لزوم درخواست اولیای دم برای صدور حکم به پرداخت دیه

رأی خلاصه جریان پرونده گزارش اولیه باشگاه الف. شهرستان الف. شکایت از این دارد که مقارن ساعت 30/18 مورخ 1/6/87 اکیپ گشت پلیس راه الف. در حین انجام وظیفه با یک دستگاه تویوتا 2000 به رانندگی آقای م.ک. فرزند ز. 25 ساله که در حال تردد در جاده بوده مواجه و پس از اینکه شخص مذکور به فرمان ایست مأمورین گشت توجه نکرده و مبادرت به فرار کرده است در اثر تیراندازی مأمورین مورد اصابت گلوله شلیک شده از اسلحه سرباز وظیفه م.ر. فرزند ح. واقع و در حین انتقال به بیمارستان توسط اقوامش به علت شدت جراحات وارده فوت نموده است. متهم گفته است تیراندازی هوایی بوده و اولیای دم مدعی قتل عمدی شده اند. پس از ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه نظامی1استان س تحقیقات لازم صورت گرفته و پس از ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره 00414 -11/6/89 ضمن تبرئه متهم از قتل عمدی مورد را منطبق با تبصره 3 ماده 295 قانون مجازات اسلامی دانسته و متهم را به تحمل یک سال حبس و پرداخت یک دیه کامل مرد مسلمان و جبران خسارت ناشی از شلیک تیر محکوم کرده است. دادنامه صادره مورد تجدیدنظرخواهی اولیاءدم (پدر، مادر و همسر مقتول) و نماینده حقوقی نیروی انتظامی واقع شده است. با طرح پرونده در شعبه 31 دیوان عالی کشور مرجع مذکور با تهیه گزارش مبسوط از پرونده طی دادنامه شماره 00279 ـ 14/4/90 دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و رسیدگی را به شعبه هم عرض محول کرده است. گزارش این مرحله از پرونده قبلاً توسط مستشار محترم دیوان تهیه و ضرورتی به تکرار آن احساس نمی شود. با ارجاع پرونده به شعبه اول دادگاه نظامی 1استان س به عنوان دادگاه هم عرض و تشکیل جلسات دادرسی و انجام تحقیقات مجدد، شعبه مذکور ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 00456-17/12/90 و با استناد به تبصره 3ماده 295 قانون مجازات اسلامی و ماده 41 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح و با رعایت تبصره 18 قانون مجازات اسلامی و نیز با استناد به مواد فوق و مواد 294 و بند یک ماده 297 و بند ب ماده 302 قانون مجازات اسلامی متهم را به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و جبران خسارت وارده و پرداخت یک فقره دیه کامله از نوع شتر د. ح. اولیاءدم ظرف مدت 2 سال از تاریخ وقوع قتل محکوم کرده است. رأی مذکور مورد اعتراض اولیاءدم مقتول قرار گرفته که از این حیث جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع و حسب الارجاع تحت نظر قراردارد. رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. اولیاءدم با ادعای قتل عمد، علیه متهم درخواست قصاص نموده اند و مرجع محترم بدوی، قتل را شبه عمد تشخیص ولی در مورد اتهام متهم دایر بر قتل عمدی اظهار نظر نکرده است و از سوی دیگر دیه حق الناس است و بدون مطالبه مورد لحوق حکم گرفته است. فلذا از این حیث پرونده دچار نقص بوده و با وصف مذکور قابل ابرام نیست. لذا رأی صادره به علت نقص فسخ و با استناد به بند ب ماده 6 قانون تجدیدنظر آراء دادگاهها جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه ارجاع گردد. رییس شعبه 31 دیوان عالی کشور ـ عضو معاون جعفری ـ سلیمانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی لزوم درخواست اولیای دم برای صدور حکم به پرداخت دیه در تاریخ 16 بهمن 1391، حکمی در ارتباط با شکایتی از سوی یک باشگاه ورزشی صادر شد که موضوع آن به تیراندازی ماموران پلیس و وقوع فوت یک فرد مرتبط بود. شکایت اولیه به دلیل تیراندازی متهم در حین فرار از دست مامورین و ادعای قتل عمد از سوی اولیای دم مطرح گردید. دادگاه بدوی متهم را از اتهام قتل عمد تبرئه و به یک سال حبس و پرداخت دیه محکوم کرد. این حکم به دلیل تجدیدنظرخواهی اولیای دم و نماینده حقوقی نیروی انتظامی مورد بررسی قرار گرفت و دیوان عالی کشور پس از ارزیابی، حکم را نقض و پرونده را به شعبه هم عرض ارجاع داد. در مرحله بعد، شعبه اول دادگاه نظامی با استناد به تبصره 3 ماده 295 قانون مجازات اسلامی و سایر مواد قانونی، متهم را مجدداً به تحمل یک سال حبس و پرداخت دیه محکوم کرد. این حکم نیز با اعتراض اولیای دم مواجه شد. در نهایت، دیوان عالی کشور به دلیل نقص پرونده و عدم بررسی اتهام قتل عمدی، حکم را فسخ و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه مذکور ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/11/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: برای صدور حکم به پرداخت دیه درخواست اولیاء دم لازم است در غیر این صورت از موجبات نقض حکم است. رای خلاصه جریان پرونده گزارش اولیه باشگاه الف. شهرستان الف. شکایت از این دارد که مقارن ساعت 30/18 مورخ 1/6/87 اکیپ گشت پلیس راه الف. در حین انجام وظیفه با یک دستگاه تویوتا 2000 به رانندگی آقای م.ک. فرزند ز. 25 ساله که در حال تردد در جاده بوده مواجه و پس از اینکه شخص مذکور به فرمان ایست مامورین گشت توجه نکرده و مبادرت به فرار کرده است در اثر تیراندازی مامورین مورد اصابت گلوله شلیک شده از اسلحه سرباز وظیفه م.ر. فرزند ح. واقع و در حین انتقال به بیمارستان توسط اقوامش به علت شدت جراحات وارده فوت نموده است. متهم گفته است تیراندازی هوایی بوده و اولیای دم مدعی قتل عمدی شده اند. پس از ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه نظامی 1 استان س تحقیقات لازم صورت گرفته و پس از ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- - 11/6/89 ضمن تبرئه متهم از قتل عمدی مورد را منطبق با تبصره 3 ماده 295 قانون مجازات اسلامی دانسته و متهم را به تحمل یک سال حبس و پرداخت یک دیه کامل مرد مسلمان و جبران خسارت ناشی از شلیک تیر محکوم کرده است. دادنامه صادره مورد تجدیدنظرخواهی اولیاءدم (پدر، مادر و همسر مقتول) و نماینده حقوقی نیروی انتظامی واقع شده است. با طرح پرونده در شعبه --- دیوان عالی کشور مرجع مذکور با تهیه گزارش مبسوط از پرونده طی دادنامه شماره --- - 14/4/90 دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و رسیدگی را به شعبه هم عرض محول کرده است. گزارش این مرحله از پرونده قبلا توسط مستشار محترم دیوان تهیه و ضرورتی به تکرار آن احساس نمی شود. با ارجاع پرونده به شعبه اول دادگاه نظامی 1 استان س به عنوان دادگاه هم عرض و تشکیل جلسات دادرسی و انجام تحقیقات مجدد، شعبه مذکور ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 17/12/90 و با استناد به تبصره 3 ماده 295 قانون مجازات اسلامی و ماده 41 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح و با رعایت تبصره 18 قانون مجازات اسلامی و نیز با استناد به مواد فوق و مواد 294 و بند یک ماده 297 و بند ب ماده 302 قانون مجازات اسلامی متهم را به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و جبران خسارت وارده و پرداخت یک فقره دیه کامله از نوع شتر د. ح. اولیاءدم ظرف مدت 2 سال از تاریخ وقوع قتل محکوم کرده است. رای مذکور مورد اعتراض اولیاءدم مقتول قرار گرفته که از این حیث جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع و حسب الارجاع تحت نظر قراردارد. رای شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. اولیاءدم با ادعای قتل عمد، علیه متهم درخواست قصاص نموده‌اند و مرجع محترم بدوی، قتل را شبه عمد تشخیص ولی در مورد اتهام متهم دایر بر قتل عمدی اظهار نظر نکرده است و از سوی دیگر دیه حق الناس است و بدون مطالبه مورد لحوق حکم گرفته است. فلذا از این حیث پرونده دچار نقص بوده و با وصف مذکور قابل ابرام نیست. لذا رای صادره به علت نقص فسخ و با استناد به بند ب ماده 6 قانون تجدیدنظر آراء دادگاه‌ها جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه ارجاع گردد. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون