دیه (حقوق): جبران خسارت بودن دیه

گروهی معتقدند دیه جنبه جبران خسارت دارد و ماهیت آن دین می‌باشد، ادله آن‌ها عبارتند از این‌که: • دیه در هر موردی خاص افزایش و کاهش می‌یابد اگرچه مقدارش معین است ولی در هر موردی ممکن است با مورد دیگر متفاوت باشد در حالی‌ که میزان مجازات متغیر نیست؛ • دیه قابل عفو و اسقاط از جانب اولیای دم یا مجنی‌علیه است اما مجازات جنبه عمومی آن غلبه دارد و قابل عفو و اسقاط توسط مجنی‌علیه نیست مجازات جزو قواعد امری و نظم عمومی است و در واقع مجازات را حکم و دیه را حق می‌دانند؛ • پرداخت دیه از جانب عاقله دلیل بر مجازات نبودن آن دارد چون مجازات جنبه شخصی دارد و نمی‌توان بر دیگری تحمیل نمود. ماده ۳۱۳ قانون مجازات اسلامی: « دیه عمد و شبه عمد برعهده جانی است لکن اگر فرار کند از مال او گرفته می‌شود و اگرمال نداشته باشد از بستگان نزدیک او با رعایت الاقرب فالاقرب گرفته می‌شود.» در این‌جا هم اگر مجازات باشد، باید بعد از فرار ، منتظر ماند تا این‌که فرد دستگیر شود و مجازات اعمال شود. منبع: قانون مجازات اسلامی، ماده ۳۱۳