تعارض سند عادی و رسمی در خصوص میزان مهریه

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ح.م. به طرفیت همسرش خانم ر.الف. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم و توضیح داده که در تاریخ 25/4/90 به موجب عقدنامه پیوست پرونده عقد ازدواج دائم با خوانده منعقد کرده ایم و اکنون در عقد بسر می بریم به لحاظ اختلافات فی مابین تقاضای رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم حقوق زوجه را پرداخت می نمایم. دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بجستان ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد. در جلسه اول دادرسی به تاریخ 2/7/91 که با حضور زوجین و والد هر یک از آنان تشکیل گردیده زوج خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است. خ. ا. د. من قصدم زندگی بوده و هست چون ایشان نمی خواهد حق وحقوقم را بدهد ضمناً در عقد هستیم و باکره می باشم. در ضمن طرفین توافق نمودند که بابت نفقه معوقه مبلغ هشت میلیون ریال از طرف زوج به زوجه پرداخت شود و جزء نفقه و مهریه حقوق مالی دیگری نسبت به یکدیگر نداریم. پدر ز. ا. د. مهریه خوانده بر عهده من است ولی توان پرداخت ندارم ضمن اینکه به پسرم خواهان پرونده گفته ام که خودش باید مهریه را بدهد. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی کرده و مرکز پزشکی قانونی گناباد به شرح برگ 27 پرونده اعلام نموده که پرده بکارت زوجه سالم است. داور زوج نظریه کتبی خود دال بر عدم سازش طرفین را تقدیم نموده و چون داور ز. د. م. مقرر نظریه خود را ارائه نداده از طرف دادگاه از سمت داوری عزل و برای زوجه داور منصوب گردیده و داور منصوب زوجه هم به شرح برگ 51 پرونده نظریه خود را که حاکی از عدم سازش طرفین بوده تقدیم نموده است سرانجام دادگاه با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره 7ـ92 مورخ 6/1/92 ب. ت. ب. درخواست زوج و اینکه مساعی دادگاه و تلاش داوران در اصلاح ذات البین مؤثر واقع نشده و زوج اصرار بر طلاق دارد به استناد مواد قانونی منعکس در آن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق از نوع بائن غیر مدخوله صادر و مقرر داشته که زوج قبل از طلاق نصف مهریه ما فی القباله و هم چنین مبلغ هشت میلیون ریال بابت نفقه معوقه د. ح. زوجه پرداخت نماید در ضمن ب. ت. ب. اینکه طرفین زندگی مشترک را آغاز نکرده اند پرداخت نحله منتفی است و به علاوه زوجه اموالی از زوج معرفی ننموده لذا موضوع تنصیف دارایی زوج منتفی است. دادنامه صادره در تاریخ 11/2/92 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 14/3/92 پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و در مهلت فرجامی با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور مستنداً به بند 2 شق الف ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن قبـول دادخواست فرجامی زوجـه ف. خ. نسبـت به دادنامه شماره 7ـ92 مورخ 6/1/92 شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بجستان متضمّن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق که دادخواست فرجامی پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و در مهلت فرجامی تقدیم گردیده اعتراضات ف. خ. نسبت به دادنامه مرقوم وارد و موجه نیست زیرا به دلالت محتویات پرونده زوج ف. خ. ب. شرح دادخواست تقدیمی صدور گواهی عدم امکان سازش و تجویز طلاق زوجه اش را درخواست نموده و مطابق ماده 1133 قانون مدنی و حاکمیت قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق اختیار دارد هر وقت که بخواهد زوجه اش را طلاق دهد و مخالفت و عدم رضایت ز. ف. خ. در خصوص مورد مؤثر در مقام نبوده و اختیار مطلق زوج را در طلاق همسرش زایل یا تحدید نمی سازد النهایه زوج ف. خ. د. اجرای تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مکلف است که کلیه حقوق قانونی و شرعی زوجه را قبل از اجرای صیغه طلاق و ثبت آن به صورت نقد د. ح. زوجه تأدیه نماید که در مانحن فیه کلیه حقوق استحقاقی ز. ف. خ. شامل نصف مهریه ما فی القباله مندرج در سند رسمی نکاحیه به لحاظ باکره بودن زوجه و هم چنین نفقه معوقه زوجه به مبلغ هشت میلیون ریال در دادنامه فرجام خواسته مورد لحاظ و لحوق حکم قرارگرفته است عمده اعتراض ف. خ. راجع به اقلام غیرمنقول موضوع مهریه مندرج در قباله نکاحیه عادی م. ب. اگرچه در عقدنامه عادی مورخ 16/4/90 بابت قسمتی از مهریه ز. ف. خ. تعدادی اقلام غیرمنقول که قیمت هر یک از آن