندام تحتانی پای چپ از 3/1 ابتدائی 2 ـ پرداخت 14 درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت ارش آسیب بافت نرم و نقص عضو پای چپ 3ـ پرداخت 7 درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت ارش وجود اجسام فلزی (ترکش) در نواحی داخل ران راست، داخل زانوی راست، داخل و قدام ساق پای راست، خارج قسمت باقیمانده ران چپ و در انگشتان اول و دوم دست راست 4ـ پرداخت چهار درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت شکستگی در قسمت میانی استخوان ترقوه راست ، 5 ـ پرداخت هفت و نیم درصد دیه کامله از بابت ارش محدودیت حرکتی در شانه راست ناشی از شکستگی استخوان ترقوه راست، 6 ـ پرداخت یک درصد دیه کامل مرد مسلمان بعنوان ارش از بابت در رفتگی بند انتهائی انگشت دوم دست راست 7 ـ پرداخت دو سوم از یک سوم از یک دهم دیه کامل مرد مسلمان از بابت دررفتگی بند میانی انگشت سوم دست راست 8 ـ پرداخت چهارده درصد دیه کامله مرد مسلمان از بابت ارش محدودیت حرکتی انگشتان اول و دوم دست راست د. ح. شاکی صادر و اعلام می‌دارد رای صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب..»این رأی در تاریخ هفتم دی ماه 1393 به نماینده حقوقی گروه 11 توپخانه ابلاغ و در همان تاریخ اعلام می‌دارند که: اعتراض دادیم و برگ ابلاغیه در تاریخ 1393/10/28 طی شماره 9300047 ـ 1393/10/28 ثبت می‌شود ؟! (ص 163) و نهایتاً لایحه اعتراضیه فرمانده گروه 11 توپخانه (آقای … ولی‌نژاد) طی شماره 9300052 ـ 1393/10/30 (ص 164 و 165) ثبت میگردد. ضمناً برگ 165 پرونده (لایحه اعتراضیه) تقریباً از وسط صفحه بریده شده است ؟!! در هر صورت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده و تحت نظر است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … یاری دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی براینکه :«نقض دادنامه مورد استدعا است»نسبت به دادنامه شماره 00285 ـ 93/9/1 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور صرفنظر از صحت و سقم احراز لوث در پرونده ما نحن فیه، در هر صورت دادرس محترم معزز دادگاه به قضیه لوث رسیده‌اند که این نظر نیز متبع م. ب. و محترم، ولی باید توجه شود که ضوابط قانونی و شرعی لوث ـ با فرض احراز آن ـ در صورتجلسه مورخه 1393/8/27 دادگاه صحیحاً اجرا نگردیده و مرعی نشده است؛ چرا که در صورت حصول لوث، دادگاه موظف است از متهم مطالبه دلیل بر نفی اتهام نماید و در صورت ارائه دلیل، اساساً نوبت به قسامه شاکی نمی‌رسد (ماده 317 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392) و در قضیه تکرار قسم به میزان مقرر در ماده 456 قانون مذکور، ضرورت احراز «نبودن نفرات لازم» موضوع تبصره یک ماده اخیر الذکر، قطعی است. و در پرونده امر چنین امری مسلوک نبوده است !! . و از سوی دیگر نحوه سوگند معموله در دادگاه، که با « به خداوند قسم یاد می کنم » انجام شده است، انطباقی با قسم شرعی موضوع ماده 203 قانون مجازات اسلامی ندارد. فلذا بناء بر مراتب معنونه رأی تجدیدنظر خواسته غیر قابل ابرام تشخیص و استناداً به بند ب از ماده ششم قانون تجدیدنظر آراء دادگاهها، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته، در جهت ادامه رسیدگی به همان دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع و محول می‌گردد. شعبه 31 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار سید حسین جعفری - سید احمد طباطبائی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی شرط پذیرش تکرار قسم برای اثبات جنایت بر اعضا در تاریخ 25 اسفند 1393، دادنامه‌ای از شعبه دیوان عالی کشور صادر گردید که به بررسی پرونده‌ای مرتبط با انفجار گلوله خمپاره و مصدومیت شاکی پرداخته است. شاکی اظهار داشته که در حین صرف صبحانه به همراه دو چوپان دیگر، به دلیل انفجار گلوله دچار مصدومیت شده و دوستانش جان خود را از دست داده‌اند. دادگاه نظامی با استناد به اظهارات شاکی، نظریه پزشکی قانونی و شواهد موجود، مصدومیت شاکی را تایید و حکمی مبنی بر پرداخت دیه از بیت‌المال صادر نمود. پس از آن، اعتراضی از سوی نماینده حقوقی گروه 11 توپخانه نسبت به این رای صورت گرفت و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد. دیوان عالی ب. ت. ب. نقص‌های موجود در فرآیند رسیدگی، از جمله عدم رعایت ضوابط قانونی در احراز لوث و نحوه سوگند، اقدام به نقض دادنامه نموده و پرونده را جهت ادامه رسیدگی به دادگاه اولیه ارجاع کرد. استنادهای قانونی در این زمینه شامل ماده 317 و بند ب از ماده 6 قانون تجدیدنظر آراء دادگاه‌ها و همچنین مواد 201، 208، 454، 456 و 203 قانون مجازات اسلامی بود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شرط پذیرش تکرار قسم برا ی اثبات جنایت بر اعضا در صورت وجود لوث،احراز فقدان نفرات لازم برای ادای قسم است. رای خلاصه جریان پرونده متعاقب گزارش و دادنامه شماره --- - 92/6/4 و 00788 - 92/10/23 و 00912 - 92/12/18 و 00247 - 93/5/28 صادره از شعبه --- دیوان عالی کشور که در دادنامه اخیر الاشعار مواردی از نقص نیز احصاء و اعلام گردیده بود (ص 122 تا 125 ) مالا شعبه اول دادگاه نظامی یک استان آذربایجان شرقی با استماع اظهارات مطلعین امر و تهیه کروکی لازم از محل حادثه و دفاعیات نماینده حقوقی گروه 11 توپخانه مراغه، مورد را از موارد لوث تشخیص و با تفهیم آن به شاکی، و اعلام آمادگی وی برای اجرای قسامه، سرانجام وی شش بار چنین قسم یاد می‌کند: به خداوند قسم یاد می‌کنم !! که ما سه نفر چوپان نوجوان در حال صرف صبحانه بودیم که ناگهان در اثر انفجار گلوله خمپاره، من مصدوم شدم و دو نفر از دوستانم فوت شدند. سپس دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1393/09/01 چنین رای داده است: «اینک با عنایت به محتویات پرونده و شکایت شاکی و مطالبه دیه و تقاضا نامه صادره از سوی دادسرای نظامی استان و تحقیقات انجام یافته توسط فرماندهی انتظامی شهرستان بناب و مجروح شدن شاکی در کنار میدان تیر ارتش، و نظریه پزشکی قانونی و وجود اجسام فلزی (ترکش) در داخل بدن شاکی در حال حاضر و اظهارات دو نفر از منسوبین افراد فوت شده در جریان حادثه انفجار و عدم دسترسی به مدارک موضوع انفجار در یگان نظامی به لحاظ تغییر و تحولات انجام شده در یگان‌های ارتش مستقر در منطقه، مصدومیت شاکی را در اثر انفجار محرز نموده است. و موضوع را توجها به قرائن فوق الذکر به استناد مواد 201 و 208 قانون مجازات از موارد لوث تشخیص و در اجرای ماده 454 و بند الف ماده 456 همان قانون، ب. ت. ب. ایتان سوگند از سوی مجنی علیه، دادگاه رای به پرداخت دیه از بیت المال با عنایت به یگان مستقر در منطقه (سازمان ارتش جمهوری اسلامی ایران) را به استناد مواد 448 و 449 و تبصره ماده 473 و ماده 541 و 635 و 646 و 656 و 571 از قانون مجازات اسلامی 1 - به پرداخت نصف دیه کامله مرد مسلمان از بابت قطع اندام تحتانی پای چپ از 3/1 ابتدائی 2 - پرداخت 14 درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت ارش آسیب بافت نرم و نقص عضو پای چپ 3 - پرداخت 7 درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت ارش وجود اجسام فلزی (ترکش) در نواحی داخل ران راست، داخل زانوی راست، داخل و قدام ساق پای راست، خارج قسمت باقیمانده ران چپ و در انگشتان اول و دوم دست راست 4 - پرداخت چهار درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت شکستگی در قسمت میانی استخوان ترقوه راست، 5 - پرداخت هفت و نیم درصد دیه کامله از بابت ارش محدودیت حرکتی در شانه راست ناشی از شکستگی استخوان ترقوه راست، 6 - پرداخت یک درصد دیه کامل مرد مسلمان به عنوان ارش از بابت در رفتگی بند انتهائی انگشت دوم دست راست 7 - پرداخت دو سوم از یک سوم از یک دهم دیه کامل مرد مسلمان از بابت دررفتگی بند میانی انگشت سوم دست راست 8 - پرداخت چهارده درصد دیه کامله مرد مسلمان از بابت ارش محدودیت حرکتی انگشتان اول و دوم دست راست د. ح. شاکی صادر و اعلام می‌دارد رای صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب..»این رای در تاریخ هفتم دی ماه 1393 به نماینده حقوقی گروه 11 توپخانه ابلاغ و در همان تاریخ اعلام می‌دارند که: اعتراض دادیم و برگ ابلاغیه در تاریخ 1393/10/28 طی شماره 9300047 - 1393/10/28 ثبت می‌شود ؟! (ص 163 ) و نهایتا لایحه اعتراضیه فرمانده گروه 11 توپخانه (آقای … ولی‌نژاد) طی شماره 9300052 - 1393/10/30 (ص 164 و 165 ) ثبت میگردد. ضمنا برگ 165 پرونده (لایحه اعتراضیه) تقریبا از وسط صفحه بریده شده است ؟!! در هر صورت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده و تحت نظر است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … یاری دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی براینکه:«نقض دادنامه مورد استدعا است»نسبت به دادنامه شماره --- - 93/9/1 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور صرفنظر از صحت و سقم احراز لوث در پرونده ما نحن فیه، در هر صورت دادرس محترم معزز دادگاه به قضیه لوث رسیده‌اند که این نظر نیز متبع م. ب. و محترم، ولی باید توجه شود که ضوابط قانونی و شرعی لوث - با فرض احراز آن - در صورتجلسه مورخه 1393/08/27 دادگاه صحیحا اجرا نگردیده و مرعی نشده است؛ چرا که در صورت حصول لوث، دادگاه موظف است از متهم مطالبه دلیل بر نفی اتهام نماید و در صورت ارائه دلیل، اساسا نوبت به قسامه شاکی نمی‌رسد (ماده 317 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ) و در قضیه تکرار قسم به میزان مقرر در ماده 456 قانون مذکور، ضرورت احراز «نبودن نفرات لازم» موضوع تبصره یک ماده اخیر الذکر، قطعی است. و در پرونده امر چنین امری مسلوک نبوده است !!. و از سوی دیگر نحوه سوگند معموله در دادگاه، که با « به خداوند قسم یاد می کنم » انجام شده است، انطباقی با قسم شرعی موضوع ماده 203 قانون مجازات اسلامی ندارد. فلذا بناء بر مراتب معنونه رای تجدیدنظر خواسته غیر قابل ابرام تشخیص و استنادا به بند ب از ماده ششم قانون تجدیدنظر آراء دادگاه‌ها، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته، در جهت ادامه رسیدگی به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع و محول می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار