مفهوم شروط بنایی(تبانی) در نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده آقای م.ن. به وکالت از آقای ح.ج. در تاریخ 19/3/90 د. ب. ط. خانم ر.و. تسلیم دادگاه نموده است و اظهار داشته، خوانده به بیماری صعب العلاج مبتلا بوده است و این بیماری توسط خانواده زوجه و نیز شخص مشارالیها مخفی شده است و با بروز علایم ظاهری جسمی و ..... آشکار گردیده، به استناد مواد 348 و 1128 قانون مدنی و دیگر قوانین تقاضای فسخ نکاح را دارم، آقای م.ع. به عنوان وکیل ز. د. ت. 6/6/90 به دادگاه معرفی شده است در تاریخ 6/6/90 دادگاه با حضور وکلای زوجین و شخص زوج تشکیل جلسه داده است، وکیل خ. د. ا. جلسه دعوی را تکرار نموده است و اضافه نموده که در آخر اردیبهشت سال 90 علایم بیماری در بدن خوانده (زوجه) ظاهر می شود و تقاضای خواسته را به شرح مذکور در صورت مجلس تنظیمی نموده است، وکیل خوانده ب. ت. ب. اظهارات مذکور در این جلسه دعوی را صحیح ندانسته و کلاً مورد را از موارد فسخ ازدواج ندانسته و تقاضای رد دعوی را نموده است، دادگاه رسیدگی کننده در خصوص بیماری منسوب به مشارالیها اقداماتی را انجام داده است و نظریه پزشک قانونی حاکی است که مشارالیها به بیماری SLE مبتلا است که تحت درمان است و عود بیماری ب. ت. ب. تحت درمان بودن کم م. ب. و از نظر زناشویی مشکلی ایجاد نمی کند، وکیل زوجه تقاضا نموده که مورد به کمیسیون عالی پزشکی ارجاع شود (صفحه 62 پرونده) که نظریه کمیسیون پزشکی مضبوط در پرونده است و در آن اعلام شده که از بیماری های لاعلاج است و سرانجام رأی شماره 1005/91 مورخ 30/9/91 از شعبه اول دادگاه عمومی سامن صادر شده است، در این رأی دعوی مطروحه غیرثابت و مردود اعلام شده است، زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رأی تجدیدنظرخواهی نموده است و با تکرار مطالب گذشته و به ادعای این که حق فسخ برای مشارالیه ایجاد شده است، تقاضای اقدام قانونی را نموده است، وکیل ز. ب. ت. لایحه جوابیه و با تکرار مطالب گذشته دادنامه را برابر قانون دانسته و تقاضای اقدام قانونی را نموده است که سرانجام دادنامه مورد فرجامی صادر و در آن دادنامه بدوی تأیید شده است، زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رأی فرجام خواهی نموده است و به شرح مندرج در آن و با تکرار مطالب گذشته، تقاضای اقدام قانونی را نموده است، وکیل ز. ب. ت. لایحه جوابیه تقاضای ابرام دادنامه را با تکرار مطالب گذشته نموده است. پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است . رأی شعبه دیوان عالی کشور اجمال دعوی زوج ( ف. خ. ) و وکیل وی، صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ عقد ازدواج فی مابین اطراف دعوی م. ب.. توضیح داده اند زوجه مبتلا به بیماری صعب العلاج بوده که والدین وی و نیز مشارالیها آن را مخفی نگه داشته اند و به علت خیار تدلیس و مستنداً به مواد 1128 و 348 قانون مدنی، تقاضای خواسته را نموده اند که بدواً برابر دادنامه شماره 1005/91 مورخ 30/9/91 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی سامن دعوی غیرثابت و مردود اعلام شده است و این رأی برابر دادنامه مورد فرجامی، تأیید شده است. زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رأی فرجام خواهی نموده است. هیأت شعبه: اوراق پرونده من جمله نظریه کمیسیون پزشکی قانونی حاکی است زوجه به بیماری لوپوس ( SLE ) مبتلاست و بیماری مذکور از تاریخ 20/7/1383 شروع شده است و برابر نظریه مذکور، بیماری موصوف لاعلاج است. ادعای زوج و وکیل وی این است که چون بیماری مذکور را مخفی نموده اند بنابراین تدلیس در امر ازدواج نموده و مورد مشمول ماده 1128 قانون مدنی است، در موضوع پرونده اختلاف این است که آیا عقد نامبردگان متبانیاً بر این مورد واقع شده که زوجه فاقد بیماری موصوف باشد؟ به طور کلی شروط بنایی یا تبانی به عنوان شروط ضمنی است یعنی در عقد تصریح نمی شود ولی مقصود طرفین م. ب. به عبارت روشن تر زوجین در زمان ازدواج این قصد را دارند که حداقل طرف مقابل مبتلا به بیماری صعب العلاج یا لاعلاج نباشند مگر این که زوجین بیماری های با وصف مذکور را به اطلاع طرفین برسانند در مانحن فیه ب. ت. ب. بیماری موصوف و این که چندین سال قبل از ازدواج زوجه گرفتار آن بوده است و تحت درمان قرار داده است می بایستی این بیماری را پنهان ننموده و به زوج اطلاع دهد و عدم چنین اقدام حق فسخ را ب. ت. ب. سایر شروط برای خواهان ایجاد نموده است لذا مستنداً به مواد 370 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1128 قانون مدنی با نقض دادنامه پرونده به شعبه محترم دیگر از حوزه دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع می شود. رییس شعبه 8 دیوان عالی کشور ـ مستشاران عباسیان ـ ناصح ـ اللهیاری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مفهوم شروط بنایی(تبانی) در نکاح در تاریخ 20 شهریور 1392، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن درخواست فسخ نکاح به دلیل عدم افشای بیماری صعب العلاج ی. ا. ط. مطرح گردید. خواهان ادعا کرد که طرف مقابل به بیماری لوپوس (SLE) مبتلا بوده و این موضوع از سوی خود و خانواده‌اش مخفی نگه‌داشته شده است. وی به استناد مواد 348 و 1128 قانون مدنی، درخواست فسخ نکاح را مطرح کرد. دادگاه بدوی این دعوی را غیر ثابت و مردود اعلام نمود و این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. در بررسی‌های دیوان عالی کشور، نظریه کمیسیون پزشکی تایید کرد که طرف مقابل به بیماری لاعلاج مبتلا بوده و لازم بوده است این موضوع به اطلاع خواهان رسانده شود. دیوان عالی کشور با استناد به مواد 370 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1128 قانون مدنی، رای دادگاه بدوی را نقض و پرونده را به شعبه دیگری از دادگاه ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/06/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شروط بنایی یا تبانی، شروط ضمنی هستند که در عقد تصریح نمی شوند ولی مقصود طرفین می‌باشند برای نمونه زوجین در زمان ازدواج این قصد را دارند که طرف مقابل مبتلا به بیماری صعب العلاج یا لاعلاج نباشند. رای خلاصه جریان پرونده آقای م.ن. به وکالت از آقای ح.ج. در تاریخ 19/3/90 د. ب. ط. خانم ر.و. تسلیم دادگاه نموده است و اظهار داشته، خوانده به بیماری صعب العلاج مبتلا بوده است و این بیماری توسط خانواده زوجه و نیز شخص مشارالیها مخفی شده است و با بروز علایم ظاهری جسمی و..... آشکار گردیده، به استناد مواد 348 و 1128 قانون مدنی و دیگر قوانین تقاضای فسخ نکاح را دارم، آقای م.ع. به عنوان وکیل ز. د. ت. 6/6/90 به دادگاه معرفی شده است در تاریخ 6/6/90 دادگاه با حضور وکلای زوجین و شخص زوج تشکیل جلسه داده است، وکیل خ. د. ا. جلسه دعوی را تکرار نموده است و اضافه نموده که در آخر اردیبهشت سال 90 علایم بیماری در بدن خوانده (زوجه) ظاهر می‌شود و تقاضای خواسته را به شرح مذکور در صورت مجلس تنظیمی نموده است، وکیل خوانده ب. ت. ب. اظهارات مذکور در این جلسه دعوی را صحیح ندانسته و کلا مورد را از موارد فسخ ازدواج ندانسته و تقاضای رد دعوی را نموده است، دادگاه رسیدگی کننده در خصوص بیماری منسوب به مشارالیها اقداماتی را انجام داده است و نظریه پزشک قانونی حاکی است که مشارالیها به بیماری SLE مبتلا است که تحت درمان است و عود بیماری ب. ت. ب. تحت درمان بودن کم م. ب. و از نظر زناشویی مشکلی ایجاد نمی کند، وکیل زوجه تقاضا نموده که مورد به کمیسیون عالی پزشکی ارجاع شود (صفحه 62 پرونده) که نظریه کمیسیون پزشکی مضبوط در پرونده است و در آن اعلام شده که از بیماری های لاعلاج است و سرانجام رای شماره --- مورخ 30/9/91 از شعبه اول دادگاه عمومی سامن صادر شده است، در این رای دعوی مطروحه غیرثابت و مردود اعلام شده است، زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رای تجدیدنظرخواهی نموده است و با تکرار مطالب گذشته و به ادعای این که حق فسخ برای مشارالیه ایجاد شده است، تقاضای اقدام قانونی را نموده است، وکیل ز. ب. ت. لایحه جوابیه و با تکرار مطالب گذشته دادنامه را برابر قانون دانسته و تقاضای اقدام قانونی را نموده است که سرانجام دادنامه مورد فرجامی صادر و در آن دادنامه بدوی تایید شده است، زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده است و به شرح مندرج در آن و با تکرار مطالب گذشته، تقاضای اقدام قانونی را نموده است، وکیل ز. ب. ت. لایحه جوابیه تقاضای ابرام دادنامه را با تکرار مطالب گذشته نموده است. پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور اجمال دعوی زوج (ف. خ.) و وکیل وی، صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ عقد ازدواج فی مابین اطراف دعوی م. ب.. توضیح داده اند زوجه مبتلا به بیماری صعب العلاج بوده که والدین وی و نیز مشارالیها آن را مخفی نگه داشته اند و به علت خیار تدلیس و مستندا به مواد 1128 و 348 قانون مدنی، تقاضای خواسته را نموده‌اند که بدوا برابر دادنامه شماره --- مورخ 30/9/91 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی سامن دعوی غیرثابت و مردود اعلام شده است و این رای برابر دادنامه مورد فرجامی، تایید شده است. زوج توسط وکیل خ. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده است. هیات شعبه: اوراق پرونده من جمله نظریه کمیسیون پزشکی قانونی حاکی است زوجه به بیماری لوپوس (SLE) مبتلاست و بیماری مذکور از تاریخ 1383/07/20 شروع شده است و برابر نظریه مذکور، بیماری موصوف لاعلاج است. ادعای زوج و وکیل وی این است که چون بیماری مذکور را مخفی نموده‌اند بنابراین تدلیس در امر ازدواج نموده و مورد مشمول ماده 1128 قانون مدنی است، در موضوع پرونده اختلاف این است که آیا عقد نامبردگان متبانیا بر این مورد واقع شده که زوجه فاقد بیماری موصوف باشد؟ به طور کلی شروط بنایی یا تبانی به عنوان شروط ضمنی است یعنی در عقد تصریح نمی شود ولی مقصود طرفین م. ب. به عبارت روشن تر زوجین در زمان ازدواج این قصد را دارند که حداقل طرف مقابل مبتلا به بیماری صعب العلاج یا لاعلاج نباشند مگر این که زوجین بیماری های با وصف مذکور را به اطلاع طرفین برسانند در مانحن فیه ب. ت. ب. بیماری موصوف و این که چندین سال قبل از ازدواج زوجه گرفتار آن بوده است و تحت درمان قرار داده است می بایستی این بیماری را پنهان ننموده و به زوج اطلاع دهد و عدم چنین اقدام حق فسخ را ب. ت. ب. سایر شروط برای خواهان ایجاد نموده است لذا مستندا به مواد 370 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1128 قانون مدنی با نقض دادنامه پرونده به شعبه محترم دیگر از حوزه دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌شود. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشاران عباسیان - ناصح - اللهیاری