مطالبه چک مشروط به ایفای تعهد از سوی دارنده

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی خواهان م.م. با وکالت الف.ک. مقدم به طرفیت م.ز. به خواسته مطالبه مبلغ 000/000/100 ریال وجه فقره سه چک به شماره های 036335 الی 036337 به تاریخ های30/11/87 و 30/12/87 و 31/1/88 ب. ت. ب. وجود اصل چک و گواهی عدم پرداخت در ید خواهان که دلالت به اشتغال ذمه خوانده دارد و خوانده با وصف ابلاغ قانونی از حضور در جلسه دادرسی خودداری نموده و دلیلی جهت بری الذمه شدن خود ارائه ننموده است ضمن پذیرش دعوی خواهان مستنداً به ماده 313 قانون تجارت ونیز مواد 515 و522 قانون آیین دادرسی در امور مدنی خوانده را به پرداخت 000/000/100 ریال و نیز به پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل ط. ت. رسمی و خسارت تأخیر تأدیه م. ت. و شاخص بانک مرکزی از تاریخ صدور چک تا زمان اجرای حکم د. ح. خ. محکوم می نماید رأی صادره غیابی و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در همین شعبه و پس از انقضای مهلت واخواهی ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر مرکز استان تهران است . دادرس شعبه 180 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ دریانوش رأی دادگاه تجدیدنظر استان آقای م.م. با وکالت آقای ….ک. به طرفیت آقای م.ز. نسبت به دادنامه شماره 310 مورخ 93/4/8 شعبه 180 دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظر خواهی کرده است بر اساس دادنامه یادشده در مورد واخواهی ت. ن. خ. از دادنامه شماره 8 مورخ 93/1/19 دادگاه مذکور متضمن محکومیت واخواه به پرداخت مبلغ یک صد میلیون ریال وجه سه فقره چک د. ح. واخوانده با این استدلال که ب. ت. ب. اینکه اصل ظاهر در اسناد تجاری با لحاظ مقید شدن وصول مبلغ سند تجاری به ایفای تعهد از سوی شخص ثالث ظهور خود را از دست داده و اصل عدم استماع ایرادات نیز در روابط مستقیم بین صادرکننده و دارنده جریان نداشته و صرفاً دارنده با حسن نیت که ید مستقیم نبوده توانایی استناد به آن را دارد و در مانحن فیه برای دادگاه ثابت م. ب. که پرداخت مبلغ سند تجاری منوط به انجام تعهد م. ب. و این متعهد و دارنده سند تجاری است که می بایست اصل تعهد و انجام ایفاء آن را برای دادگاه مدلل و اثبات نماید که در پرونده مطروحه باوجود ظهور سند تجاری که به نحو ضمنی حکایت از وجود تعهدی فی مابین صادرکننده سند تجاری و آقای ….م. دارد و متعهد له سند تجاری نه تنها موضوع تعهد و انجام آن را اثبات ننموده بلکه به نحو کلی منکر هر نوع تعهد قراردادی شده اند بنابراین واخواهی را وارد تشخیص و ضمن نقض دادنامه واخواسته، حکم به بی حقی خواهان نخستین صادر گردیده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین، ن. ب. ا. در متن سه فقره چک مورد ترافع قید گردیده است: «مشروط به ضمانت حسن انجام تعهد و عملکرد آقای ….م.»; و این امر بدان معنا است که چک مذکور جهت تضمین حسن انجام تعهد و عملکرد آقای … گردیده است و دارنده در صورتی استحقاق اخذ وجه آن را دارد که اثبات کند شرط مذکور انجام شده است. ازاین رو در وضعیت کنونی خواهان نخستین مستحق مطالبه وجه چک ها نمی باشد و دعوی قابل استماع نمی باشد بنا به مراتب مذکور تجدیدنظر خواهی وارد تشخیص داده می شود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض می گردد آنگاه با استناد ماده 2 قانون مرقوم قرار ردّ دعوی خواهان نخستین صادر می گردد. این رأی قطعی است. رئیس شعبه 61 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه نورزاد ـ جلالوند فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مطالبه چک مشروط به ایفای تعهد از سوی دارنده در تاریخ 31 شهریور 1393، دادگاه عمومی حقوقی تهران به یک دعوی رسیدگی کرد که در آن خواسته شده بود مبلغ 100.000.000 ریال بابت سه فقره چک صادره در تاریخ‌های 30 بهمن 1387، 30 اسفند 1387 و 31 فروردین 1388 از خوانده مطالبه شود. دادگاه با استناد به ماده 313 قانون تجارت و مواد 515 و 522 قانون آیین دادرسی در امور مدنی، دعوی را پذیرفت و خوانده را به پرداخت مبلغ مذکور به همراه هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه محکوم کرد. این رای به صورت غیابی صادر شد و امکان واخواهی و تجدیدنظرخواهی در مهلت‌های مقرر فراهم گردید. در مرحله تجدیدنظر، پس از بررسی مستندات و لوایح طرفین، دادگاه به این نتیجه رسید که چک‌ها مشروط به ضمانت حسن انجام تعهد از سوی شخص ثالث صادر شده و خواهان نتوانسته است انجام این تعهد را اثبات کند. بنابراین، دادگاه تجدیدنظر با نقض دادنامه بدوی، قرار رد دعوی را صادر کرد و این رای به عنوان رای قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در چک هایی که به شرط ایفای تعهد از سوی دارنده صادر گردیده است، استحقاق دارنده، منوط به اثباتِ ایفایِ تعهد است و در این حالت، اصل عدم توجه ایرادات قابل استناد نیست. در خصوص دعوی خواهان م.م. با وکالت الف.ک. مقدم به طرفیت م.ز. به خواسته مطالبه مبلغ 100/000/000 ریال وجه فقره سه چک به شماره های 036335 الی 036337 به تاریخ های 30/11/87 و 30/12/87 و 31/1/88 ب. ت. ب. وجود اصل چک و گواهی عدم پرداخت در ید خواهان که دلالت به اشتغال ذمه خوانده دارد و خوانده با وصف ابلاغ قانونی از حضور در جلسه دادرسی خودداری نموده و دلیلی جهت بری الذمه شدن خود ارائه ننموده است ضمن پذیرش دعوی خواهان مستندا به ماده 313 قانون تجارت ونیز مواد 515 و 522 قانون آیین دادرسی در امور مدنی خوانده را به پرداخت 100/000/000 ریال و نیز به پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل ط. ت. رسمی و خسارت تاخیر تادیه م. ت. و شاخص بانک مرکزی از تاریخ صدور چک تا زمان اجرای حکم د. ح. خ. محکوم می‌نماید رای صادره غیابی و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در همین شعبه و پس از انقضای مهلت واخواهی ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر مرکز استان تهران است. دادرس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - دریانوش رای دادگاه تجدیدنظر استان آقای م.م. با وکالت آقای ….ک. به طرفیت آقای م.ز. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 93/4/8 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظر خواهی کرده است بر اساس دادنامه یادشده در مورد واخواهی ت. ن. خ. از دادنامه شماره --- مورخ 93/1/19 دادگاه مذکور متضمن محکومیت واخواه به پرداخت مبلغ یک صد میلیون ریال وجه سه فقره چک د. ح. واخوانده با این استدلال که ب. ت. ب. اینکه اصل ظاهر در اسناد تجاری با لحاظ مقید شدن وصول مبلغ سند تجاری به ایفای تعهد از سوی شخص ثالث ظهور خود را از دست داده و اصل عدم استماع ایرادات نیز در روابط مستقیم بین صادرکننده و دارنده جریان نداشته و صرفا دارنده با حسن نیت که ید مستقیم نبوده توانایی استناد به آن را دارد و در مانحن فیه برای دادگاه ثابت م. ب. که پرداخت مبلغ سند تجاری منوط به انجام تعهد م. ب. و این متعهد و دارنده سند تجاری است که می‌بایست اصل تعهد و انجام ایفاء آن را برای دادگاه مدلل و اثبات نماید که در پرونده مطروحه باوجود ظهور سند تجاری که به نحو ضمنی حکایت از وجود تعهدی فی مابین صادرکننده سند تجاری و آقای ….م. دارد و متعهد له سند تجاری نه تنها موضوع تعهد و انجام آن را اثبات ننموده بلکه به نحو کلی منکر هر نوع تعهد قراردادی شده اند بنابراین واخواهی را وارد تشخیص و ضمن نقض دادنامه واخواسته، حکم به بی حقی خواهان نخستین صادر گردیده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین، ن. ب. ا. در متن سه فقره چک مورد ترافع قید گردیده است: «مشروط به ضمانت حسن انجام تعهد و عملکرد آقای ….م.»; و این امر بدان معنا است که چک مذکور جهت تضمین حسن انجام تعهد و عملکرد آقای … گردیده است و دارنده در صورتی استحقاق اخذ وجه آن را دارد که اثبات کند شرط مذکور انجام شده است. ازاین رو در وضعیت کنونی خواهان نخستین مستحق مطالبه وجه چک ها نمی‌باشد و دعوی قابل استماع نمی‌باشد بنا به مراتب مذکور تجدیدنظر خواهی وارد تشخیص داده می‌شود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض می‌گردد آنگاه با استناد ماده 2 قانون مرقوم قرار ردّ دعوی خواهان نخستین صادر می‌گردد. این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه