ویژگی های یک دعوا و مختصات یک مرجع (در بین تعدادی مراجع هم سنخ) عنوان صلاحیت نسبی هستیم. در این حالت بین مرجع واجد صلاحیت نسبی و دیگر مراجع هم سنخ صلاحیت ذاتی برقرار است. در واقع صلاحیت نسبی در موقعیتی قابل طرح است که صلاحیت ذاتی در رسیدگی احراز شده و رسیدگی به درخواست با مانع فقدان صلاحیت ذاتی روبرو نیست.
تا پیش از حکومت قانون آیین دادرسی مدنی فعلی و در مقطعی که دادگاه های حقوقی (۱) و (۲) و دادگاه های شهرستان و بخش متصدی رسیدگی به دعاوی مدنی بوده اند، وجود صلاحیت نسبی مصداق داشته و صدور قرارهای عدم صلاحیت نسبی شایع بود. مواد ۱۳-۱۷ و ۱۴-۲۲ و ماده ۱۹۷ ق.آ.د.م سابق مقررات ناظر بر این نوع شمس دکتر عبدالله همان ماخذ صص ۳۹۲ و ۳۹۳.
عدم صلاحیت ذاتی جهت رسیدگی به موضوع در مرجع صالح می نماید. ماده ۳۶۲ و بند ۱ ماده ۳۷۱ ق.آ.د.م به واکنش قانونی دادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور در مقام نقض رای مرجع فاقد صلاحیت ذاتی اشاره می نماید. این تکلیف نتیجه ارتباط موضوع صلاحیت ذاتی با قواعد آمره است.
برای شناسایی معیار صلاحیت ذاتی همانطور که پیشتر مطرح شد، می توان به سه عنصر صنف مدنی یا کیفری بودن مرجع) نوع عمومی یا اختصاصی بودن مرجع) و درجه یا رتبه نخستین یا تجدیدنظر بودن مرجع توجه نمود. برای رفع اختلاف در امر صلاحیت ذاتی دیوان عالی کشور دخالت خواهد کرد. ماده ۲۸ ق.آ.د.م مقرر می دارد: هرگاه بین دادگاههای عمومی، نظامی و انقلاب در مورد صلاحیت اختلاف شود همچنین در مواردی که دادگاه ها اعم از عمومی، نظامی و انقلاب به صلاحیت مراجع غیر قضایی از خود نفی صلاحیت کنند و یا خود را صالح بدانند، پرونده برای حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال خواهد شد. رای دیوان عالی کشور در خصوص تشخیص صلاحیت، لازم الاتباع است. بنابراین فقدان صلاحیت ذاتی یک مانع جدی در جریان دادرسی فوری است. اگر متقاضی بدون مراعات این فاکتور مهم درخواست را در مرجع غیر صالح ذاتی مطرح نماید، تصمیم قانونی و شایسته صدور قرار عدم صلاحیت م. ب..
۱ دادنامه شماره ۴۳۷ مورخ ۱۳۷۳/۷/۱۶ صادر از شعبه اول دادگاه حقوقی یک تهران: «ن. ب. ا. صدور دستور موقت از سوی مرجعی مجاز است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را داشته باشد ماده ۷۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی (ماده ۳۱۱ ق.آ.د.م فعلی)) و چون در ما نحن فیه اقدامات انجام شده در جهت جلوگیری از استفاده از ملک مورد بحث به صورت اداری و تولیدی از جانب شهرداری تهران و در اجرای آرای بدوی و تجدید نظر کمیسیون های ماده ۱۰۰ قانون شهرداری صورت گرفته که رسیدگی به اعتراض آنها در صلاحیت خاصه دیوان عدالت اداری است بند ۲ ماده ۱۱) قانون تشکیل دیوان عدالت اداری ماده (۱۰) قانون فعلی تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری لذا در نظر این دادگاه دادنامه شماره ۱۴۳۷/۷۱ صادر از شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی دو تهران خارج از حدود صلاحیت آن شعبه صادر شده است. لذا به استناد مواد مرقوم و نیز ماده ۷۸۶ قانون آیین دادرسی مدنی ماده ۳۵۲ ق.آ.د.م فعلی رای به فسخ و الغای آن صادر می شود. رای صادره قطعی است»: نقل از کامیار کارکن) محمد رضا همان ماخذ. ص ۱۰۱.
حقوقدانان ، برای صدور قرار عدم صلاحیت نیازی نیست که درخواست موقتی همراه با دعوای اصلی اقامه شود. تفکیک بین این دو حالت و دلالت به اتخاذ تصمیمات دوگانه مبنای قانونی ندارد و اصل فوریت در رسیدگی به درخواست، توجیه گر این شیوه تصمیم گیری نیست. بعلاوه صدور هرگونه تصمیم قضایی غیر از قرار عدم صلاحیت از جمله قرار رد درخواست خود ملازمه با پذیرش صلاحیت در رسیدگی دارد. در حالی که بی اعتنایی به این اصل تخلف انتظامی از نوع شدید بوده و مستوجب تعقیب انتظامی قاضی صادر کننده تصمیم وفق بند ۵ ماده ۱۵ قانون نظارت بر رفتار قضات و تحمیل مجازات انتظامی درجه ۴ تا ۷ بر وی هست.
در وضعیتی که دو مرجع از حیث نوع، صنف و درجه یکسان هستند اما بر پایه ویژگی های یک دعوا و مختصات یک مرجع در بین تعدادی مراجع هم سنخ) رسیدگی به دعوا در صلاحیت آن مرجع قرار می گیرد، مواجه با نوعی از صلاحیت به عنوان صلاحیت نسبی هستیم. در این حالت بین مرجع واجد صلاحیت نسبی و دیگر مراجع هم سنخ صلاحیت ذاتی برقرار است. در واقع صلاحیت نسبی در موقعیتی قابل طرح است که صلاحیت ذاتی در رسیدگی احراز شده و رسیدگی به درخواست با مانع فقدان صلاحیت ذاتی روبرو نیست.
شمس دکتر عبدالله همان ماخذ صص ۳۹۲ و ۳۹۳. صلاحیت را مطرح کرده بود. مواد ۵ و ۷ قانون تشکیلات دادگاه های حقوقی یک و دو مصوب ۱۳۶۵ ناظر بر صلاحیت نسبی در رابطه بین این محاکم بود. حتی تا همین اواخر و پیش از تغییر ساختار دادگاه های خانواده به موجب قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ اختلاف بین دادگاه های عمومی حقوقی با دادگاه های عمومی (خانواده) در زمره اختلاف در صلاحیت نسبی بود. اما با وضع قانون مزبور و اختصاصی شدن دادگاه های خانواده با صلاحیت های مذکور در ماده ۴ آن قانون اختلاف در صلاحیت بین دادگاه خانواده و دادگاه عمومی حقوقی از نوع نسبی نخواهد بود.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 39
آرای مرتبط 37
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح شناسنامه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
آمره بودن مقررات راجع به صلاحیت
مواد 16 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال عملیات اجرایی در فرض خواسته های متعدد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
صلاحیت مرجع قضایی در مورد ابطال شناسنامه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق اختلاف در صلاحیت
مواد 28 و 352 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
صلاحیت دادگاه در دعوی تفکیک
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت فرجام قرار رد دعوی و قرار عدم استماع دعوی
مواد 26 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عتراض به عملیات اجرایی ثبت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال دستور اجرا
مواد 26و28 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
حدود صلاحیت رئیس اداره ثبت محل نسبت به اعتراض به عملیات اجرایی اداره ثبت اسناد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای تغییر نام خانودگی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال سند رسمی موضوع اصلاحات اراضی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال مزایده
مواد 26 و 28 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
حدود صلاحیت هیات نظارت ثبت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
زمان موثر در تعیین اقامتگاه خوانده
مواد 27 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اصلاح سند مالکیت
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای مطالبه وجه از طرف کارمند رسمی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات مربوط به نسق زراعی و اسناد مربوط
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
(1)- مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان محاکم خانواده و سایر مراجع قضایی (2)- دادگاه صالح در دعوای افراز ملک واگذار شده به زوجه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات مالی با دانشگاههای علوم پزشکی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال ( لغو ) مناقصه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای تحویل یک واحد اپارتمان در واحدهای مسکن مهر
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به دعوای تقسیم حقابه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعاوی ناشی از روابط کارگر و کارفرمایی
مواد 26 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اعتراض به عملیات اجرایی در خصوص مهریه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در دعوای تغییر نام
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اختلافات ناشی از معاملات شهرداری
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث اجرایی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اعتراض به شیوه اجرا
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اصلاح نسق زراعی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در دعوای مطالبه چک در فرض سند عادی تلقی شدن
مواد 27و28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای الزام به اصلاح اسناد ثبتی
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اثبات مالکیت یک حلقه چاه
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای ابطال پروانه مرتعداری
مواد 26 و 27 و 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی در مورد ملک که بابت مهریه میباشد
ماده 28 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 28 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 28 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
