دکترین
صلاحیت ذاتی برای صدور دستور موقت — به عبارتی صلاحیت ذاتی گویای صلاحیت انحصاری
صلاحیت ذاتی یا صلاحیت مطلقه عبارت است از صلاحیت یک دادگاه از حیث محدود بودن به حدود صنف، درجه و نوع دادگاه. بنابراین در صلاحیت ذاتی دادگاه
باید دید آن دادگاه اداری است، مدنی است یا کیفری صنف دادگاه به علاوه آن دادگاه عمومی است یا اختصاصی (نوع دادگاه) و بالاخره بعد از مشخص شدن صنف و نوع آن دادگاه بدوی است یا تجدیدنظر پژوهش از حیث درجه دادگاه.
به عبارتی صلاحیت ذاتی گویای صلاحیت انحصاری یک مرجع بر پایه و معیار صنف نوع و درجه در رسیدگی به یک دعوا یا درخواست مطروح است. در قانون آیین دادرسی مدنی تعریفی از این نوع صلاحیت ارائه نشده است اما معیار شناسایی آن مشخص گردیده است. به موجب ماده ۱۰ قانون مزبور رسیدگی به هر دعوا در صلاحیت محاکم عمومی و انقلاب قرار دارد. مگر آنکه به موجب این قانون و یا قوانین شکلی دیگر دعوا یا منازعه ای از صلاحیت مراجع اصولی منتزع و در حوزه صلاحیت مراجع خاص و نهادهای دادرسی غیر قضایی مستقر شود. معیار مشخصی که قانون گذار ارائه می دهد همان صنف، نوع و درجه مراجع قضایی و نیز اختلاف بین مراجع قضایی و غیر قضایی است. دخالت دیوان عالی کشور در رفع اختلاف بین دو مرجع متفاوت از حیث معیارهای مذکور میتواند مناط تشخیص صلاحیت ذاتی بین آنها باشد. ماده ۲۸ ق.آ.د.م مقرر می دارد: «هرگاه بین دادگاه های عمومی نظامی و انقلاب در مورد ۲. جعفری لنگرودی. دکتر محمد جعفر ترمینولوژی حقوق همان ماخذ. ص ۴۰۷.
و انقلاب به صلاحیت مراجع غیر قضایی از خود نفی صلاحیت کنند و یا خود را صالح معیار مذکور در ماده ۲۸ قانون فعلی به گونه دیگری در مواد ۱۰ تا ۱۲ ق.آ.د.م قدیم با لحاظ مقررات حاکم بر موضوع صلاحیت ذاتی می توان بین مراجع ذیل قایل به اختلاف در صلاحیت ذاتی و صلاحیت انحصاری شد:
⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد.
و انقلاب به صلاحیت مراجع غیر قضایی از خود نفی صلاحیت کنند و یا خود را صالح معیار مذکور در ماده ۲۸ قانون فعلی به گونه دیگری در مواد ۱۰ تا ۱۲ ق.آ.د.م قدیم با لحاظ مقررات حاکم بر موضوع صلاحیت ذاتی می توان بین مراجع ذیل قایل به اختلاف در صلاحیت ذاتی و صلاحیت انحصاری شد:
نوع صلاحیت مراجع قضایی نسبت به مراجع غیر قضایی (مثل داوری و شوراهای حل اختلاف) اختلاف در صلاحیت بین مراجع قضایی با مراجع عمومی (شعب دیوان عدالت اداری - نوع صلاحیت مراجع قضایی بدوی نسبت به مراجع قضایی تجدیدنظر اختلاف بین محاکم عمومی حقوقی با محاکم کیفری (۱) و (۲)
اختلاف بین مراجع قضایی عام دادگاه های عمومی حقوقی - دادگاه های کیفری (۲) با مراجع قضایی خاص مثل دادگاه ویژه روحانیت یا دادگاه خانواده اختلاف بین محاکم عمومی کیفری (۱) یا (۲) با دادگاه های انقلاب اسلامی یا دادگاه های نظامی اختلاف بین یک مرجع قضایی خاص با مرجع قضایی خاص دیگر نظیر دادگاه . صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی در ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری (ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تصریح شده و از آن جمله شکایت از شهرداری ها بشرح قسمت اخیر بند(ب) از شق یک ماده مرقوم به جهت تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف است که موجب تضییع حقوق اشخاص می شود. بنابراین رسیدگی به شکایات مردم از شهرداری ها در مورد خودداری از صدور پروانه ساختمان در صلاحیت ذاتی دیوان عدالت اداری م. ب.... رای وحدت رویه شماره ۵۵۶ مورخ ۱۳۷۰/۲/۱۰ نقل از مجموعه آراء وحدت رویه دیوانعالی کشور حقوقی. ۱۳۲۸۱۳۷۳. تدوین فرج الله قربانی انتشارات فردوسی چاپ سوم ۱۳۷۳. ص ۱۷۳.
۳۴۰ دادرسی فوری دستور موقت جلد نخست) خانواده با دادگاه ویژه روحانیت یا دادگاه انقلاب اسلامی با دادگاه نظامی در رفع اختلاف بین مراجع مذکور چنانچه رابطه طولی و تالی و عالی بین دو مرجع مختلف برقرار باشد، مرجع پایین تر ناگزیر به تمکین از نظر مرجع بالاتر است. مثل پذیرش نظر دادگاه تجدیدنظر در امر صلاحیت از سوی دادگاه بدوی (ماده ۲۷ ق.آ.د.
م). به علاوه در مواردی صدور قرار عدم صلاحیت موجب قانونی ندارد بلکه مرجع غیر صالح ذاتی با اشعار به صلاحیت ذاتی نهاد دیگر مبادرت به صدور قرار رد دعوا یا عدم استماع دعوا می نماید. برای مثال در دعوای تحت صلاحیت داور نزد محاکم قضایی مواد ۴۵۴ و ۴۵۵ ق.آ.د.
م).
موارد مرتبط 39
آرای مرتبط 37
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح شناسنامه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
آمره بودن مقررات راجع به صلاحیت
مواد 16 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال عملیات اجرایی در فرض خواسته های متعدد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
صلاحیت مرجع قضایی در مورد ابطال شناسنامه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق اختلاف در صلاحیت
مواد 28 و 352 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
صلاحیت دادگاه در دعوی تفکیک
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت فرجام قرار رد دعوی و قرار عدم استماع دعوی
مواد 26 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عتراض به عملیات اجرایی ثبت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال دستور اجرا
مواد 26و28 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
حدود صلاحیت رئیس اداره ثبت محل نسبت به اعتراض به عملیات اجرایی اداره ثبت اسناد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای تغییر نام خانودگی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال سند رسمی موضوع اصلاحات اراضی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال مزایده
مواد 26 و 28 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
حدود صلاحیت هیات نظارت ثبت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
زمان موثر در تعیین اقامتگاه خوانده
مواد 27 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح سند مالکیت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای مطالبه وجه از طرف کارمند رسمی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات مربوط به نسق زراعی و اسناد مربوط
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
(1)- مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان محاکم خانواده و سایر مراجع قضایی (2)- دادگاه صالح در دعوای افراز ملک واگذار شده به زوجه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات مالی با دانشگاههای علوم پزشکی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال ( لغو ) مناقصه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای تحویل یک واحد اپارتمان در واحدهای مسکن مهر
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به دعوای تقسیم حقابه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعاوی ناشی از روابط کارگر و کارفرمایی
مواد 26 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اعتراض به عملیات اجرایی در خصوص مهریه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در دعوای تغییر نام
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات ناشی از معاملات شهرداری
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اعتراض به شیوه اجرا
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اصلاح نسق زراعی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در دعوای مطالبه چک در فرض سند عادی تلقی شدن
مواد 27و28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای الزام به اصلاح اسناد ثبتی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اثبات مالکیت یک حلقه چاه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال پروانه مرتعداری
مواد 26 و 27 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی در مورد ملک که بابت مهریه میباشد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 28 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 28 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
