نگهداری مواد مخدر جهت در معرض فروش قرار دادن

نگهداری مواد مخدر جهت در معرض فروش قرار دادن خ. م.: در تاریخ 28 اردیبهشت 1394، حکمی صادر گردید که در آن متهم به اتهام حمل و نگهداری 510 گرم تریاک، 6 گرم سوخته تریاک و 54 گرم شیره تریاک، همچنین استعمال و نگهداری آلات استعمال مواد مخدر، به مجازات‌های حبس، شلاق و جزای نقدی محکوم شد. بر اساس مواد 134 و 215 قانون مجازات اسلامی و بندهای 1 و 3 مواد 4، 5، 19 و 20 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، متهم به 16 سال حبس و پرداخت 210 میلیون ریال جریمه نقدی محکوم گردید که به دلیل عدم وجود سابقه کیفری، مجازات‌ها کاهش یافت. در پی این حکم، اعتراضاتی به عدم تناسب مجازات‌ها و عدم توجه به شرایط خاص متهم مطرح شد و درخواست ارجاع پرونده به نهادهای بالاتر صورت گرفت. دادیار اجرای احکام نیز ایراداتی به حکم مطرح نمود و به ویژه بر این نکته تاکید کرد که نگهداری آلات استعمال جزء مجازات‌های درجه 7 محسوب می‌شود و نمی‌توان برای یک جرم مجازات‌های متعددی در نظر گرفت. با این حال، دادگاه به این اعتراضات رسیدگی نکرد و پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی، به این نتیجه رسید که حکم صادره با موازین قانونی تطابق ندارد و بر اساس ماده 32 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، حکم را نقض و رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/02/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: نگهداری مواد مخدربه عنوان مقدمه بزه درمعرض فروش قرار دادن آن، مجازات مستقل ندارد. رای خلاصه جریان پرونده م. ع. فوق‌الذکر به اتهام در معرض فروش قرار دادن و حمل و نگهداری پانصد و ده گرم تریاک و شش گرم سوخته تریاک و پنجاه‌وچهار گرم شیره تریاک و نگهداری آلات مخصوص استعمال و نیز استعمال تریاک به استناد مواد 134 و 215 قانون مجازات اسلامی و بندهای 1 و 3 مواد 4 ، 5 ، 19 و 20 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاقی موادی به آن از بابت در معرض فروش قرار دادن پانصد و ده گرم تریاک و شش گرم سوخته تریاک و پنجاه‌وچهار گرم شیره تریاک به پرداخت دویست و ده میلیون ریال جریمه نقدی و تحمل هفتادوهشت ضربه شلاق تعزیری و شانزده سال حبس و از بابت نگهداری همان میزان مواد مخدر شش سال حبس تعزیری و پرداخت شصت‌ویک میلیون ریال جریمه نقدی و تحمل 78 ضربه شلاق تعزیری و از جهت استعمال مواد از نوع تریاک به تحمل 75 ضربه شلاق تعزیری و پرداخت شش میلیون ریال جزای نقدی و در خصوص نگهداری یک حقه کامل وافور به پرداخت یکصدهزار ریال جزای نقدی محکوم شده است. به لحاظ فقد سابقه کیفری با لحاظ مواد 37 و 38 و تبصره 3 ماده 134 همان قانون پانزده سال حبس تعزیری در رابطه با در معرض فروش قرار دادن به 9 سال حبس و 6 سال حبس تعزیری از بابت نگهداری مواد به سه سال و نیم تقلیل و تخفیف داده و متذکر شده‌اند فقط مجازات اشد قابل‌اجرا م. ب.. وکیل تعیینی م. ع. د. اعتراضیه خویش بیان داشته‌اند که کاملا واضح است دادنامه یادشده بر اساس قانون، عدل و انصاف صادر نشده و یا حداقل قاضی محترم صادرکننده دادنامه بدوی بدون در نظر گرفتن فقد سابقه و مقدار تریاک دادنامه را انشاء نموده است. بنابراین از دادیار محترم اجرای احکام تقاضای ارسال پرونده به دادستانی کل کشور را کرده‌اند (ص 81 ) و دادیار محترم نیز با ذکر این ایرادات 1 - حمل و نگهداری آلات استعمال جزء مجازات‌های درجه 7 بوده مطابق تبصره 4 ماده 134 قانون مجازات اسلامی 1392 با سایر مجازات‌ها جمع نمی‌شود. 2 - م. ع. مرتکب سه جرم نشده تا مشمول ماده 134 قانون مذکور گردد. 3 - رعایت تناسب در مواد 4 و 5 و 8 قانون مجازات اسلامی در رای اصداری دادگاه از شرایط اساسی م. ب. موردتوجه قرار نگرفته است. 4 - در صورتی دادگاه محترم نظر بر فسخ حداقل و حداکثر در قانون مبارزه با مواد مخدر با تصویب ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 می‌باشند صحیح به نظر نمی‌رسد، چرا قانون عادی مورد تصویب از مجلس شورای اسلامی توانایی فسخ یا تخصیص مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام را نخواهد داشت. لذا اعمال میزان مجازات را متناسب با بزه ارتکابی ندانسته پرونده را به دادگاه صادرکننده رای ارسال می دارد. دادگاه محترم بر نظر خویش باقی بوده و با رد اعتراض وکیل و دادیار اجرای احکام پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال شده است (ص 82 ، 84 ،تا 86 ). بر اساس گزارش واصله به پلیس مبارزه با مواد مخدر شخصی به نام ب. اقدام به تهیه و توزیع مواد مخدر می‌نماید. پس از بررسی صحت‌وسقم موضوع و تایید آن مراتب به معاون محترم دادستان حوزه قضایی خ. گزارش و تقاضای صدور مجوز نمایندگی ورود به منزل وی را کرده‌اند (ص 3 ). معاون محترم دادستان اذن ورود به منزل و بازرسی با رعایت موازین شرعی و قانونی را صادر کرده و بازرسی در تاریخ 1392/07/08 به‌عمل‌آمده است طبق صورت‌جلسه مقدار مواد و آلات استعمال مقید در حکم صادره کشف و ضبط می‌شود (ص 4 - 5 ). و در صورت‌جلسه آمده است سه نفر به نامان ت.، الف.، ر. در حال استعمال مواد بودند دستگیر و مقداری مواد بسته‌بندی‌شده و نیز ترازوی توزین مواد به دست می‌آید و صاحب‌منزل خود را ب. معرفی استعمال مواد به همراه سه نفر افراد دیگر در منزل و نیز کشف مقدار 510 گرم تریاک و 54 گرم شیره تریاک و شش گرم سوخته تریاک و بسته‌بندی مواد را برای فروش در معرض انتظامی را قبول و اضافه کرده‌اند تریاک را خریداری می‌کرده و پس از تبدیل آن به شیره تریاک می‌فروخت (ص 7 - 8 ). مواد مخدر مکشوفه به انبار مواد مخدر مورخه 1392/07/08 تحویل می‌شود (ص 12 ). پرونده به شعبه... بازپرسی ارجاع شده است. متهم ب. در بازپرسی مالکیت تمام مواد را قبول و نگهداری وافور برای اعتیاد خودش بوده ترازو برای وزن موادی که می‌خرد نگهداری می‌کرد و فروش مواد را انکارمی‌نماید و در آخرین دفاع نیز اتهام مالکیت و نگهداری مواد را پذیرفته و تقاضای کمک کرده‌اند (ص 11 ). برای وی قرار وثیقه به میزان یک میلیارد ریال صادر به لحاظ عجز از تودیع وثیقه بازداشت شده‌اند و در تاریخ 1392/08/18 با تودیع وثیقه از زندان آزاد گردیدند. در تاریخ 1392/07/09 بازپرس محترم با اعلام ختم تحقیقات مقدماتی قرار مجرمیت ب. به اتهام حمل و نگهداری پانصد و ده گرم تریاک و شش گرم سوخته تریاک و پنجاه‌وچهار گرم شیره تریاک در خصوص اتهام متهمان 1 - ر.ت.الف. دایر بر مشارکت در حمل و نگهداری مواد مخدر از نوع تریاک قرار منع تعقیب صادر کرده‌اند و مقام محترم اظهارنظر عقیده دارند که علاوه بر اتهام حمل و نگهداری متهم ب. مرتکب جرم در معرض فروش قرار دادن مواد مخدر مکشوفه نیز شده‌اند و با قرار منع تعقیب صادره موافقت کرده‌اند. بازپرس با احضار مجدد متهم اتهام در معرض فروش قرار دادن مواد و نیز نگهداری آلات استعمال و استعمال مواد را به وی تفهیم ایشان اتهام در معرض فروش قرار دادن را انکار می‌نماید و قبول ندارند مقدار مواد مکشوفه برای مصرف شخصی خودش بوده است و در آخرین دفاع نیز گفته مواد برای مصرف شخصی خودش بوده نه برای فروش (ص 51 ). بازپرس در خصوص اتهام در معرض فروش قرار دادن نگهداری آلات استعمال و استعمال مواد قرار مجرمیت وی را صادر کرده‌اند (ص 58 ). پرونده با صدور کیفرخواست در خصوص ب. به اتهام‌های 1 - در معرض فروش قرار دادن 2 - حمل و نگهداری پانصد و ده گرم تریاک و شش گرم سوخته تریاک و 54 گرم شیره تریاک و نگهداری آلات استعمال و استعمال تریاک به دادگاه ارسال شده است (ص 55 ) پرونده به شعبه چهارم دادگاه انقلاب اسلامی الف. ارجاع به تاریخ 1393/02/31 وقت رسیدگی تعیین در وقت مقرر جلسه دادگاه با حضور متهم و وکیل ایشان نماینده دادسرا تشکیل شده دادگاه با رعایت اصول تشریفات دادرسی اتهامات متهم ب. دایر بر در معرض فروش قرار دادن مواد به مقدار 510 گرم تریاک شش گرم سوخته تریاک و 54 گرم شیره تریاک و حمل و نگهداری آن و استعمال و نگهداری آلات استعمال مواد را به وی تفهیم نموده اند. ایشان گفته مواد را فقط برای مصرف خودش خریده و مواد را تقسیم کرده که برای مصرف اش م. ب. و فروشنده مواد نیست. وکیل ایشان نیز در دفاع از موکلش بیان داشته ایشان مصرف‌کننده برای اینکه هرروز برای مصرف موادش به فروشنده مراجعه نکند مقداری را برای مصرف به‌صورت کلی خریداری کرده‌اند و بسته‌بندی نیز صرفا برای تعیین حد و حدود نگه‌داشتن مصرف مواد بوده و ترازو برای توزین مواد خریداری‌شده م. ب.. ایشان همچنین به اتهام نگهداری و حمل و در معرض فروش قرار دادن ایراد نموده‌اند که اگر فروش باشد، لازمه فروش نگهداری است و چه‌بسا برای تحویل به خریداری حمل باشد و درحالی‌که تحقیق محلی در خصوص توزیع و فروش مواد مخدر به عمل نیامده است. نگهداری مواد صرفا برای مصرف وی بوده است نماینده دادستان نیز تقاضای صدور حکم شایسته مطابق کیفرخواست صادره را کرده‌اند (ص 65 و 66 ). دادگاه معلوم نیست به چه دلیل وقت رسیدگی را تجدید به وقت 1393/03/24 تعیین وقت شده در موعد مقرر جلسه دادگاه با حضور نماینده دادسرا و وکیل متهم و شخص متهم تشکیل شده است. نماینده دادسرا همان مطالب قبل را تکرار و اتهام‌های متهم مجددا به وی تفهیم ایشان به‌عنوان آخرین دفاع همان مطالب پیش‌گفته را تکرار و وکیل ایشان با تقدیم لایحه‌ای همان مطالب قبل در جلسه پیشین را بیان کرده‌اند (ص 71 ). دادگاه با اعلام ختم دادرسی مبادرت به انشاء رای نموده‌اند (ص 68 تا 74 ). در برگ 5 با عنایت به جمیع اوراق و محتویات پرونده ایرادات ذیل بردادنامه صادره وارد م. ب. 1 - تمامی مواد مکشوفه از منزل متهم به هنگام بازرسی کشف شده است و م. ع. ب. هنگام فروش مواد و عرضه به افراد دیگر دستگیر نشده‌اند. لذا اتهام انتسابی در معرض فروش قرار دادن مواد نمی‌تواند صدق داشته باشد. 2 - چنانچه اتهام در معرض فروش قرار دادن مواد وارد باشد، لازمه فروش نگهداری است یا مالکیت مواد م. ب. لذا تعیین دو مجازات مستقل برای یک جرم صحیح نمی‌باشد. 3 - نگهداری آلات استعمال مواد مخدر و استعمال مواد از جرائم تعزیری درجه هفت به بعد م. ب. و بر اساس تبصره 4 ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مقررات تعدد جرم در مورد جرائم تعزیری درجه‌های هفت و هشت اجرا نمی‌شود. بنابراین عقیده بر نقض دادنامه صادره و ارجاع به دادگاه هم‌عرض را دارم، پرونده کلاسه --- /110/32 در یوم جاری تحت نظر قرار دارد؛ ملاحظه می‌شود که در این پرونده ب. به جرم حمل و نگهداری مقدار 510 گرم تریاک، 6 گرم سوخته تریاک، 54 گرم شیره تریاک و نگهداری آلات استعمال و استعمال تریاک به‌موجب دادنامه شماره --- - 1393/03/25 شعبه --- دادگاه انقلاب اسلامی الف. به مجازات‌های قانونی محکوم و پرونده با اعتراض وکیل م. ع. ب. این مرجع ارسال که احد از همکاران محترم اظهارنظر نموده و این‌جانب نیز به‌عنوان اظهارنظر دوم به شرح آتی اعلام نظر خواهم نمود. با توجه به‌مراتب فوق اولا برای حمل و نگهداری آلات استعمال در قانون اصلاح ق.م.م.م مجازات جداگانه‌ای تعیین شده است. ثانیا اگر اتهام را در معرض فروش قرار دادن لحاظ کرده، موضوع بند 3 ماده 4 به بزه ارتکابی نامتناسب بوده و چنانچه اتهام حمل و نگهداری قید شود که اصلح این عنوان اتهامی است، باز هم مجازات نسبت به بزه ارتکابی نامتناسب م. ب. و برای یک بزه دو مجازات در نظر گرفته نمی‌شود. زیرا لازمه در معرض فروش قرار دادن نگهداری است، لذا با عنایت به‌مراتب فوق با نظر همکار محترم موافق بوده و عقیده به نقض دادنامه مذکور داشته تا در شعبه هم‌عرض مورد رسیدگی قرار گیرد. عضو معاون دیوان عالی کشور رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض وکیل م. ع. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/03/25 صادرشده از شعبه چهارم دادگاه انقلاب اسلامی حوزه قضایی الف.که به‌موجب آن ب. به اتهام در معرض فروش قرار دادن و حمل و نگهداری 10 گرم تریاک و 6 گرم سوخته و 54 گرم شیره تریاک و نگهداری ادوات استعمال مواد به تحمل حبس و تازیانه و پرداخت جزای نقدی محکومیت یافته است، با عنایت به نظر مشورتی قضات دیوان عالی کشور که رسیدگی دادگاه را به لحاظ عدم انطباق با موازین قانونی مخدوش دانسته‌اند، مستندا به ماده 32 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر ضمن نقض دادنامه موصوف رسیدگی مجدد را به شعبه هم‌عرض صادرکننده رای ارجاع می‌دهد. رئیس شعبه اول دیوان عالی کشور- عضو معاون حسین کریمی - غلامعلی رضایی