اجرای حکم دیه

دیه را باید به معنای مالی دانست که به موجب شرع و در نتیجه ارتکاب جنایت و تجاوز نسبت به نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیاء دم وی پرداخته می‌شود، این مال را در برخی جرایم خطایی نیز باید پرداخت. مهلت پرداخت دیه در هر یک از جنایات عمدی ، شبه عمدی و خطای محض و نحوه پرداخت آن در مواد ۴۸۸ تا ۴۹۱ قانون مجازات اسلامی معین شده است. به موجب ماده ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی، مهلت پرداخت دیه، در عمد موجب دیه ، ظرف یک سال قمری، در شبه‌ عمد، ظرف دو سال قمری و در خطای محض، ظرف سه سال قمری از زمان وقوع جنایت م. ب.. مقررات مربوط به اجرای حکم دیه در فصل اجرای محکومیت‌های مالی و ذیل بخش اجرای احکام کیفری و اقدامات تأمینی و تربیتی در قانون آیین دادرسی کیفری پیش بینی شده است. مطابق ماده ۵۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری : «هرگاه م. ع. پیش از اتمام مهلت قانونی پرداخت دیه، به پرداخت تمام یا بخشی از آن اقدام کند، قاضی اجرای احکام کیفری ضمن پذیرش، مراتب را به محکومٌ له اعلام می‌کند. تبصره - مهلت‌های پیش‌بینی شده برای پرداخت دیه جرائم شبه عمد و خطای محض مانع از پذیرش تقاضای اعسار یا تقسیط نیست.» بنابراین بر اساس متن ماده و تبصره آن، م. ع. حق درخواست اعسار یا تقسیط پرداخت دیه را دارد. منبع: مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)، گنج دانش، 1388 · آیین دادرسی کیفری منطبق با ق.آ.د. ک جدید مصوب 1392، جنگل، 1393