حقوق جزای بین الملل: تعریف

حقوق جزای بین المللی یکی از رشته های حقوق جزا است که صلاحیت محاکم جزایی را در مقابل محاکم خارجی و اجرای قوانین جزایی آن جا را از لحاظ شکل و ماهیت نسبت به اشخاصی که در محل رسیدگی اقامت دارند و همچنین قدرت اجرایی احکام خارجی را در کشور دیگر تعیین می نماید. به عبارت دیگر حقوق جزای بین الملل همانگونه که از نام آن پیدا است مجموع مقررات داخلی و بین المللی است که حاکم بر وقوع جرمی است که دارای یک یا چند عنصر خارجی باشد. در حقوق جزای بین الملل ممکن است عوامل متعددی دخالت داشته باشند که وصف جرم را بین المللی نماید. یکی از آن موارد این است که بخشی از جرم در داخل کشور و بخشی در داخل کشور دیگر واقع شود. در این حالت به علت وجود عامل محل وقوع بخشی از جرم، دخالت دولت دیگر موجب بین المللی شدن موضوع می شود. ماده 4 قانون مجازات اسلامی 1392 ناظر بر همین موضوع است. عامل دوم ملیت و تابعیت شخص مرتکب جرم یا مجنی علیه است که حقوق جزای داخلی به حقوق جزای بین الملل تغییر پیدا می کند که مواد 5 تا 8 قانون مجازات اسلامی 1392 برخی از این موارد را مقرر داشته است. ب. ت. ب. مراتب مذکور از آن جایی که منبع اصلی حقوق جزای بین الملل در اکثر موارد حقوق جزای داخلی است، ارتباط آن با حقوق جزا به طور کلی و شاخه های آن تفکیک ناپذیر خواهد بود و متخصص حقوق جزا ناگزیر از استفاده و به کار گیری کلیه شاخه های آن تفکیک ناپذیر خواهد بود و متخصص حقوق جزا ناگزیر از استفاده و به کارگیری کلیه شاخه های آن برای تحلیل موضوع م. ب.. به عنوان نتیجه می توان گفت کلیه شاخه های حقوق جزا آنچنان با هم ارتباط دارند که تجزیه آن ها به طور جداگانه ممکن نخواهد بود و همه موارد آن را باید به عنوان یک بسته مورد بررسی قرار داد. منبع: حقوق جنایی (جلد سوم)، فردوسی، 1392 · دوره کامل حقوق جزای عمومی ایران، مجد، 1396