ها هم تقدیم گردیده تعیین شده و عقد نکاح هم بر مبنای آن منعقد گردیده است ولی چون طرفین متعاقباً به هنگام ثبت رسمی عقد نکاح در سند رسمی ازدواج به جای اقلام غیرمنقول قیمت تقویم شده هر یک از آن ها را که مجموعاً به مبلغ یک صد و پنج میلیون ریال بوده بابت مهریه قید و موردتوافق قرار داده اند لذا مهریه تعیین شده در سند رسمی ازدواج بین طرفین ملاک قانونی بوده و استحقاق ز. ف. خ. نسبت به اقلام غیرمنقول بابت مهریه معینه در قباله نکاحیه عادی منتفی خواهد بود بنابراین دادنامه فرجام خواسته در این قسمت که متضمّن این معنا بوده و هم چنین در سایر قـسمت ب. ت. ب. اقدامات و رسیدگی های معموله موجهاً و منطبق بر موازین شرعی و مقررات قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال مؤثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. هم در حدی نیست که به مبانی و اساس دادنامه صادره خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن ردّ فرجام خواهی ف. خ. مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی فرجام خواسته با قید به اینکه وجه نقد موضوع مهریه بایستی به هنگام اجرای صیغه طلاق و ثبت آن ب. ت. ب. شاخص بانک مرکزی به نرخ روز محاسبه و نصف آن و هم چنین نصف سایر اقلام مهریه تعیین شده در سند رسمی ازدواج از طرف زوج به زوجه پرداخت گردد دادنامه فرجام خواسته با رعایت تذکر مذکور ابرام می گردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشورـ مستشار ـ عضو معاون عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تعارض سند عادی و رسمی در خصوص میزان مهریه در تاریخ 5 آذر 1392، دادنامه‌ای صادر شد که در آن درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش برای طلاق مطرح گردید. در جریان رسیدگی، زوج به اختلافات موجود و عدم پرداخت حقوق زوجه اشاره کرد، در حالی که زوجه تمایل به ادامه زندگی مشترک داشت. طرفین توافق کردند که مبلغ هشت میلیون ریال بابت نفقه معوقه پرداخت شود. دادگاه پس از ارجاع به داوری و دریافت نظریه عدم سازش از هر دو داور، به درخواست زوج رسیدگی کرده و گواهی عدم امکان سازش را صادر نمود. در این رای، مشخص شد که زوجه باید نصف مهریه و نفقه معوقه را دریافت کند و ب. ت. ب. عدم شروع زندگی مشترک، پرداخت نحله منتفی است. پس از ابلاغ دادنامه، ز. ن. ب. آن اعتراض کرد و دادخواست فرجامی تقدیم نمود. دیوان عالی کشور با استناد به بند 2 شق الف ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام‌خواهی زوجه را رد کرده و بر صحت دادنامه اولیه تاکید کرد. دیوان خاطرنشان ساخت که اختیار طلاق برای زوج محفوظ است و زوجه نمی‌تواند مانع اجرای آن شود. همچنین، حقوق مالی زوجه شامل نصف مهریه و نفقه معوقه در نظر گرفته شده و لازم است که به نرخ روز محاسبه و پرداخت گردد. بدین ترتیب، دادنامه فرجام‌خواسته مورد تایید قرار گرفت. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/09/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت اختلاف سند عادی مقدم و سند رسمی موخر در خصوص مهریه، مقادیر مهریه تعیین شده در سند رسمی ازدواج ملاک قانونی است. رای خلاصه جریان پرونده آقای ح.م. به طرفیت همسرش خانم ر.الف. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم و توضیح داده که در تاریخ 25/4/90 به موجب عقدنامه پیوست پرونده عقد ازدواج دائم با خوانده منعقد کرده ایم و اکنون در عقد بسر می بریم به لحاظ اختلافات فی مابین تقاضای رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم حقوق زوجه را پرداخت می نمایم. دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بجستان ثبت و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. در جلسه اول دادرسی به تاریخ 2/7/91 که با حضور زوجین و والد هر یک از آنان تشکیل گردیده زوج خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است. خ. ا. د. من قصدم زندگی بوده و هست چون ایشان نمی خواهد حق وحقوقم را بدهد ضمنا در عقد هستیم و باکره می باشم. در ضمن طرفین توافق نمودند که بابت نفقه معوقه مبلغ هشت میلیون ریال از طرف زوج به زوجه پرداخت شود و جزء نفقه و مهریه حقوق مالی دیگری نسبت به یکدیگر نداریم. پدر ز. ا. د. مهریه خوانده بر عهده من است ولی توان پرداخت ندارم ضمن اینکه به پسرم خواهان پرونده گفته ام که خودش باید مهریه را بدهد. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی کرده و مرکز پزشکی قانونی گناباد به شرح برگ 27 پرونده اعلام نموده که پرده بکارت زوجه سالم است. داور زوج نظریه کتبی خود دال بر عدم سازش طرفین را تقدیم نموده و چون داور ز. د. م. مقرر نظریه خود را ارائه نداده از طرف دادگاه از سمت داوری عزل و برای زوجه داور منصوب گردیده و داور منصوب زوجه هم به شرح برگ 51 پرونده نظریه خود را که حاکی از عدم سازش طرفین بوده تقدیم نموده است سرانجام دادگاه با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- - 92 مورخ 6/1/92 ب. ت. ب. درخواست زوج و اینکه مساعی دادگاه و تلاش داوران در اصلاح ذات البین موثر واقع نشده و زوج اصرار بر طلاق دارد به استناد مواد قانونی منعکس در آن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق از نوع بائن غیر مدخوله صادر و مقرر داشته که زوج قبل از طلاق نصف مهریه ما فی القباله و هم چنین مبلغ هشت میلیون ریال بابت نفقه معوقه د. ح. زوجه پرداخت نماید در ضمن ب. ت. ب. اینکه طرفین زندگی مشترک را آغاز نکرده اند پرداخت نحله منتفی است و به علاوه زوجه اموالی از زوج معرفی ننموده لذا موضوع تنصیف دارایی زوج منتفی است. دادنامه صادره در تاریخ 11/2/92 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 14/3/92 پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و در مهلت فرجامی با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور مستندا به بند 2 شق الف ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن قبول دادخواست فرجامی ز. ف. خ. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 مورخ 6/1/92 شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بجستان متضمّن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق که دادخواست فرجامی پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و در مهلت فرجامی تقدیم گردیده اعتراضات ف. خ. نسبت به دادنامه مرقوم وارد و موجه نیست زیرا به دلالت محتویات پرونده زوج ف. خ. ب. شرح دادخواست تقدیمی صدور گواهی عدم امکان سازش و تجویز طلاق زوجه اش را درخواست نموده و مطابق ماده 1133 قانون مدنی و حاکمیت قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق اختیار دارد هر وقت که بخواهد زوجه اش را طلاق دهد و مخالفت و عدم رضایت ز. ف. خ. در خصوص مورد موثر در مقام نبوده و اختیار مطلق زوج را در طلاق همسرش زایل یا تحدید نمی‌سازد النهایه زوج ف. خ. د. اجرای تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مکلف است که کلیه حقوق قانونی و شرعی زوجه را قبل از اجرای صیغه طلاق و ثبت آن به صورت نقد د. ح. زوجه تادیه نماید که در مانحن فیه کلیه حقوق استحقاقی ز. ف. خ. شامل نصف مهریه ما فی القباله مندرج در سند رسمی نکاحیه به لحاظ باکره بودن زوجه و هم چنین نفقه معوقه زوجه به مبلغ هشت میلیون ریال در دادنامه فرجام خواسته مورد لحاظ و لحوق حکم قرارگرفته است عمده اعتراض ف. خ. راجع به اقلام غیرمنقول موضوع مهریه مندرج در قباله نکاحیه عادی م. ب. اگرچه در عقدنامه عادی مورخ 16/4/90 بابت قسمتی از مهریه ز. ف. خ. تعدادی اقلام غیرمنقول که قیمت هر یک از آن ها هم تقدیم گردیده تعیین شده و عقد نکاح هم بر مبنای آن منعقد گردیده است ولی چون طرفین متعاقبا به هنگام ثبت رسمی عقد نکاح در سند رسمی ازدواج به جای اقلام غیرمنقول قیمت تقویم شده هر یک از آن ها را که مجموعا به مبلغ یک صد و پنج میلیون ریال بوده بابت مهریه قید و موردتوافق قرار داده اند لذا مهریه تعیین شده در سند رسمی ازدواج بین طرفین ملاک قانونی بوده و استحقاق ز. ف. خ. نسبت به اقلام غیرمنقول بابت مهریه معینه در قباله نکاحیه عادی منتفی خواهد بود بنابراین دادنامه فرجام خواسته در این قسمت که متضمّن این معنا بوده و هم چنین در سایر قسمت ب. ت. ب. اقدامات و رسیدگی های معموله موجها و منطبق بر موازین شرعی و مقررات قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. هم در حدی نیست که به مبانی و اساس دادنامه صادره خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن ردّ فرجام خواهی ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی فرجام خواسته با قید به اینکه وجه نقد موضوع مهریه بایستی به هنگام اجرای صیغه طلاق و ثبت آن ب. ت. ب. شاخص بانک مرکزی به نرخ روز محاسبه و نصف آن و هم چنین نصف سایر اقلام مهریه تعیین شده در سند رسمی ازدواج از طرف زوج به زوجه پرداخت گردد دادنامه فرجام خواسته با رعایت تذکر مذکور ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی