شیوه رسیدگی دادگاه تجدید نظر — برغم اشاره به جلسه اداری

دادگاه تجدیدنظر در رسیدگی به تجدیدنظر خواهی از قرار رد درخواست اجرای حکم خارجی و یا قرار قبولی تقاضا بر پایه تعهد دولت ایران برابر معاهده تنظیمی با دولت خارجی در وقت نزدیک و فوق العاده پرونده را ملاحظه نموده ب. ت. ب. جهات و مبانی قرار و دلایل و مستندات ت. ن. خ. تصمیم مقتضی اتخاذ می نماید. ماده ۱۷۶ ق.آ.د.م در این خصوص مقرر میدارد: دادگاه مرجع پژوهش در جلسه اداری فوق العاده به موضوع رسیدگی و در صورت وارد بودن شکایت با فسخ رای پژوهش خواسته امر به اجرای حکم صادر مینماید و در غیر این صورت آن را تایید می کند. رای دادگاه قابل فرجام نخواهد بود. برغم اشاره به جلسه اداری، گفتنی است؛ دادگاه تجدیدنظر جلسه ای برای اتخاذ تصمیم اداری تشکیل نمی دهد و تصمیم در قبال اعتراض به این قرار یک تصمیم قضایی است. بنابراین همانطور که در مورد دادگاه نخستین تصریح شد، د. ا. م. نیز بنا به اقتضای اصل سرعت در اجرای احکام و بمنظور نمایش حسن نیت و مراتب والای نزاکت در همکاری قضایی با دولت خارجی، تصمیم دادگاه تجدیدنظر باید در جلسه فوق العاده (بدون نیاز به تشکیل جلسه رسیدگی و در زمان نزدیک اتخاذ شود. بر پایه ماده مزبور و نیز به موجب تعهدات ناشی از معاهده همکاری قضایی بین دولت ایران با دولت خارجی، دادگاه تجدیدنظر یکی از این چهار تصمیم را حسب مورد و بسته به وضعیت پرونده و درستی یا نادرستی اعتراض اتخاذ می نماید: ۱ بازگشت پرونده به دادگاه نخستین صادر کننده قرار در صورت گذشت مهلت تجدیدنظر یا هر گونه نقص در پرونده که باعث می شود رسیدگی تجدیدنظر میسر نگردد. ۲ تایید قرار تجدید نظر خواسته در صورت وارد نبودن شکایت و درستی جهات و مبانی دادنامه تجدیدنظر خواسته (ماده ۳۵۳ ق.آ.د. م). - فسخ نقض قرار تجدید نظر خواسته متضمن رد درخواست اجرا و صدور دستور اجرای حکم خارجی. بر خلاف شیوه ای که در نقض قرارهای قاطع دعوا برابر ماده ۳۵۳ ق.آ.د.م جاری است و آن اینکه برای اتخاذ تصمیم دوباره ماهوی دادگاه تجدیدنظر پرونده را به دادگاه نخستین اعاده می نماید در مقام نقض قرار رد درخواست اجرای حکم خارجی، دادگاه تجدیدنظر ماموریت صدور دستور اجرا را به دادگاه نخستین محول نمی کند، بلکه خود برابر ماده ۱۷۶ ق.آ.د.م دستور اجرا صادر می نماید. ۴- در صورتی که تصمیم دادگاه نخستین؛ قرار قبولی تقاضا و دستور اجرای حکم خارجی می باشد، اما داد باخته با استناد به قانونی خاص و تعهدات بین دولت ایران با دولت حاکم بر کشور محل صدور حکم برای خود حق تجدیدنظر خواهی قائل باشد و دادگاه تجدیدنظر بر این پایه اعمال صلاحیت نماید حسب مورد در صورت درستی شکایت و نادرست بودن مبانی قرار آن را نقض و قرار رد درخواست اولیه دادبرده صادر مینماید و یا در صورت نادرست بودن تجدیدنظر خواهی قرار را تایید و درخواست تجدیدنظر را رد می نماید.