دعاوی مربوط به قراردادها — فرضی که فردی یکی از واحدهای آپارتمان

۱-۱۲ چنانچه هدیه دادن در دوران نامزدی باشد مشمول ماده ۱۰۳۷ قانون مدنی میشود که شرایط و ویژگی خاص خود را دارد. ماده مذکور مقرر میدارد هر یک از نامزدها می تواند در صورت به هم خوردن وصلت منظور هدایایی را که به طرف دیگر یا ابوین او برای وصلت منظور داده است مطالبه کند. اگر عین هدایا موجود نباشد مستحق قیمت هدایایی خواهد بود که عادتاً نگاه داشته میشود مگر اینکه آن هدایا بدون تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد.» ۲-۱۲- دکتر کاتوزیان ماهیت این هدیه را هبه ای منجز میداند، با شرط ضمنی امکان منحل کردن هبه در صورت بر هم خوردن نامزدی کاتوزیان حقوق خانواده، ج ۱، ۳-۱۲- هدایای مصرف شدنی مثل عطر و ادکلن در صورت مصرف امکان دریافت قیمت آن را از کسی که هدیه داده ممتنع می کند. ۲-۱۲- دکتر … هدیه را هبه ای منجز میداند، با شرط ضمنی امکان منحل کردن هبه در صورت بر هم خوردن نامزدی کاتوزیان حقوق خانواده، ج ۱، ۳-۱۲- هدایای مصرف شدنی مثل عطر و ادکلن در صورت مصرف امکان دریافت قیمت آن را از کسی که هدیه داده ممتنع می کند. ۴-۱۲ ب. ت. ب. ماده فوق اگر عین هدایا موجود باشد عین آن باید عودت داده شود و بر خلاف هبه اگر عین موجود نباشد، هدیه دهنده مستحق قیمت آن است، آن هم قیمت زمان مطالبه نه زمان هدیه یا بر هم خوردن نامزدی ۵-۱۲- چنانچه نامزدی منتج به ازدواج شود و زوج یا زوجه استرداد هدایا را خواستار شوند موضوع از شمول حکم مقرر در ماده ۱۰۳۷ خارج است ولی اگر هدیه دهنده ادعای هبه بودن آن را نماید دادگاه باید بررسی لازم را انجام دهد و چنانچه محرز گردد مال اعطایی به عنوان هبه داده شده موضوع مشمول عقد هبه میشود. ۶-۱۲- بر اساس ماده ۱۰۳۸، اگر یکی از نامزدها فوت شود و مال هدیه داده شده موجود نباشد، هدیه دهنده نمی تواند قیمت آن را بخواهد ولی اگر مال وجود داشته باشد حتی در صورت فوت قابل رجوع است. ۱۳ فرضی که فردی یکی از واحدهای آپارتمان چند طبقه را با این ویژگی که هنوز صورت مجلس تفکیکی صادر نشده است و پلاک ثبتی اصلی مادر دارد و نیز در رهن بانک میباشد، به دیگری هبه نماید چنانچه متهب با هماهنگی بانک، پس از تفکیک ملک، پلاک مادر را از رهن خارج و مجدداً پلاک تفکیک شده را در رهن قرار دهد، به نظر می رسد موضوع از شمول بند ۳ ماده ۸۰۳ قانون مدنی خارج است زیرا رهن جدید در راستای رهن قبلی بوده که جهت تسهیلات سابق در رهن قرار گرفته و رهن ملک جهت تسهیلات جدید نیست، هرچند شماره سند رهنی تغییر پیدا می کند. بنابراین در این حالت هبه قابل رجوع است. ۱۴ رجوع از هبه ناظر به آینده است: همان طور که گفته شد، رجوع از هبه همانند فسخ ناظر به آینده است، لذا اگر متهب پس از اعلان اراده واهب مال موضوع هبه را بفروشد، معامله به دلیل عدم مالکیت وی غیر نافذ است زیرا در لحظه فروش واهب مالک مال بوده است. ۱۵ آیا واهب می تواند ضمن عقد هبه حق رجوع خود را ساقط کند؟ دکتر کاتوزیان معتقد است اختیار رجوع از هبه برای حفظ حقوق واهب در برابر بخشش های نسنجیده و احساسی است و با نظم عمومی ارتباط نزدیک ندارد. از نظر اخلاقی نیز پس گرفتن آنچه بخشیده شده امری ناپسند است؛ ناپسندی که قانون گذار به خاطر مصلحت بالاتر پذیرفته است. محدود شدن واهب در رجوع و التزام یا اسقاط می تواند در ضمن عقد هبه نیز درج گردد کاتوزیان، عقود معین، ج ۳، ش ۵۱). اما دکتر لنگرودی اعتقاد دارد حق رجوع قابل اسقاط نیست ولو در ضمن عقد لازم دیگر، زیرا رجوع از هبه از قواعد آمره است لنگرودی مجموعه محشی قانون مدنی، حاشیه هفتم ماده ۸۰۳).