آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه اصطلاحاتی مانند نیروهای مسلح، فرمان و دستورات را تعریف میکند. از متن ارائهشده، موضوع کلی آن انضباط در نیروهای مسلح و چارچوب دستورها و تدابیر مربوط به ادارهٔ یگانها و سازمانهاست.
مخاطب: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و سازمانها و یگانهای وابسته به آن مشمول آناند.
- متن، نیروهای مسلح را شامل نهادها و سازمانهای نامبردهشده در تعریف آییننامه میداند.
- فرمان، تدابیر، دستورات و مصوبات شفاهی یا کتبی مقام فرماندهی کل قوا را نیز دربرمیگیرد.
- دستورات سلسلهمراتب فرماندهی میتواند برای ادارهٔ یگانها و انجام مأموریتها صادر شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
مواد ۱ تا ۵۰ 49 ماده
نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران :
به ستاد فرماندهی کل قوا ، ارتش ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی و وزارت دفاع و سازمان های وابسته اطلاق می گردد .
فرمان :
تدابیر، دستورات و مصوبات شفاهی و کتبی مقام معظم فرماندهی کل قوا که در رابطه با نیرو های مسلح ابلاغ می گردد .
دستورات :
کلیه تدابیر ، ابلاغیه ها خط مشی و روش جاری و دستوراتی که در رابطه با اداره امور یگان و سازمان در انجام ماموریت های محوله از طرف سلسله مراتب فرماندهی در نیرو های مسلح صادر می گردد .
فرماندهی :
فرماندهی اختیاری است که یک فرد در خدمت به سبب شغل یا درجه و مسئولیتی که دارد در راستای انجام ماموریت های محوله به کار می برد ، فرمانده مسئول اداره پرسنل واحد خود بوده و تنها مقامی است که در قبال اعمالی که واحد او انجام و یا از انجام آن بازمانده است ، مسئولیت دارد .
سرباز :
کلیه اتباع ذکور دولت جمهوری اسلامی ایران که مکلف به انجام خدمت وظیفه عمومی برابر مقررات قانون می باشند از بدو ورود به خدمت سرباز نامیده می شوند .
انضباط در نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران :
التزام عملی به ولایت فقیه ، آداب و سنن و احکام اسلامی و تبعیت از فرامین مقام معظم فرماندهی کل قوا ، قوانین و مقررات و دستورات سلسله مراتب فرماندهان و روسا و مدیران .
انضباط دارای دو جنبه است :
الف ) جنبه معنوی
ب) جنبه ظاهری
جنبه معنوی انضباط :
جنبه معنوی انضباط در اثر ایمان و اعتقاد به خدا و مبانی دین مبین اسلام و انجام فرائض دینی و پایبند بودن به احکام و ارزش های اخلاق اسلامی ، احساس مسئولیت معنوی در قبال نظام حکومت اسلامی ، میهن و ملت ایثارگر ایران ، قانون و وظایف محوله ، اعتقاد به منطقی و عادلانه بودن مقررات و اعتقاد به فرماندهان ، روسا و مدیران و همکاران در پرسنل به وجود می آید . به طوری که اگر تمام نظارت ها برداشته شود جنبه معنوی انضباط همچنان پا برجا و برقرار می ماند . جنبه معنوی انضباط ، پایه و اساس تربیت نیرو های مسلح مکتبی ، فداکار و وظیفه شناس را تشکیل می دهد .
انضباط ظاهری :
جنبه ظاهری انضباط با حفظ احترامات و آراستگی ظاهری ، دقت در اجرای قوانین مقررات و دستورات تحقق می یابد .
فرماندهان ، روسا و مدیران ، مسئول برقراری انضباط بوده و کلیه پرسنل تابعه موظفند برابر قوانین و مقررات آنان در برقراری انضباط یاری نمایند .
به منظور ایجاد انضباط موثر ، ملاحظات زیر در نیرو های مسلح لازم الاجراء است .:
الف ) از هر گونه رفتار و گفتار توهین آمیز بایستی جلوگیری شود .
ب) دستور فرماندهان ، روسا و مدیران مربوط به وظایف نظامی و امور خدمتی
م. ب. باید به موقع از طرف مرئوسین به مورد اجرا گذارده شود .
پ) در زمان جنگ و شرایط عملیاتی که پرسنل ملزم به اجرای دستورات فرماندهان هستند ، هر آیینه مرئوس تشخیص دهد که دستورات صادره مغایر با دستورات مسلم شرع، فرامین مقام معظم فرماندهی کل قوا ، حاکمیت نظام و قوانین جمهوری اسلامی ایران از جمله قوانین و مقررات نظامی است می بایستی بلافاصله پس از ابلاغ با استدلال نظر خود را مبنی بر مغایرت دستورات صادره با موارد مذکور کتباً گزارش نماید . چنانچه فرمانده ، رئیس یا مدیر مجدداً دستورات خود را کتباً ابلاغ نمود ، مرئوس موظف به اجرای آن و همزمان گزارش موضوع به فرماندهان بالاتر و مراجع ذیربط (عقیدتی ، سیاسی و حفاظت اطلاعات بر حسب مورد ) خواهد بود ، در این صورت فرمانده ، رئیس یا مدیر جوابگوی مسئولیت های ناشی از عواقب ابلاغ دستور خود م. ب. .
اختیارات فرماندهان ، روسا و مدیران ناشی از مسئولیت و وظایف محوله به آنان م. ب. که قوانین مربوط و آیین نامه ها و دستور العمل ها حدود آن را تعیین می نماید . پرسنلی که مسئولیت و وظایف مقام بالاتر از درجه یا رتبه خ. ر. ب. عنوان شغل سازمانی و یا ماموریت انجام می دهد از اختیارات مقام مزبور استفاده می نماید .
قوام و صلاح نیروهای مسلح ایجاب می نماید که کلیه پرسنل در رعایت و تحقق اصول انضباط از طریق تذکر شفاهی و گزارش تخلفات به رده بالاتر تلاش پیگیر نموده و مسئولیت داشته باشد .
نیروهای مسلح آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران فصل دوم : اصول شرافت سربازی
پرسنل نیروهای مسلح از هر درجه و رتبه ای که باشد مفتخر به عنوان سرباز ولی امر بوده و باید همواره اصول زیر را رعایت کنند ، رعایت این اصول اساس و پایه انضباط را پی ریزی نموده و اصول شرافت سربازی نامیده می شود و از زبان یک سرباز مسلمان و ایرانی به شرح زیر بیان می شود :
الف ) من یک سرباز ایرانی هستم که در اطاعت از خدا و رسول و ولایت فقیه به منظور حفظ نظام ، استقلال ، تمامیت ارضی کشور جمهوری اسلامی ایران و پاسداری از اسلام و دست آورد های انقلاب اسلامی و حمایت از مظلومین و مستضعفین جهان ( غیر معارض با اسلام ) تحت فرمان مقام معظم رهبری خدمت می کنم .
ب) من شهادت در راه خدا را فوز عظیم می دانم و آماده ام جان خود را در راه دفاع و حراست از اسلام ، نظام و کشور جمهوری اسلامی ایران فدا کنم .
ج) من دستور فرماندهان ، روسا و مدیران خود را اطاعت می کنم .
د) من حفظ حیثیت و شرافت سربازی و اخلاق اسلامی را سر لوحه زنگی خود قرار می دهم .
ه) من اصول و مقررات حفاظتی را مد نظر داشته و در حفظ اسرار نظامی و دولتی کوشش می کنم .
و ) من از انجام هرگونه فعالیت سیاسی ممنوعه و وابستگی به احزاب و گروه های سیاسی خودداری می نمایم .
ز)اموال و وسائل و اسنادی را که به من سپرده شده با نهایت دلسوزی و دقت نگه داری و حفظ خواهم نمود .
ح) من وظایف خود را با جدیت و صداقت انجام می دهم .
ط) در جنگ هیچگاه تسلیم دشمن نخواهم شد و تا قدرت جنگیدن باقی باشد به مقاومت ادامه خواهم داد .
ی) اگر دشمن اسیرم نماید با تمام توان به مقاومت خود ادامه خواهم داد ، هنگام اسارت به هر وسیله ای برای گریختن از دست دشمن و پیوستن به نیرو های خودی متوسل خواهم شد و به فرار دیگران که جز نیرو های خودی هستند کمک خواهم کرد .
ک) اگر دشمن اسیرم نماید هنگام بازپرسی توسط دشمن فقط نام – نام خانوادگی – درجه یا رتبه – شماره پرسنلی – و تاریخ تولد خود را خواهم گفت ، از پاسخ به هر سوال دیگری خودداری خواهم کرد و هیچگونه اظهاری (کتبی یا شفاهی ) علیه نظام اسلامی ، کشور ، ملت و نیرو های مسلح خود نخواهم نمود .
ل) در دوران اسارت نسبت به نظام اسلامی ، ملت ، میهن و نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران و همه همرزمان خود وفادار خواهم ماند ، هیچ گونه اطلاعی که به ضرر نظام ، کشور ، میهن باشد به دشمن نداده و در هیچ عملی علیه آنان شرکت نخواهم کرد . اگر نسبت به همکارانم که اسیر شده اند ارشدیت داشته باشم فرماندهی آنان را بر عهده می گیرم و اگر کسی یا کسانی دیگر ارشد باشند دستورات آنها را اطاعت نموده و با کلیه امکانات از آنان پشتیبانی خواهم نمود .
م) من همواره نسبت به همکاران و همرزمان و عموم مسلمین صمیمی و مهربان بوده و نسبت به دشمنان اسلام و ستمگران سختگیر و سازش ناپذیر خواهم بود .
فرماندهی کل نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران با مقام معظم رهبری (ولایت فقیه ) است فرماندهان ، روسا و مدیران در تمام سلسله مراتب در حدود اختیارات مصوب سازمانی از طرف معظم له ، فرماندهی ، ریاست و یا مدیریت خواهند شد .
چنانچه مقام معظم فرماندهی کل قوا تمام و یا قسمتی از اختیارات خ. ر. ب. شخص دیگری تفویض فرمایند ، دستورات آن شخص در حدود اختیارات تفویض شده لازم الاجراء خواهد بود .
ستاد فرماندهی کل قوا در طول ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، ستاد کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، ستاد نیروی انتظامی و در رده بالاتر از آنها است و بر حسب ماموریت و فرامین و تدابیر ابلاغی مقام معظم فرماندهی کل قوا انجام وظیفه می نماید .
وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران تابع قوانین و مقررات نیروهای مسلح بوده و بخشی از دولت است که مسئولیت پشتیبانی نیرو های مسلح را در قالب قوانین و تدابیر مقام معظم فرماندهی کل قوا بر عهده دارد .
نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران از ستاد فرماندهی کل قوا ، ارتش جمهوری اسلامی ایران ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و سازمان های وابسته تشکیل گردیده است ، عناصر و ترکیبات متشکله آن به شرح زیر م. ب. :
الف ) ستاد فرماندهی کل قوا :
به مجموعه سازمان فرماندهی کل قوا و سازمان ها و دفاتر پیوسته و وابسته و قسمت هایی که بنا بر امور فرماندهی معظم کل قوا پشتیبانی آنها به ستاد فرماندهی کل قوا محول شده است اطلاق می گردد .
ب) ارتش جمهوری اسلامی ایران :
به مجموعه ستاد مشترک ، نیروی زمینی ، نیروی هوایی ، نیروی دریایی و سازمان وابسته به آنها اطلاق می گردد .
ج) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی :
به مجموعه فرماندهی کل ، ستاد کل سپاه ، نیروی زمینی ، نیروی هوایی ، نیروی دریایی ، نیروی مقاومت بسیج و نیروی قدس و سازمان های وابسته به آنها اطلاق می گردد .
د)نیروی انتظامی :
به مجموعه شهربانی ، ژاندارمری ، و کمیته انقلاب اسلامی اطلاق می گردد .
ه) وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح :
به مجموعه وزارت دفاع و کلیه موسسات ، سازمان ها و شرکت های تابع آن اطلاق می گردد .
نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران از بالاترین مقام تا پایین ترین رده به وسیله فرماندهان ، روسا یا مدیران که از طرف مقام معظم فرماندهی کل قوا ، فرماندهی یا ریاست یا مدیریت دارند مانند حلقه های زنجیر بهم پیوسته بوده که در اصطلاح آن را سلسله مراتب گویند .
ستاد فرماندهی کل قوا ، ستاد فرماندهی معظم کل قوا در نیرو های مسلح بوده و معظم له را در اداره امور نیروهای مسلح یاری می نماید.
سلسله مراتب در ارتش ، سپاه و نیروی انتظامی که هر یک بخشی از نیرو های مسلح را تشکیل می دهند به شرح زیر م. ب. :
ردیف ارتش جمهوری اسلامی ایران
1 نیروی زمینی نیروی هوایی نیروی دریایی
2 فرمانده نیرو فرمانده نیرو فرمانده نیرو
3 فرمانده لشگر فرمانده منطقه و پایگاه فرمانده ناوگان و منطقه
4 فرمانده تیپ فرمانده گروه و تیپ فرمانده ناو تیپ
5 فرمانده گردان فرمانده گردان فرمانده ناو گروه
6 فرمانده گروهان فرمانده گروهان فرمانده ناو
7 فرمانده دسته فرمانده دسته
ردیف نیروی انتظامی
1 ژاندارمری شهربانی کمیته انقلاب اسلامی
2 فرمانده ژاجا رئیس شهربانی فرمانده کل کمیته
3 فرمانده ناحیه رئیس شهربانی استان
4 فرمانده هنگ رئیس شهربانی شهرستان
5 فرمانده گردان رئیس کلانتری
6 فرمانده گروهان
7 فرمانده پایگاه
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ردیف فرمانده کل قوا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
1 نیروی زمینی نیروی هوایی نیروی دریایی نیروی مقاومت بسیج نیروی قدس
2 فرمانده نیرو فرمانده نیرو فرمانده نیرو فرمانده نیرو فرمانده نیرو
3 فرمانده سپاه فرمانده فرمانده منطقه فرمانده منطقه
4 فرمانده لشگر فرمانده فرمانده ناحیه فرمانده ناحیه
5 فرمانده تیپ فرمانده گردان فرمانده پایگاه فرمانده پایگاه
6 فرمانده گردان فرمانده فرمانده در رده مقاومت
7 فرمانده گردان فرمانده
8 فرمانده دسته
مسیر اعمال فرماندهی در یگانهایی که فاقد ستاد می باشند مستقیم و بدون واسطه بوده ، لیکن در یگانهایی که دارای ستاد هستند فرمانده ، از طریق ستاد مربوطه با یگان های تابعه ارتباط برقرار می سازد . بنابراین ستادها در سلسله مراتب فرماندهی نمیباشند ولی اجرای امور فرماندهی را تسهیل می نمایند . بدیعی است که هیچ یک از ستادها چه نسبت به نیروها و چه نسبت به یکدیگر در سلسله مراتب فرماندهی قرار ندارند .
فرماندهان ، روسا و مدیران مسئول نظارت مداوم بر اجرای مقررات در سلسله مراتب رده مربوطه می باشند .
فرماندهان ، روسا و مدیران باید ب. ت. ب. مقررات و آیین نامه ها و وضعیت یگان یا قسمت مربوط خط مشی خود را با صدور دستور العمل های تکمیلی و روش های جاری تعیین نموده و دانش پرسنل جمعی را ارتقاء داده و آنان را به اجرای صحیح مقررات و انجام وظایف محوله آشنا سازند .
دستورات هماهنگی :
تکالیف ثابت و یا وظایف مشابه و یا دستوراتی که اجرای آنها مستلزم مشارکت و هماهنگی چندین فرمانده ، رئیس یا مدیر باشد و بایستی به وسیله یگانها یا عناصر تحت امر آنان به طور هماهنگ به مرحله اجرا درآید به نام دستورات هماهنگی نامیده شده ، بایستی از طرف مقامی که بر همه آنها سمت فرماندهی یا ریاست یا مدیریت دارد صادر شود و وظایف و حدود مسئولیت های هر یک در آن مشخص گردد .
دستورات باید ساده ، صریح و روشن ، قابل اجرا و منطبق با دستورات مسلم شرع و فرامین مقام معظم فرماندهی کل قوا و قوانین و مقررات مصوب بوده و در حدود اختیارات و ب. ر. م. صادر گردد .
دستورات صادره برای رده های بالا کلی و در مورد دره های پایین تر بایستی به نسبت پایین بودن رده دستور گیرنده ، مشروح باشد .
فرمانده ، رئیس یا مدیر دستورات را به طور ساده و روشن راساً صادر نموده و اختیارات انتخاب راه کار را در حدود مقدورات جهت اجرای دستورات به پرسنل خود محول می کند . به هر حال این امر مانع نظارت فرمانده ، رئیس یا مدیر نخواهد بود .
در سلسله مراتب فرماندهی ، هر کس موظف است در چارچوب مسئولیتی که به عهده دارد ابتکار خود را برای حسن انجام ماموریت به کار اندازد .
برای آنکه ابتکار در هر رده به صورت صحیح اعمال شود لازم است حدود اختیارات هر کس به طور روشن مشخص گردد .
نظارت فرماندهان ، روسا مدیران به کار پرسنل جمعی نباید طوری باشد که قدرت ابتکار زیر دست را از بین ببرد ، و به نام اینکه تمام مسئولیت ها متوجه فرماندهان ، روسا و مدیران م. ب. در جزئیات کارها دخالت نموده و برای انجام دستورات صادره شخصاً راه کار تهیه و تعیین نماید ، بلکه باید ضمن نظارت چنانچه تشخیص دادند که راه کار پرسنل جمعی درست نمی باشد ، آنها را هدایت و رهبری کنند .
شغل نظامی ، کارمندی و شغل مشترک عبارت است از مجموعه وظایف مشخصی که در جداول سازمان برای یک شغل پیش بینی شده است . مشاغل فرماندهی در نیروهای مسلح از مشاغل نظامی است و مشاغل مدیریت در کلیه رده ها از مشاغل مشترک م. ب. .
ترتیب درجات پرسنل نظامی در نیرو های مسلح به شرح زیر است :
ارتش جمهوری اسلامی ایران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
نیروی زمینی و نیروی هوایی
نیروی دریایی نیروی زمینی ، نیروی هوایی ، نیروی دریایی ، مقاومت و نیروی قدس
نیروی دریایی
1 سرباز ناوی سرباز ناوی
2 سرباز دوم ناوی دوم سرباز دوم ناوی دوم
3 سرباز یکم ناوی یکم سرباز یکم ناوی یکم
4 سرجوقه سر ناوی رزم یار ناوی رزم یار
5 گروهبان سوم مهناوی سوم رزم آور سوم ناویار سوم
6 گروهبان دوم مهناوی دوم رزم آور دوم ناویار دوم
7 گروهبان یکم مهناوی یکم رزم آور یکم ناویار یکم
8 استوار دوم ناو استوار دوم رزم دار دوم ناودار دوم
9 استوار یکم ناو استوار یکم رزم دار یکم ناودار یکم
10 ستوان سوم ناوبان سوم ستوان سوم پاسدار ناوبان سوم پاسدار
11 ستوان دوم ناوبان دوم ستوان دوم پاسدار ناوبان دوم پاسدار
12 ستوان یکم ناوبان یکم ستوان یکم پاسدار ناوبان یکم پاسدار
13 سروان ناو سروان سروان پاسدار ناو سروان پاسدار
14 سرگرد ناخدا سوم سرگرد پاسدار ناخدا سوم پاسدار
15 سرهنگ دوم ناخدا دوم سرهنگ 2 پاسدار ناخدا دوم پاسدار
16 سرهنگ ناخدا یکم سرهنگ پاسدار ناخدا یکم پاسدار
17 سرتیپ دوم دریادار دوم سرتیپ 2 پاسدار دریادار دوم پاسدار
18 سرتیپ دریادار سرتیپ پاسدار دریادار
19 سرلشگر دریابان سرلشگر پاسدار دریابان پاسدار
20 سپهبد دریا سالار سپهبد پاسدار دریاسالار پاسدار
21 ارتشبد دریا بد ارتشبد پاسدار دریابد پاسدار
ترتیب رتبه های خدمتی کارمندان ستاد فرماندهی کل قوا، ارتش، سپاه ، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح و سازمان های وابسته به آنها به شرح زیر است :
(2)کارمند رتبه 2 (12) کارمند رتبه 12
(3) کارمند رتبه 3 (13) کارمند رتبه 13
(4) کارمند رتبه 4 (14)کارمند رتبه 14
(5) کارمند رتبه 5 (15) کارمند رتبه 15
(6) کارمند رتبه 6 (16) کارمند رتبه 16
(7) کارمند رتبه 7) (17) کارمند رتبه 17
(8) کارمند رتبه 8 (18) کارمند رتبه 18
(9) کارمند رتبه 9 (19) کارمند رتبه 19
(10) کارمند رتبه 10 (20)کارمند رتبه 20
به منظور روشن شدن ارشدیت بین پرسنل ستاد فرماندهی کل قوا، ارتش ، سپاه ، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح در برخورد ها و روابط سازمانی و یا در دست گیری فرماندهی ، ریاست یا مدیریت هنگام بروز بحران و یا در تجمعات نظامی که بر اساس سلسله مراتب (تابعیت ) تشکیل نشده باشد ، قواعد و مقررات ارشدیتی باید وجود داشته باشد که ترتیب آن به شرح زیر است :
الف : نظامیان :
(1) بین دو نظامی ، ارشد کسی است که دارای درجه بالاتر باشد .
(2) بین نظامیان هم درجه ارشد کسی است که درجه شغل سازمانی وی بالاتر باشد .
(3) در صورت تساوی درجه و شغل سازمانی ، دارنده درجه ثابت نسبت به دارنده درجه موقت ارشدیت دارد .
(4) در صورت تساوی درجه و درجه شغل سازمانی ، ارشد کسی است که خدمت وی در درجه فعلی بیشتر باشد ، مگر در مورد سلسله مراتب فرماندهی یا ریاست یا مدیریت که در این صورت فرماندهی یا مدیریت نسبت به مرئوس خود ارشد است .
(5) در صورت تساوی شرایط بالا ارشد کسی است که قدمت خدمت وی در درجه قبلی بیشتر باشد و به همین ترتیب به درجات قبل از آن .
(6) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا پرسنل کادر ثابت نسبت به پرسنل پیمانی و وظیفه ارشد خواهد بود .
(7) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا ، ارشد کسی است که نشان جنگی در درجه بالاتر داشته باشد .
(8) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا ، ارشد کسی است که طبق دستور مقام بالاتر سمت فرماندهی یا ریاست یا مدیریت را عهده دار باشد .
(9) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا پرسنل رسته های رزمی نسبت به پرسنل رسته های پشتیبانی رزمی و خدمات رزمی ارشدیت دارند .
(10) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا اگر منظور از تعیین ارشد، عهده دار شدن فرماندهی در یک وضعیت بحرانی باشد ، ارشدیت و در نتیجه فرماندهی با پرسنلی است که در آن محل و وضعیت ابواب جمعی بیشتری داشته باشد .
ب)بین کارمندان :
ارشد بین کارمندان ب. ت. ب. رتبه های خدمتی آنان طبق مقررات مذکور در بند الف این ماده م. ب. .
پ) بین نظامیان و کارمندان :
ارشد بین نظامیان و کارمندان در مشاغل مشترک ب. ت. ب. ترتیب همطرازی درجات نظامی و رتبه های کارمندان مذکور در مواد 34 و 35 مقررات بند الف این ماده بوده و صرف نظامی یا کارمند بودن موجب ارشدیت پرسنل بر یکدیگر نخواهد بود .
ارشد ترین مقام در هر یک از بخش های نیرو های مسلح :
الف : رئیس ستاد فرماندهی معظم کل قوا ارشد ترین مقام در نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران م. ب. .
ج) فرماندهی کل سپاه ارشدترین مقام در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی م. ب. .
د) فرماندهی نیروی انتظامی ارشد ترین مقام در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران م. ب..
فرماندهان ناو یا هواپیما ، هلی کوپتر نه تنها بر کلیه پرسنل مربوط فرماندهی دارند بلکه کلیه کسانی که با این وسیله مسافرت می نمایند در تمام مدتی که در وسیله سوار هستند از هر درجه یا رتبه که باشند مکلف به اجرای مقررات داخلی ناو یا هواپیما بوده و از دستور فرمانده ناو یا هواپیما در این مورد باید تبعیت کنند .
در غیاب فرماندهی یا رئیس ، فرماندهی یا ریاست از سوی شخصی که به عنوان جانشین جهت تصدی مسئولیت های محوله مورد تصویب مقام ذیصلاح واقع گردیده اعمال می گردد و در صورت عدم حضور جانشین ، ارشد پرسنل عهده دار مسئولیت فرماندهی خواهد بود .
فرمانده ، رئیس یا مدیر می تواند ، قسمتی از اختیارات خ. ر. ب. مرئوس بلافصل خود تفویض نماید . اینکار باعث سلب مسئولیت و همچنین باعث سلب همان اختیارات از تفویض کننده اختیارات نخواهد بود .
هرگاه یگانی در موقعیتی و یا در مقابل واقعه ای قرار بگیرد ، به طوریکه فرمانده یگان دسترسی فوری به فرمانده بالاتر و سلسله مراتب بعدی نداشته و طبیعت واقعه نیز موجودیت یگان را تهدید و یا بیم ایراد لطمه و خسارت به ماموریت های محوله و اموال یا تاسیسات ذیربط برود ، فرمانده واحد ملزم است به ابتکار خود و به اقتضای وضعیت بدون فوت وقت تصمیمات لازم را اتخاذ و با سریع ترین وسیله ، فرمانده خود را از وضعیت مطلع و ادله خود را در اسرع وقت گزارش نماید .
هر یک پرسنل نیرو های مسلح باید با ایمان و اعتقاد راسخ و علاقه در حفظ اسلام ، ولایت فقیه ، انقلاب و دست آورد های آن ، نظام جمهوری اسلامی ، استقلال و تمامیت ارضی کشور اسلامی ایران ، دفاع از مسلمین و مستضعفین غیر معارض و در انجام وظیفه محوله کوشا باشد و در اجرای فرامین مقام معظم فرماندهی کل قوا، فرماندهان ، روسا و مدیران و نزی تعهدات سربازی خود با ایثار و جانبازی وفادار باشد .
هر یک از پرسنل نیرو های مسلح باید با تقوا ، متعهد ، ایثارگر ، با انضباط ، شجاع و تابع قوانین و مقررات بوده و در راه انجام وظیفه محوله از فدا کردن جان خویش دریغ ننماید .
هر یک از پرسنل نیرو های مسلح بایستی وظیفه خود را خوب بشناسد و آیین نامه ها و مقررات مربوطه را به طور کامل و با نهایت علاقه فرا بگیرد و آنها را با دقت به مرحله اجرا درآورد .
هر یک از پرسنل نیرو های مسلح بایستی برای بالا بردن دانش تخصص شغلی خود تلاش نماید ، در شناسایی و نگه داری جنگ افزار خود حداکثر کوشش را به کار برد ، ساز و برگ و سایر اموال دولتی را که در اختیار اوست خوب بشناسد و با دقت از آنها محافظت نماید .
مسئولیت سربازی ، ایجاب می نماید هر یک از پرسنل نیرو های مسلح دشواری های خدمتی را با ابتکار و علاقه مندی و با ابراز توانایی و رشادت حل کند و هرگز ترس و سستی به خود راه ندهد و در هیچ مورد از یاری صمیمانه همکاران و سایر همرزمان و هم میهنان خود دریغ نورزد .
هر یک از پرسنل نیرو های مسلح باید ، احترام لباس مقدس سربازی را همواره حفظ نموده و ارتکاب اعمال خلاف شئون اسلامی و خدمتی پرهیز نماید .
هر یک از پرسنل نیرو های مسلح بایستی همواره با هوشیاری و رعایت اصول و مقررات حفاظتی در حفظ اسراری که در اختیار اوست کوشا باشد و حتی در شرایط بحرانی با نهایت فداکاری از افشای آن جلوگیری نماید و در برخورد با موارد مشکوک از قبیل ( براندازی ، جاسوسی ، خرابکاری ، موارد ایجاد نارضایتی ) مراتب را بلافاصله به مقام مافوق مسئول گزارش نماید .
پرسنل نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران از عضویت یا وابستگی به احزاب و گروه های سیاسی ممنوع بوده و حق فعالیت در جهت برنامه ها و تبلیغات آنان را ندارد .
هر فرد نیرو های مسلح باید نسبت به همکاران و همرزمان و عموم مسلمین صمیمی و مهربان بوده و نسبت به دشمنان اسلام و ستمگران سختگیر و سازش ناپذیر باشد .
مواد ۵۱ تا ۱۰۰ 50 ماده
پذیرش فرماندهی و مدیریت در نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران بر اساس تکالیف شرعیه و اطاعت از نظام ولایی فرماندهی است .
اساسی ترین مسئولیت ذاتی فرماندهان ،روسا و مدیران عبارتند از :
الف : کوشش در جهت تعالی بخشیدن به شخصیت اسلامی و انسانی و حفظ و ارتقاء روحیه پرسنل یگان جمعی .
ب: نیل به بهترین بازده در جهت انجام ماموریت یگان یا سازمان مربوط .
ج: تعلیم و تربیت پرسنل لایق و مستعد به منظور جایگزینی و جانشینی در مواقع لزوم .
فرماندهان ، روسا و مدیران با اعمال کنترل و نظارت در یگان یا سازمان از نحوه انجام وظیفه پرسنل وقف یافته ، در جهت پیشرفت آنان با تشویق و ترغیب عناصر وظیفه شناس و پر تلاش و ارشاد عناصر کم کار و بی انضباط ، مدیریت خود را اعمال نموده و ضمن ریشه یابی تخلف ، تنبیه را به عنوان آخرین ابزار تربیتی در مورد پرسنل به کار برد .
فرماندهان ، روسا و مدیران ، مسئول اصلی حفظ و اعتلاء آمادگی رزمی و بالا بردن سطح انضباط و نگه داری (وسایل – جنگ افزار – ساز و برگ ) و بهداشت و سازمان خود می باشند .
هر گونه بی انضباطی ، سستی و سهل انگاری در خدمت ، غیر قابل اغماض بوده ، فرماندهان ، روسا و مدیران موظفند با هوشیاری علل نارسایی را دریافته و سریعاً با استفاده از اختیارات قانونی و اعمال مدیریت از آن جلوگیری نمایند .
چون حفظ استعداد رزمی و کارایی یگان ، سازمان یا قسمت از مهمترین مسئولیت های فرماندهان ، روسا و مدیران به شمار می رود ، لذا بایستی با اتخاذ روش های صحیح دایماً در جریان قدرت رزمی و کارایی یگان ، سازمان یا قسمت مربوط باشند و پیشنهادات ضروری را در حفظ و بالا بردن آن ب. ر. م. گزارش نمایند .
رفتار و روش فرماندهان، روسا و مدیران باید بهترین نمونه و الگوی انضباط معنوی و ظاهری برای پرسنل باشد و از لحاظ دیانت ، تقوی ، مهارت ،شهامت ، بردباری ، حسن رفتار و رعایت اخلاق اسلامی نیز برای پرسنل جمعی خود نمونه باشند .
فرماندهان ، روسا و مدیران بایستی حس اعتقاد و وفاداری به دین مبین اسلام و میهن اسلامی را با اتخاذ روش های صحیح در پرسنل جمعی خود تقویت نمایند و رعایت احترام به سایر ادیان رسمی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی را نیز مورد توجه قرار دهند .
فرماندهان ، روسا و مدیران موظفند از وجود آموزش ها و آمادگی های یگان برای جلوگیری از وقوع حوادث و مقابله با آنها اطمینان حاصل نموده و در صورت بروز حوادث و سوانح اقدامات ضروری را برابر طرح ها و پیش بینی ها معموله به مورد اجرا گذارده و جریان را بی درنگ به مقامات بالا گزارش نمایند .
فرماندهان ، روسا و مدیران مسئول دریافت و تقسیم صحیح و به موقع استحقاقی قانونی پرسنل جمعی می باشند .
فرماندهان ، روسا و مدیران موظفند در کشف و شناسایی فعالیت های سیاسی ممنوعه پرسنل و نفوذ جریانات و تشکل های سیاسی در یگان ، سازمان و قسمت خود با حفاظت اطلاعات مربوطه ، همکاری های لازم را معمول دارند .
ن. ب. ا. اقدامات تامینی و حفاظتی در هر رده از وظایف اصلی فرماندهان بوده و بایستی در سرباز خانه ، اماکن نظامی ، انتظامی ، همچنین به هنگام راه پیمایی آموزشی و تاکتیکی ، آموزش تیر اندازی ، کارهای فنی و انجام خدمات داخلی و نگهبانی ، اقدامات تامینی لازم را به عمل آورده و ضمن تهیه و ابلاغ روش جاری و دستورات مقتضی به پرسنل جمعی ، اجرای صحیح اقدامات مزبور را از آنان بخواهند . بدیهی است فرماندهان ، روسا و مدیران نیز در حوزه مسئولیت خود ملزم به اجرای اقدامات بالا می باشند .
فرماندهان ، روسا و مدیران ،مسئول آموزش یگان یا سازمان و پیشرفت دانش نظامی ، تخصصی پرسنل مربوط به خود می باشند و در زمینه رشد فرهنگ اسلامی همکاری لازم را با عقیدتی سیاسی یگان نمایند .
فرماندهان ، روسا و مدیران بایستی دایماً در جریان وضع جاری یگان ، سازمان و قسمت مربوط بوده و از آمار پرسنل ، جنگ افزار ، مهمات ، وسایل ترابری و سایر اموال دولتی خود اطلاع داشته باشند .
فرماندهان ، روسا و مدیران مسئول اصلی اجرای دقیق روش های نگه داری و تعمیر در یگان مربوطه می باشند و موظفند در حفظ و آماده نگه داشتن اموال و تجهیزات در یگان خود و حسن استفاده از آنها تلاش می نمایند .
هر فرمانده موظف است با بکارگیری کلیه توانایی های خود ، رزم را تا حصول پیروزی انجام دهد مکر اینکه با بکار گیری کلیه عوامل ادامه رزم امکان پذیر نباشد .
هر فرمانده اقدامات لازم را به عمل می آورد تا هیچ مدرک یا وسیله قابل استفاده به دست دشمن نیافتد .
هر فردی از نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران در رزم و فعالیت های پشتیبانی آن با توکل به خدا سعی می نماید :
الف) الزاماً ماموریت را درک و با آگاهی و هوشیاری آن را انجام دهد و دستورات را دقیقاً اجرا نماید .
ب) فرمانده یا مسئول رده بالاتر همجوار را از آخرین وضعیت ، بدون فوت وقت مطلع نمایند .
ج) دشمن را نابود نماید .
د) به افراد مجروح خودی کمک نماید مشروط بر اینکه به ماموریت اصلی صدمه وارد نشود .
ه) در حمله برای رسیدن به هدف و دفاع برای حفظ محل یا پاسگاهی که به او واگذار گردیده با تمام امکانات در دسترس و تا پای ایثار جان تلاش بنماید جنگ افزار و ساز و برگی که به وی سپرده شده است به صورت آماده به کار نگه داری نماید .
و) جنک افزار اجتماعی را که خدمه آن به نحوی از کار افتاده راسا و یا به کمک دیگران به کار اندازد .
ز) تمام قدرت و امکانات خ. ر. ب. کار برد تا اسیر دشمن نشود .
هیچ یک از پرسنل نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران نباید :
الف : جنگ افزار و تجهیزات خود و یگان مربوطه را که هنوز قابل استفاده بوده و یا ممکن است مورد استفاده دشمن قرار گیرد رها نماید .
ب: با دشمن ارتباط غیر مجاز برقرار کند .
ح: عملی که مغایر اصول حفاظتی باشد انجام دهد .
د: موجب تضعیف روحیه دیگران شود .
ه: خود را تسلیم دشمن نماید .
وقتی که در جریان رزم فرمانده یگان به عللی از محیط رزم خارج گردد و جانشین سازمانی یا از پیش تعیین شده ای نیز وجود نداشته باشد ، ارشد ترین فرد از رسته یگان ، فرماندهی را عهده دار شده و رزم را ادامه داده و رده بالاتر را از جریان واقعه مطلع نماید .
پرسنل نیرو های مسلح و رزمندگان داوطلب که متشکل بوده و دارای شرایط زیر باشند مشمول مقررات قرارداد ژنو خواهند بود :
الف : دارای رئیس معینی باشند .
ب: علامت مشخصه داشته باشند .
ج: سلاح خ. ر. ب. طور آشکار حمل نمایند .
د: قوانین و روش جنگی را رعایت کنند .
با کلیه اسیران و کسانی که در جنگ زخمی شده اند و از کار می افتند باید با انسانیت رفتار نموده و از به کار گماردن اسیران جنگی در منطقه رزم و یا رجوع کار های خطرناک به آنان خودداری شود .
مجروحین ، بیماران ، و مغروقین باید تحت مواظبت قرار گرفته و برای درمان آنان اقدام گردد .
بنا های بیمارستان ها و محل تجمع بیماران و مجروحین نظامی ، غیر نظامی ، بنا های مذهبی ، علمی و هنری مربوط به امور خیریه و همچنین وسایل نقلیه که به علامت ویژه جهت حمل بیماران و مجروحین مورد استفاده قرار می گیرد (مشروط بر اینکه از لحاظ نظامی مورد استفاده دشمن واقع نشود ) از تعرض مصون و محفوظ خواهد بود ، نسبت به بیماران زخمی و مغروقین دشمن نباید صدمه بدنی وارد آید یا آنها را مقتول ساخت یا افراد ملت دشمن را وارد به شرکت در عملیات جنگی بر علیه کشور خود نمود .
تیر اندازی به سوی سرنشینان و مسافرین هواپیماهای نظامی و یا غیر نظامی دشمن که در خطر بوده و با چتر نجات به خارج پریده اند به استثناء افرادی که در عملیات هوابرد شرکت داشته اند مجاز نمی باشند . نباید کشتیها و هواپیماهای تجارتی بی طرف را خراب یا توقیف نمود ، مگر اینکه در قاچاق یا شکستن محاصره شرکت کرده و یا مرتکب اعمالی بر خلاف مقررات بی طرف گردند .
پرسنل مجاز نیستند :
الف : دشمن را که تسلیم شده و یا اسیر گردیده و یا با او قرار آتش بس گذارده شده است زیر آتش گرفته مجروح و یا مقتول سازند .
ب: اشیاء همراه اسرا را که ارزش عاطفی دارند تصاحب نمایند .
ج: با قبول تسلیم بلا شرط از طرف دشمن ، اعلام نمایند جان تسلیم شدگان در امان نخواهد بود .
د: به غارت و چپاول مبادرت کرده و بدون دستور ، بی جهت بنا ها را خراب نمایند .
ه: با آزار و شکنجه از اسرا اطلاعات بیشتری غیر از درجه ، نام ، نام خانوادگی ، تاریخ تولد ، و شماره پرسنلی کسب نمایند .
و : اقدام به گروگان گیری کرده ، مبادرت به مقابله و انتقام نموده و یا تنبیهات دسته جمعی در آن اجرا نمایند .
ز: اشخاص را بدون محاکمه در دادگاه های قانونی ، مجازات نمایند مگر در مورد تخلفات انضباطی .
ح: نماینده دشمن را که با پرچم سفید به منظور مذاکره می آید مورد حمله و آزار و اذیت قرار یا او را زندانی نمایند .
ط: بدون علت از پرچم سفید یا پرچم ملی یا علایم مشخصه موسسات بین المللی استفاده نمایند .
ی: غیر نظامیان را برای جرم هایی که شخصاً مرتکب نشده اند مجازات نمایند .
ادای احترامات نظامی در نیرو های مسلح موجب صمیمیت و افزایش همبستگی و تحکیم مبانی انضباط می گردد و رعایت آن از طرف پرسنل نیرو های مسلح ضروری است . فرماندهان ، روسا و مدیران و پرسنل ارشد باید اجرای آن را دقیقاً از پرسنل نظامی بخواهند .
احترامات نظامی به طور کلی بر دو نوع است که طرز انجام آنها در آیین نامه مربوط ذکر شده است .
الف : احترامات انفرادی
ب: احترامات دسته جمعی
کلیه پرسنل ملبس به لباس نظامی موظفند در هر موقع و هر مکان چه محل خدمت و چه غیر از آن (به استثنای مواردی که در این آیین نامه ذکر می شود ) انفراداً نسبت به پرسنل ارشد احترام نمایند .
رفتار ، گفتار و مکاتبات پرسنل با یکدیگر صرفنظر از مقام و درجه یا رتبه باید مودبانه باشد .
موقعیکه فرمانده یا رئیس به محل حضور یا تجمع افراد ابواب جمعی خود رسد ارشد افراد نظامی حاضر باید عده را خبر دار کرده و برای عرض گزارش او استقبال نمایند و پس از معرفی خود وضع و تعداد نفرات عده و برنامه کار را گزارش داده و در صورت لزوم دستور او را دریافت دارد .
پرسنل برای خطاب به مقامات و درجات مختلف عناوین زیر را به کار می برند :
الف : نسبت به مقام معظم فرماندهی کل قوا : (مقام معظم )
ب: نسبت به روسای قوای سه گانه : (مقام محترم )
ج: نسبت به وزرا (جناب )
د: نسبت به درجات سرتیپ دومی – سرتیپی – سرلشگری – سپهبدی و ارتشبدی در ارتش – ژاندارمری – شهربانی (تیمسار )
ه: نسبت به درجات همطراز مذکور در بند (د) بالا در سپاه و کمیته و بسیج : (سردار )
و : نسبت به درجات ستوان سومی تا سرهنگی داخل در نیرو های مسلح : (جناب )
ز: نسبت به سایر نظامیان بر حسب مورد در آجا ،ژاجا ، شاجا (سرکار ) و در سپاه پاسداران و کمیته انقلاب اسلامی (پاسدار ) و در بسیج (بسیجی ).
ح: نسبت به کارمندان در نیرو های مسلح ،کارمندان مرد تا رتبه 16 داخل (آقا ) و از رتبه 17 به بالا (جناب ) و کارمندان زن (سرکار خانم ).
هرگاه یک نفر نظامی به منظور دریافت دستورات و یا جهت دادن گزارش شفاهی ، نزد مقام بالاتر حضور یابد به ترتیب زیر باید ادای احترام نمایند :
الف : نسبت به مقام بالا پس از ادای احترام دست را پایین انداخته و به حال خبر دار می ایستد چنانچه حامل نامه باید نامه را با دست چپ تقدیم می دارد.
ب: هنگام ترک حضور مافوق با ادای احترام عقب گرد کرده و مراجعت می نماید .
دانشجویانی که در پایان دوره تحصیلی به درجه ستوانی نائل می گردند فقط به درجات ستوانی و به بالا ، ادای احترام می نمایند ، دانش آموزان آموزشگاه های نظامی اعم از کادر ثابت و وظیفه در مدت تحصیل ، که لباس دانش آموزی در بر دارند به نظامیانی که درجات گروهبانی یا رزم آوری و به بالا ، دارند ادای احترام خواهند نمود .
در مواقع ادای احترامات دسته جمعی در حال خبر دار پرسنل در پاسخ سلام مقامات و فرماندهان ، روسا و مدیران که در بدو ورود به جمع پرسنل اداء می شود بایستی حسب مورد به نحو زیر پاسخ دهند :
الف : پاسخ سلام یا درود :
(1) – نسبت به مقام معظم فرماندهی کل قوا : الله اکبر پاینده رهبر :
(2) – نسبت به روسای قوای سه گانه و دیگر مقامات ، فرماندهان ، روسا و مدیران پس از ذکر سلام یا درود (حسب مورد ) عناوین مذکور در ماده 81 همین آیین نامه بیان خواهد شد .
ب: پاسخ تشویق مقامات و فرماندهان که در مراسم به صورت (خیلی خوب ) بیان می شود حسب مورد به شرح زیر است :
(1) نسبت به مقام معظم فرماندهی کل قوا (الله اکبر پاینده رهبر )
(2) نسبت به روسای قوای سه گانه (الله اکبر پاینده رهبر )
(3) نسبت به وزرا ء (الله اکبر پاینده رهبر )
(4) نسب به فرماندهان ، روسا و مدیران در نیرو های مسلح حسب مورد ز سرتیپ 2 داخل به بالا ( درود تیمسار ، سردار ) و از ستوان سوم تا سرهنگ داخل ( درود جناب )و سایر درجات (درود سرکار ف پاسدار ، بسیجی )
در اماکن عمومی ، اتوبوس ها و واگن های قطار و هواپیماها به محض ورود یک نفر بالا دست رفتار زیر دست به شرح زیر خواهد بود :
الف – در صورتیکه هر دو نفر (بالا دست و زیر دست ) با لباس نظامی باشند زیر دست باید از جای خود برخواسته و ادای احترام نماید .
ب چنانچه هر دو یا یکی از آنان لباس غیر نظامی در بر داشته باشند ادای احترام و تعارف ها مطلوب و طبق نزاکت است ولی اجباری نمی باشد .
استعمال دخانیات در حضور مافوق (در هنگام خدمت ) ممنوع است .
ادای احترام انفرادی(با جنگ افزار ، بدون جنگ افزار )از طرف پرسنل نسبت به مافوق برابر آخرین آیین نامه مصوب مشق صف جمع انجام می گردد .
در موارد زیر برابر آخرین آیین نامه مصوب تشریفات ف ادای احترامات نظامی با پرچم به عمل می آید .
الف : محضر مقامات
(1) – محضر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا .
(2) – مقام محترم ریاست جمهوری .
(3) –سران کشور های دیگر که در داخل کشور ایران مهمان رسمی هستند .
ب: عبور پرچم ها : پرچم ستاد فرماندهی کل قوا ، پرچم ارتش جمهوری ایران ، پرچم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، پرچم نیروی انتظامی و پرچم یگانی که به طور افراشته حمل می شود .
ج: پیکر مطهر شهدا
در مواردیکه پرسنل جمعی به چند بالا دست در یک زمان برخورد نمایند به ارشد آنها احترام خواهند نمود ولی پاسخ از طرف همه آنان در یک زمان داده می شود .
چنانچه بالا دستی ، پرسنل جمعی خود را در محوطه یا میدان آموزش احضار نماید ، پرسنل مزبور می بایستی با قدم دو نزدیک شده در دو قدمی بالا دست در حین چسباندن پا ادای احترام نماید ، بالا دست موظف است فوراً پاسخ احترام پرسنل جمعی را بدهد ، پس از پاسخ سلام ، زیر دست ، دست خود را پایین می آورد و پس از آن تا پایان مکالمه به حال خبر دار خواهد ایستاد و در خاتمه زیر دست بلافاصله به حال احترام درآمده ، متناسب با سمتی که حرکت خواهد نمود به راست راست ، به چپ چپ و یا عقب گرد می نماید .
کلیه نظامیان در حین رانندگی خودرو از ادای احترام نظامی معافند .
ادای احترام از طرف نگهبان مسلح به ترتیب زیر به عمل می آید :
الف : نگهبان درب جبهه هر پادگان ، سرباز خانه یا سازمان نظامی نسبت به کلیه پرسنل ارشد خود به حالت خبر دار ، ادای احترام نموده و برای فرمانده پادگان یا رئیس سازمان و جانشین و معاونین آنان و رده های بالاتر پیش فشنگ می نماید . سایر نگهبانان نیز به حالت خبر دار و با سر ادای احترام می نمایند .
ج: نگهبان زندان و بدرقه کنندگان زندانیان از ادای احترامات نظامی معافند .
د: ادای احترام در روز ناو ها و ناوچه ها برابر آیین نامه مربوط به نیروی دریایی خواهند بود .
ه: ادای احترامات موتور سواران و سایر سوارکاران برابر آیین نامه مربوطه خواهد بود .
برای مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا ، مقام محترم ریاست جمهوری ، رئیس ستاد فرماندهی کل قوا ، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران ،رئیس ستاد کل سپاه ، فرماندهان نیرو های ارتش و سپاه و نیروی انتظامی ، وزیر دفاع و سایر مقامات منصوب در محل ای ارتشبدی و روسای کشور ها و سران ارتش ها که میهمان رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران باشند و پیکر مطهر شهدا در تمام موارد در سازمان های نظامی و انتظامی و همچنین در مکان های غیر نظامی و انتظامی چنانچه نظامیان به حالت صورت بندی آماده ادای احترام باشند برابر آیین نامه تشریفات ، احترام دسته جمعی به عمل می آید ..
احترام دسته جمعی از طلوع تا غروب آفتاب هنگامی به عمل می آید که تعداد حاضرین 4 نفر و بیشتر باشد .
همه پرسنل جمعی برای فرماندهان و روسا و مدیران مربوط خود برابر مقررات این آیین نامه ادای احترام دسته جمعی می نمایند .
ادای احترام دسته جمعی در یگان های نیرو های مسلح :
الف : هنگام تشریف فرمایی مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا ، ورود مقام محترم ریاست جمهوری ، رئیس ستاد فرماندهی کل قوا ، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران ، رئیس ستاد کل سپاه ، فرماندهان نیرو های ارتش ، سپاه و نیروی انتظامی ، وزیر دفاع و سایر مقامات منصوب در محل های ارتشبدی و سپهبدی و روسای کشور ها و سران ارتش ها که میهمان رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران باشند و پیکر مطهر شهدا در تمام موارد در سازمان های نظامی و انتظامی که به فرمان ارشد نظامیان حاضر نسبت به آنها احترام دسته جمعی به عمل می آید .
ب: هنگام ورود فرماندهان ، مدیران و روسا به مکان های نظامی و انتظامی چنانچه حاضرین به حال تفرقه باشند ارشد نظامیان حاضر با فرمان ایست خبردار ادای احترام یم نماید و اگر ارشد متوجه ورود نباشد اولین نفری که متوجه می شود با صدای بلند فرمان ایست ، سمت به ... داده سپس ارشد حاضرین ، خبردار می نماید .
ادای احترامات دسته جمعی در مکان های غیر نظامی و انتظامی :
فقط در مواردیکه نظامیان با صورت بندی آماده بانشد با رعایت بند ب ماده 96 ادای احترامات دسته جمعی نسبت به فرماندهان ، روسا یا مدیران و همچنین سایر نظامیانی که در رده بالاتر از ارشد نظامیان حاضر باشند به عمل می آید .
در موارد و مکان های زیر احترام دسته جمعی به عمل نمی آید .
الف : هنگام تلاوت قرآن مجید در کلیه تجمعات .
ب: در حین اجرای مراسم صبحگاه و شامگاه .
ج : سخنرانی ها و سمینار ها (در جریان اجرای برنامه )
د: شورا ها و کمیسیون ها (هنگامی که بحث شروع شده باشد )
ه : در مساجد و اماکن مذهبی
و : در گلزار شهدا و قبرستان .
ز: کلاس های درس و کارگاه های آموزشی و میادین ورزشی (در حین اجرای برنامه ) باستثنای بازدیدهای رسمی.
ح : مکان ها غیر نظامی چنانچه نظامیان در بین غیر نظامیان متفرق باشند .
ط : بیمارستان ها و درمانگاه ها
ی : میدان های تیر در حین اجرای تیر اندازی
ک : دفاتر ( مگر در بازدید فرماندهان ، روسا و مدیران و بازرسیها )
ل: زائر سرا ،اردوگاه تفریحی و باشگاه ها (هنگام پذیرایی از مهمانان ، م همچنین پرسنل ف مواقعی که با خانواده خود در آن محل حضور دارند )
م: در کارگاه های فنی و حین انجام بازدید فنی .
پرسنل نیروهای مسلح هنگام استفاده از لباس سازمانی موظفند لباس مصوب را در برنمایند و هیچگونه تغییری در شکل و علائم ظاهری آن ندهند .
نصب علایم و نشان ها برابر مقررات مربوط خواهند بود .
مواد ۱۰۱ تا ۱۵۰ 44 ماده
استفاده از علائم و نشان های کشور های خارجی ممنوع است فقط در مسافرت های رسمی به خارج از کشور و همچنین در مهمان های رسمی که خارجیان در آن شرکت داشته باشند ، مجازند .
پرسنل نیروی های مسلح باید حداکثر دقت را در مرتب نمودن لباس و وضع ظاهر خود به عمل آورده و از پوشیدن لباس نامرتب و ارتکاب اعمالی که به شخصیت فرد و شان سازمان در برابر دیگران لمه وارد می سازد خودداری نمایند .
موی سر نظامیان به ویژه اطراف سر و پشت گردن باید همیشه کوتاه باشد .
پرسنل نیروهای مسلح باید همیشه کارت شناسایی خود را همراه داشته تا در مواقع لزوم ارائه نمایند .
حضور پرسنل نیروهای مسلح در محلهایی که مغایر شئون سربازی باشد ممنوع است .
هرگونه ارتباط با اتباع بیگانه یا تردد به اماکن مربوط به بیگانگان برای پرسنل نیروی مسلح ممنوع بوده مگر بر اساس ماموریت و با کسب مجوز از حفاظت اطلاعات یگان مربوطه باشد .
ورود پرسنل نیرو های مسلح با لباس نظامی به اماکن غیر نظامی ، اماکن عمومی ، مانند کافه تریاها ، رستوران ها و سینماها و دیگر محل های نامناسب ( جزء در موارد اجبار از قبیل مسافرت ها و ماموریت های رزمی ) ممنوع است لیکن افراد وظیفه که مجاز به استفاده از لباس غیر نظامی نمی باشند نمی توانند با لباس نظامی در اماکن عمومی مجاز وارد شوند .
تشریفات رسمی استقبال و بدرقه که توسط پاسدار تشریفات انجام می شود تابع مقررات مذکور در آیین نامه تشریفات است .
اقدامات انضباطی باید یکنواخت ، مداوم و پیگیر بوده و برای تشویق افرادیکه وظیفه خ. ر. ب. نحو احسن اجراء نموده و یا خدمت فوق العاده انجام می دهد ، و مواخذه و تنبیه متخلفین ب. ت. ب. مقررات این آیین نامه به مرحله اجراء گذرانده شود .
انجام هر عمل یا ترک فعلی که بر خلاف مقررات و دستورات و نظم و ترتیب و شئون جامعه نیرو های مسلح باشد تخلف نامیده شده و تخلفاتی که تنبیه آن در اختیار فرماندهان ، روسا ، و مدیران گذاشته شده است تخلفات انضباطی نامیده می شود .
هدف از تنبیه ، اصلاح فرد متخلف ، تنبه و آگاهی دیگران م. ب. و تنبیه نباید جنبه انتقامی داشته باشد .
چون قدردانی از خدمات فوق العاده و اعمال برجسته افراد خدمتگذار و همچنین تنبیه عناصر خطا کار از عوامل موثر فرماندهی و مدیریت است ، لذا فرماندهان ، روسا و مدیران باید در تشویق و تنبیه پرسنل تحت امر ، اصول زیر را کاملاً مورد توجه قرار دهند :
الف : هر فرمانده در هنگام تنبیه یا تشویق زیر دستان خود ، علاوه بر ساماندهی ،باید نقش یک نفر قاضی را ایفا نماید . یعنی مانند بازپرس تمام دلایلی که بر له یا علیه زیر دست است سنجیده ، سپس عمل ارتکابی را با نوع و میزان تنبیه یا تشویق تطبیق داده مثل یک قاضی در حدود اختیارات خود ، دستور صادر نماید .
ب: در تعیین تنبیه یا تشویق باید سوابق خدمتی و روحیه زیر دستان و اوضاع و احوال ، علل ارتکاب اعمال و میزان آگاهی متخلف از مقررات خدمتی و آثار ناشی از عدم اجرای آنها مورد توجه قرار گیرد .
ج: قبل از تعیین تنبیه یا تشویق ، فرمانده رئیس یا مدیر باید تامل و تعمق کافی نموده و پس از اینکه اجرای آنرا ضروری تشخیص داد با قاطعیت و سریعاً آنرا اجرا نماید ، تا زیر دستان تصور ننمایند فرمانده ، رئیس یا مدیر در تعیین تشویق یا تنبیه دچار تردید یا دو دلی است .
د: تشویق یا تنبیه باید مبتنی بر مصالح خدمتی بوده و خالی از هر نوع حب و بغض باشد .
ه : تشویق فقط در ازاء خدمات فوق العاده ، اعمال برجسته و حسن انجام وظیفه پرسنل تحت امر به عمل می آید و انجام خدمت عادی نباید موجب تشویق یا امتیازی گردد .
و : تشویقات و تنبیهات انضباطی باید به منظور بهبود خدمت و انضباط عمومی بوده و طوری انجام گردد که زیر دستان به بیطرفی و عدالت فرماندهان و روسا و مدیران معتقد گردند .
ز: تاخیر در اجرای تنبیه یا تشویق موجب تقلیل اثرات آن می گردد .
ح : هرگاه فرمانده را ، در مقابل زیر دستانش تنبیه یا سرزنش نمایند ، موجب سلب اعتماد زیر دستانش خواهد شد . تنبیه و سرزنش فرمانده در مقابل زیر دستان ، فقط در صورتی مجاز است که خطای متخلف مستوجب تنبیه فوری بوده یا برای تبنیه دیگران ضروری تشخیص داده شود .
ط: فرماندهان ، مدیران و روسا موظفند علل بی انضباطی و ناراحتی های مرئوسین خود را جستجو نموده و در رفع آن اقدام نمایند .
س: برای تخلف یا تقصیری که تشخیص که تشخیص متخلف یا متخلفین مقدور نیست ، نباید عده ای را دسته جمعی تنبیه کرد ، زیرا نسبت به افراد با انضباط ، بی عدالتی شده و آنان را از خدمت دلسرد کرده و اعتماد آنان را نسبت به فرماندهان و مدیران و روسا سلب می نماید .
ک: پرسنلی که از قسمتی به قسمت دیگر مامور می شوند برای خدمات برجسته و یا تخلفاتی که مرتبط با ماموریت انجام می دهند ، مستقیماً از طرف فرماندهان ، روسا و مدیران محل ماموریت ، برحسب مورد تشویق یا تنبیه می شوند و در سایر موارد ، اجرای تشویقات و تنبیهات ، مربوط به فرماندهان روسا و مدیران سازمان اصلی آنان خواهد بود .
موارد مذکور در جداول شماره 2 و 3 (نوع خدمات برجسته و حداکثر تشویقات ) به شرح زیر ، خدمات برجسته محسوب شده و پرسنلی که خدمات مزبور را انجام می دهند تشویقات متناسب ، به شرح جداول مزبور درباره آنان به مورد اجرا گذاشته می شود :
الف : حضور مستمر در محل خدمت یا ماموریت و انجام وظایف و ماموریت ها به نحو احسن و انجام خدمت موثر خارج از وقت مقرر .
ب: انجام اقدامات مفید و موثر در امر توسعه آموزش های نظامی ، عقیدتی و پرورش جسمانی پرسنل .
ج : صرفه جویی و به کار بردن ابتکار و دقت فوق العاده در مصرف اقلام و وسایل و تجهیزات به ویژه تجهیزات حساس و کمیاب و گران قیمت .
د : اقدامات موثر در حفظ و نگه داری اموال و اسناد نظامی و دولتی .
ه : سرعت و دقت فوق العاده در اجرای دستورات سلسله مراتب و رعایت اصول مدیریت و روش رهبری عده ها .
و : به کار بردن ابتکار لازم در برقراری سیستم های موثر حفاظتی ، حفظ و آماده به کار نگه داشتن و تعمیر و بازسازی سلاح ، تجهیزات ، ارتقاء روحیه پرسنل به نحو احسن .
ز: بالا بردن چشمگیر روحیه پرسنل و توان رزمی یگان ، با اعمال مدیریت فوق العاده و رفتار شایسته و اجرای مانور های موفق مبتنی بر تهدیدات واقعی .
ح : انجام اقدامات ستادی موثر و فوق العاده جهت کسب موفقیت در ماموریت و عملیات (تهیه طرح ها و دستورات )رعایت به موقع اصول تاکتیک و دستورات رزمی و غیر رزمی و در جهت نیل به پیروزی خودی و شکست دشمن .
ی: نوآوری در راستای خود کفایی ، تقویت بنیه دفاعی و استحکامات و خطوط پدافندی .
ک : کسب اخبار و اطلاعات مفید از دشمن و انجام اقدامات موثر در جلوگیری از پخش شایعات زیان بخش .
ل: نمونه و سرمشق بودن برای زیر دستان با ایثار ، از خود گذشتگی و اقدامات متهورانه در ماموریت و میدان نبرد .
م : مقاومت در هنگام اسارت و تلاش برای فرار از اسارت دشمن و رهایی از گروگان گیری و کمک به همرزمان در این زمینه ، تلاش فوق العاده برای نجات جان افراد همرزم و هم میهنان .
ن : اجرای موفقیت آمیز ماموریت های پدافندی و تلاش چشمگیر در حفظ مواضع و مناطق استحفاظی در مقابل دشمن ، به اسارت درآوردن نفرات دشمن .
ص: اجرای موفقیت آمیز ماموریت های آفندی و ابراز رشادت و جسارت فوق العاده در اشغال اهداف مورد نظر و به دست آوردن غنائم جنگی از دشمن .
ض: شرکت داوطلبانه در عملیات مخاطره آمیزه و ابراز شجاعت فوق العاده و ایثار در انجام ماموریت های عملیاتی و مقابله با اشرار ، قاچاقچیان و سارقین مسلح و عوامل ضد انقلاب .
پرسنل نیرو های مسلح به مقتضای حسن انجام وظیفه ، ابراز رشادت ، لیاقت ، ایثار و فداکاری ، ابتکار و خلاقیت و انجام خدمات فوق العاده ، حسب مورد به صورت فردی یا جمعی به شرح زیر مورد تشویق قرار می گیرند :
الف : تشویق شفاهی .
ب: تشویق کتبی .
ج : تشویق در دستور قسمتی
د : تشویق در دستور نیرو یا سازمان
ه : تشویق در فرمان
و : مرخصی تشویقی حداکثر به مدت 30 روز در سال
ز: پاداش و جوائز
ح : اعطای نشان
ط: رفع اثرات مترتبه تنبیهات
ی: ارشدیت
نحوه اجرای تشویق :
الف : تشویق شفاهی در مقابل عده یا به طور انفرادی به عمل می آید و تشویق کتبی به شکل نامه به تشویق شونده ابلاغ و برای انعکاس در پرونده خدمتی او به مراجع مربوطه ارسال می گردد .
ب: برای تشویق در دستور قسمتی ، فرمانده ، رئیس یا مدیر مربوطه مشخصات تشویق شونده را با ذکر علل تشویق به فرمانده ، مدیر یا رئیس قسمتی که دستور در اختیار اوست گزارش می نماید و مقام مزبور ب. ت. ب. مصالح خدمتی و مقتضیات ، اجازه درج مراتب را در دستور قسمتی باید به اطلاع کلیه پرسنل آن قسمت برسد .
موارد زیر تخلف محسوب شده و درباره مرتکبین آنها ، تنبیهات انضباطی برابر جداول نوع تخلفات اعمال می گردد (جداول شماره 4 و 5 ):
الف : عدم آراستگی ، نامناسب بودن وضع ظاهری و عدم توجه به نظافت شخصی .
ب: عدم رعایت ادب ، عدم رعایت سلسله مراتب و احترامات نظامی و اداری .
ج: بد رفتاری نسبت به پرسنل جمعی .
د : بی توجهی به آموزش : فرماندهان و مسئولین نسبت به آموزش و دانشجویان و دانش آموزان نسبت به فراگیری آموزش .
ه: بی توجهی و عدم رعایت زمان حضور در محل خدمت یا ماموریت و غیبتی که منجر به فرار نشود .
و : تظاهر به بیماری و عدم سلامت (تمارض ) در صورتیکه به تایید پزشک نظامی برسد .
ز: عدم احساس مسئولیت و بی تفاوتی در خدمت ، عدم رعایت قوانین و مقررات آیین نامه ها ، بخش نامه ها ، دستور العمل ها و سایر دستورات .
ح : سستی و سهل انگاری در انجام وظیفه و اجرای دستورات در زمینه های عملیاتی ، اداری و تدارکاتی .
ط: تاخیر غیر موجه و عدم دقت در ارائه گزارشات و حقایقی که در انجام ماموریت یگان موثر است و اظهارات و گزارشات خلاف واقع و کتمان حقیقت .
ی: سستی و سهل انگاری در مقابله با تبلیغات و عملیات روانی دشمن .
ک : پخش شایعات در جهت تخریب روحیه پرسنل خودی .
ل: سستی و سهل انگاری در امور نگهبانی ،پاسداری ،دیده بانی ، دیده وری در مناطق رزمی ، غیر رزمی و حیاتی کشور .
م : قصور ، تقصیر در حفظ و نگه داری جنگ افزار ، تجهیزات ، مهمات و هرگونه اموال و اسرار و اسناد نظامی و دولتی و تسلیم مدارک و اسناد به افرادی که حق دریافت آن را ندارند .
ن : ارتکاب اعمال و رفتار بر خلاف شئون نظامی که به موجب مقررات تعیین و ابلاغ می گردد و تظاهر به خلاف شرع مبین اسلام .
ص: قصور و تقصیر و سهل انگاری در به کار گیری توان و امکانات دفاعی جهت انجام ماموریت در مقابل دشمن . قصور در جلوگیری از فرار و از هم پاشیدگی پرسنل جمعی و همچنین جمع آوری پرسنل پراکنده به هنگام رزم .
ض: قصور و تقصیر و سهل انگاری در حفظ مواضع و مناطق استحفاظی در مقابل دشمن و اشرار ، قاچاقچیان و سارقین مسلح و عوامل ضد انقلاب .
تنبیهاتی که به علت تخلفات پرسنل اعمال می شود به شرح زیر است :
الف : توبیخ شفاهی
ب: توبیخ کتبی
ج : توبیخ در دستور قسمتی
د : توبیخ در دستور نیرو یا سازمان
ه: توبیخ در فرمان
و : خدمت شبانه روزی در قسمت ، حداکثر تا 30 روز
ز: بازداشت غیر قابل تمدید در بازداشتگاه ، حداکثر تا 30 روز
ح : کسر از حقوق حداکثر به میزان یک پنجم و حداکثر به مدت 4 ماه .
ط: انتظار خدمت حداکثر تا 6 ماه
ی: بدون کاری حداکثر تا 3ماه
ک : محرومیت از ترفیع به مدت محدود و حداکثر دو سال در زمان صلح و چهر سال در زمان جنگ
ل: تنزیل درجه یا رتبه برای مدت محدود یا دایم .
م : معافیت از خدمت
ن : اخراج از خدمت
فرماندهان ، روسا و مدیران می توانند در حدود اختیارات ، تنبیهات انضباطی مندرج در این آیین نامه را که اجرای آن مستلزم انجام تشریفات نیست ، نسبت به پرسنل متخلف در یگان یا قسمت تابعه خود مستقیماً به مرحله اجرا گذارند ولی اگر متخلف جزو یگان یا قسمت دیگر باشد ، باید تنبیه او را با ذکر علت از فرمانده ، رئیس یا مدیر یگان متبوع فرد متخلف درخواست نماید .
به محض اینکه دستور تنبیهی صادر می شود ، مقامی که تنبیه را مقرر داشته است باید بدون تاخیر مراتب را به متخلف ابلاغ نماید .
تنبیهات پرسنل باید در سوابق خدمتی آنان منعکس گردد .
هرگاه فرماندهان ، روسا و مدیران متوجه گردند اختیارات او از لحاظ اجرای تنبیهات به اندازه ای نیست که بتوانند تنبیه مناسبی نسبت به متخلف اعمال کند در حدود اختیارات ،متخلف را تنبیه نموده و نسبت به تنبیه بیشتر از اختیارات خود ، از مقام بالاتر تقاضا می نماید .
فرماندهان ، روسا و مدیران قسمت های مستقل ( مانند گردان و تیپ ) می توانند از اختیارات مقام یک رده بالاتر استفاده نمایند .
پرسنلی که از قسمتی به قسمت دیگر مامور می شوند برای تخلفاتی که مربوط به انجام ماموریت آنان م. ب. ، مستقیماً از طرف فرماندهان ، روسا و مدیران محل ماموریت تنبیه می شوند و در سایر موارد ، اجرای تنبیه مربوط به فرمانده ،مدیر یا رئیس اصلی آنان خواهد بود .
پرسنلی که در بیمارستانهای نیروهای مسلح تحت معالجه باشد هرگاه مرتکب تخلفی شود که مستلزم تنبیه انضباطی باشد ، مدیر بیمارستان چگونگی تخلف را به فرمانده ، رئیس یا مدیر مربوطه اطلاع داده و تقاضای تنبیه خاطی را نماید . اجرای تنبیه مقرره پس از بهبودی و رفع نقاهت خواهد بود .
پرسنلی که به بازداشت در بازداشتگاه تنبیه می شوند ، بدون خدمت بوده و تا پایان تنبیه نباید هیچ یک از وظایف مربوط به شغل خود را انجام دهند .
پرسنلی که به خدمت شبانه روزی در قسمت تنبیه می شوند ، پس از انجام خدمات محوله باید در قسمت مربوطه باقی بمانند .
برای پرسنل از درجات ستوانی داخل به بالا و معادل آن که به بازداشت در بازداشتگاه تنبیه می شوند ، نگهبان گمارده نمی شود و مجاز به استفاده از لباس نظامی خواهند بود .
برای پرسنلی که به بازداشت در بازداشتگاه تنبیه و به مناسبت اهمیت تخلف و یا به موجب اوامر صادره باید تحت مراقبت قرار گیرند یا به دستور مقامات قضایی بازداشت و زندانی می گردند بایستی نگهبان گمارده شود .
ایام بازنشستگی پرسنل وظیفه که در طی خدمت مقرره به بازداشت در بازداشتگاه تنبیه می شوند ، جزو خدمت قانونی آنان محسوب نمی گردد .
هر مقامی که تنبیهی را مقرر می دارد ، می تواند ضمن ابلاغ ، اجرای آن را تا مدت 3 ماه به تعویق اندازد ، هرگاه در این مدت کسی که تنبیه شده است مرتکب تخلف دیگری نشود ، اجرا و اثرات تنبیه مذکور به کلی به کلی منتفی و در صورتیکه در مهلت مزبور ، مستوجب تنبیه دیگری نشود این تنبیه با تنبیه اول توماً اجرا خواهد شد . این مهلت فقط به متخلفینی داده می شود که دارای رفتار شایسته بوده و احتمال می رود از این فرصت استفاده نموده و خبط و خطای خود را با انجام خدمت جبران نماید .
تنبیه مرئوسین به کسر حقوق ، ب. ت. ب. نکات زیر عمل می گردد :
الف : کسر حقوق حداکثر به میزان یک پنجم ، حداکثر به مدت چهار ماه .
ب: موقعی این تنبیه اعمال شود که اثر آن بنا به تشخیص فرمانده ، رئیس یا مدیر از تنبیهات دیگر غیر از انتظار خدمت و بدون کاری بیشتر باشد .
ج: به ازاء هر روز غیبت غیر موجه ، کسر حقوق معادل وجوه دریافتی یک روز .
تنبیه کنندگان می توانند نسبت به رفتار یا تنبیهاتی که به نا حق ، غیر قانونی درباره آنها مقرر شده ، اول به مقامی که تنبیه را تعیین نموده شکایت نمایند ، در صورت عدم رسیدگی به یک رده بالاتر از مقامی که تنبیه را تعیین نموده شکایت نمایند ولی این شکایت باید انفرادی به عمل آمد و از طرف اشخاص دیگر یا به طور اجتماع نباشد و رونوشت آن را به مقام تنبیه کننده ارسال دارد .
شکایت راجع به تنبیهات فقط موقعی مجاز است که 24 ساعت از اجرای تنبیه گذشته باشد و در این صورت شخصی شاکی باید از مقامی که تنبیه را مقرر داشته تقاضای ملاقات نموده و اعتراض خود را بیان نماید .
مقاماتی که تنبیه را مقرر داشته اند ، می توانند حین اجرای تنبیه انضباطی چنانچه متخلف رفتار شایسته باشد از بقیه یا قسمتی از تنبیه صرف نظر نمایند .
رسیدگی به تخلفات پرسنل که فرمانده نیروی مربوطه برای آنان پیشنهاد محرومیت از ترفیع ، تنزیل درجه یا رتبه ، معافیت از خدمت یا اخراج از خدمت می دهد و همچنین رسیدگی به شکایت پرسنل از رده های بالاتر در امور خدمتی در هیئت های مندرج در مواد 104 و 105 قانون ارتش و هیئت های مشابه در ستاد فرماندهی کل قوا ، سپاه و نیروی انتظامی به عمل می آید .
هر فرد از پرسنل نیرو های مسلح می تواند از اعمال و رفتار غیر قانونی فرماندهان و روسا و مدیران و سایر مقامات نسبت به خود به طور کتبی یا شفاهی ب. ر. م. این فصل شکایت نماید .
در صورتی که شکایت کتبی باشد ، باید شاکی با ذکر مشخصات خود آنرا امضاء در غیر این صورت به آن ترتیب اثر داده خواهد شد .
شکایت باید از طریق سلسله مراتب به عمل آید . چنانچه موضوع شکایت مربوط به فرمانده ، رئیس یا مدیر مستقیم شاکی باشد ، ابتدا شکایت به وی ارسال و در صورت عدم رسیدگی ، شاکی می تواند مراتب را با مدارک مستند و ب. ر. م. مواد 104 و 105 قانون ارتش و مقررات مشابه در سپاه و نیروی انتظامی به مبادی ذیربط ارسال دارد .
رسیدگی به شکایات واصله نباید به اشخاص یا مقامی که ، از آنها شکایت شده است احاله گردد ، شکایت از جانب شخص دیگر و شکایت دسته جمعی و همچنین شکایت از سخنی تنبیه انضباطی اعمال شده در مواردیکه در حدود اختیارات تنبیه کننده بوده است ممنوع م. ب. .
پرسنل نیروهای مسلح مجاز نمی باشند هنگام عهده دار بودن پاسداری ،آمادگی و نگهبانی و همچنین حین آموزش مبادرت به شکایت نمایند مگر آنکه مورد سوال قرار گیرند .
در مورد شکایات واصله حداکثر تا یک ماه باید رسیدگی و پاسخ به شاکی داده شود .
چنانچه از رسیدگی به شکایات معلوم شود که موضوع شکایت بی اساس بوده و ارسال آن مبنی بر سوء نیت بوده است بر حسب مورد ، شاکی تنبیه یا تحت تعقیب قانونی قرار خواهد گرفت . چنانچه مشخص شود که شکایت بر حق بوده فرمانده ، رئیس یا مدیر ،نباید برای شاکی ایجاد مشکل نماید .
در کلیه قسمت ها از رده گروهان به بالا باید دفتر به منظور ثبت کلیه شکایات و نتیجه رسیدگی به آنها ( برابر جداول شماره 1 پیوست ) وجود داشته باشد این دفاتر در موارد لزوم به وسیله فرماندهان ، مدیران و روسا و بازرسان مورد بررسی قرار خواهد گرفت .
هر فرد از پرسنل نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران مسئولیت دارد در صورت اطلاع از وقوع توطئه یا خرابکاری در سازمان های مسلح جمهوری اسلامی ایران ، حیف و میل وسائل نظامی و اموال دولتی . سوء استفاده از اعتبارات مالی و نظایر آن مبادرت به گزارش نموده و آنرا بدون رعایت سلسله مراتب بر حسب مورد به مقامات و سازمان های ذیربط در نیرو های مسلح منعکس نماید .
موارد مرتبط 15
آرای مرتبط 8
-
رأی
اعمال
به این صفحه
درخواست صدور دستور موقت برای بازگشت به کار مستخدم اخراج شده نیروی انتظامی
ماده 116 آیین نامه انضباطی
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 109 مورخ 1387/02/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 6، 11 و 14 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 191 مورخ 1400/04/19 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 110 و 116 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب سال 1388 فرماندهی معظم کل قوا
-
رأی
استناد
به این صفحه
رای شماره 264 مورخ 1401/05/02 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مصوب فرماندهی معظم
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 46 مورخ 1385/02/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 138 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح را ارائه کرده و به اصول 4 و 5 قانون اس
-
رأی
استناد
به این صفحه
شماره پــرونـــده : هـ ع/ 0003746 شماره دادنامه: 140109970906000264 تاریخ: 02/ 05 /1401
ماده 1 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مصوب فرماندهی معظم
-
رأی
اعمال
به این صفحه
صلاحیت هیأت های رسیدگی به تخلفات کارکنان ناجا
ماده 116 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح مربوط می شود
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
صلاحیت هیأت های رسیدگی به تخلفات کارکنان ناجا
ماده 116 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح بوده و توجها به اینکه تشخیص مصلحت ادام
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/97/1809 مورخ 1397/06/13
ماده 36 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح که مقررات مربوط به مافوق و مادون و ارش
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
مبتنی بر
به این صفحه
ایجاد جو بدبینی نسبت به نیروهای مسلح
ماده 116 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح ارتکاب اعمال و رفتار بر خلاف شئون نظام
-
نشست قضایی
تفسیر
به این صفحه
تهدید حافظ و پاسیار زندان به قصد کسب امتیاز
مواد 24، 36 و 37 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح
-
نشست قضایی
تفسیر
به این صفحه
ملاک فراهم نمودن موجبات ایجاد جو بدبینی مردم به نیروهای مسلح
ماده 105 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
مقرراتِ مرتبط 3
-
آییننامه
استناد
به این صفحه
آییننامه نحوه رسیدگی به تخلفات و اتهامات تحریف کنندگان اسناد، تاریخ و وقایع دفاع مقدس
ماده 117 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران صورت می گیرد
-
آییننامه
استناد
به این صفحه
آییننامه نحوه رسیدگی به تخلفات و اتهامات تحریف کنندگان اسناد، تاریخ و وقایع دفاع مقدس
متن در بانک نیست
ماده 117 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران صورت می گیرد
-
دستورالعمل
مبتنی بر
به این صفحه
دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی
ماده 68 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مصوب فرمانده معظم
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
