مبدا خسارت تاخیر تادیه در چک به عوان سند عادی

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * : اقای س. ر. فرزند خ. به نشانی * : ۱. خانم ف. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۲. خانم ز. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۳. خانم ف. ت. د. فرزند ب. ۴. خانم ک. س. د. فرزند ف. ا. همگی به نشانی * ۵. خانم پ. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۶. خانم ز. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۷. اقای ه. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۸. اقای خ. س. فرزند ف. ا. به نشانی * ۹. اقای ا. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۱۰. خانم م. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * خواسته: تقاضای صدورحکم برالزام خوانده به پرداخت وجه ۶فقره چک پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره : اقای س. ر. فرزند خ. به نشانی * : ۱. خانم پ. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۲. خانم م. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۳. خانم ک. س. د. فرزند ف. ا. ۴. خانم ف. ت. د. فرزند ب. همگی به نشانی * ۵. خانم ف. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۶. اقای ه. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۷. خانم ز. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۸. خانم ز. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * ۹. اقای خ. س. فرزند ف. ا. به نشانی * ۱۰. اقای ا. س. د. فرزند ف. ا. به نشانی * خواسته: تقاضای صدورحکم برالزام خوانده به پرداخت وجه ۶فقره چک رأی شعبه دیوان عالی کشور محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: ۱ به موجب تصویر و گواهی عدم پرداخت ۶ فقره چک به شماره های ۷۴۴۸۶۷ ۹۱/۹/۱۰ و ۲۵۶۳۳۶ ۰۷۹۲/۲۶و ۲۹۴۹۷۰ ۹۱/۱/۲۰ و ۱۳۰۸۹۲ ۹۱/۱۱/۳۰ و ۶۵۹۳۲۸ ۷۲/۷/۲۰ و ۳۰۳۷۰۶ ۹۲/۸/۵ وراث مرحوم ف. ا. س. بطرفیت اقای س. ر. اقامه دعوی نمودند و اظهار داشتند مورث انها در زمان حیات خود به موجب چکهای مذکور از خوانده طلبکار بوده و اینجانبان به قائم مقامی از متوفی مستحق دریافت وجه چک ها می باشیم تقاضای صدور حکم بر الزام خوانده به پرداخت اصل خواسته و احتساب خسارت های قانونی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید و تا زمان اجرای کامل دادنامه م. ا.. پرونده به دادگاه عمومی بخش *ارجاع گردید. وقت رسیدگی تعیین و جهت ابلاغ و دعوت طرفین از طریق سامانه ارسال گردید. ابلاغیه خوانده و چند تن از خ. ه. ب. اسامی ز. س. ، خ. س. ، ا. س. مشاهده گردید.و نتیجه ای از ابلاغ اخطاریه به سایر خ. ه. ب. اسامی ف. ، پ. ، م. ، ه. ، ز. ، ک. س. فرزند ا. مرحوم و خانم ف. ت. همسر متوفی مشاهده نمی شود. ۲ دادگاه در وقت رسیدگی مقرر مورخ ۹۸/۵/۱۲ جلسه را تشکیل و مقرر می نماید. علیرغم ابلاغ قانونی به کلیه خ. ه. د. جلسه رسیدگی حضور ندارند و مقدمات رسیدگی فراهم است. و در تاریخ ۹۸/۵/۱۳ اقدام به صدور رای می نماید. ۳ به موجب دادنامه شماره *مورخ ۹۸/۵/۳۱ در پرونده *حکم به محکومیت خوانده به پرداخت اصل خواسته و هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید هر یک از چکها تا زمان اجرای کامل حکم طبق شاخص بانک مرکزی صادر می گردد. ( تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت چکها همگی ۹۷/۲/۱ م. ب.. ) ۴ خوانده به استناد حکم حجر صادره از دادگاه که تاریخ حجر ایشان را ۸۳/۵/۲۱ تعیین نموده و قیم نامه صادره و حکم رفع حجر از تاریخ ۹۴/۶/۲۹ نسبت به دادنامه صادره تقاضای تجدیدنظر خواهی نمود و اظهار داشت: الف به هیچ عنوان چکی در وجه مرحوم ف. ا. س. صادر نکرده ام و چکهای صادره همگی در وجه حامل م. ب.. ب مرحوم مبالغی به بنده پرداخت نمود و از حجر من سو استفاده کرد و به پشتوانه ان دو الی سه برابر چک دریافت نمود و تا سال ۹۳ تمام دیون ایشان را پرداخت نمودم و متعهد بوده که چکها را مسترد نماید. تاریخ چکها سال ۹۱ و ۹۲ بوده است. و سال فوت ف. ا. س. ۱۳۹۵ بوده و چون مبلغی طلبکار نبوده هیچگونه اقدامی جهت مطالبه انها انجام نداده است. تاریخ سررسید چکها سال ۹۱ و ۹۲ بوده و تاریخ حجر بنده ۸۳/۵/۲۱ م. ب.. فلذا چون به هر درجه ای باشد. موجب حجر است. و محجور نمی تواند تصرفی در اموال خود نماید. ب. ت. ب. اینکه نامبرده مدعی اعسار بود. جهت رسیدگی به اعسار نامبرده از هزینه تجدیدنظرخواهی ، شهود نامبرده در دادگاه حاضر گردیدند و دادگاه ب. ت. ب. اظهارات خ. د. ج. رسیدگی و اظهارات شهود دلالت صریح بر معسر بودن خواهان نمی باشد. و نامبرده قادر به پرداخت هزینه دادرسی م. ب.. حکم به رد اعسار صادر نمود. ۵ ت. ن. خ. پس از رد اعسار از پرداخت هزینه تجدیدنظر خواهی نسبت به رای صادره به شماره *مورخ ۹۸/۸/۱۸ صادره از دادگاه عمومی بخش *اعتراض نمود و پس از ارجاع به شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ ۹۸/۱۲/۱۷ تجدیدنظر خواهی نامبرده رد گردید. قرار صادره به موجب دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۲/۲۲ شعبه *تایید شده است. با دادخواهی م. ع. رییس کل سازمان *رای دادگاه را واجد اشکال اعلام داشته است. با ارسال پرونده به حوزه معاونت قضایی مشاوران ان مرجع به شرح ذیل اظهارنظر کرده اند. طبق حکم دادگاه اقای س. ر. ( د. ) از تاریخ ۸۳/۵/۲۱ محجور بوده و تاریخ چک های صادره به امضا وی در سالهای ۹۱ و ۹۲ و ۸۲ و در زمان محجوریت بوده رفع حجر در سال ۹۴ م. ب.. لذا د. در زمان صدور چکهای مربوط به سال های ۹۱ و ۹۲ محجور بوده و فاقد اهلیت بوده و عمل او باطل است. اما اقرار او بعد از افاقه به بدهکاری می تواند دلیل مدیونت او باشد. و لذا حکم به محکومیت دادخواه به استناد چکهای مستند دعوی فاقد وجاهت قانونی و شرعی است. با پیشنهاد تجویز اعاده دادرسی و موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه محتویات پرونده محاکماتی حاکی است. که د. اقای س. ر. مطابق با دادنامه شماره ۰۹۱۶ ۸۵/۱۰/۳۰ دادگاه عمومی بخش *محجور اعلام گردیده و تاریخ حجر نامبرده نیز مورخ ۸۳/۵/۲۱ م. ب.. ص ۳۰ و تاریخ سه فقره از چک هایی که صادر کرده مربوط به سنوات ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ م. ب.. یعنی در زمان محجوریت ب. ت. ب. خروج نامبرده از وضعیت حجر در تاریخ ۹۶/۱۰/۶ برابر دادنامه شماره *۹۴/۱۰/۶ صادره از همان دادگاه لذا مطابق با <a class="artref" href="/ماده/ماده-1213-a_0815110236875">ماده ۱۲۱۳ قانون مدنی</a> نامبرده در ایام حجر به لحاظ فقدان اهلیت اختیار مداخله در اموال خود از جمله صدور چک که نوعی دستور پرداخت م. ب.. نداشته است. و اقدام مذکور مستند به ماده مذکور باطل و بلا اثر م. ب.. و لذا صدور چک نمی تواند منشا صحیح دین تلقی گردد. بنابراین جهاتی که در گزارش رییس کل سازمان *و نیز مشاوران حوزه معاونت قضایی به عنوان اشکال در صدور رای محکومیت دادخواه اعلام گردیده است. صایب م. ب.. و مستندا به ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری با نقض دادنامه شماره *۹۸/۵/۳۱ صادره از شعبه *صرفا راجع به پنج فقره چک به شماره سریالهای ۷۴۴۸۶۷ ۹۱/۹/۱۰ و ۰۲۹۴۹۷۰ ۹۱/۱۰/۲۰و۰۱۳۰۸۹۲ ۹۱/۱۱/۳۰و۰۲۵۶۳۳۶ ۹۲/۷/۲۶و۳۰۳۷۰۶ ۹۲/۸/۵بی حقی خ. ه. صادر و اعلام می دارد. لکن راجع به چک شماره ۶۵۹۳۲۸ ۸۲/۷/۲۰ چون صدور ان مربوط به زمان افاقه دادخواه است. رای صادره در محکومیت نامبرده صحیح و بلااشکال م. ب.. لکن ب. ت. ب. اینکه چک در خارج از مهلت قانونی برگشت شده است. از شمول اسناد تجاری خارج م. ب.. و سند عادی محسوب است. و تاریخ محاسبه تاخیر تادیه ان از تاریخ تقدیم درخواست م. ب.. و با اصلاح مذکور رای بدوی تایید و اعاده دادرسی نیز مردود اعلام می گردد. این رای قطعی است شعبه * رییس: ع. ح. مستشار: دکتر م. ع. فهرست دادگاه بدوی شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی