Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع

#قرارداد #ضمانت #بیع #وجه_التزام #خیار_شرط #قانون_مدنی #تعهد #عقد #فسخ #ریال #بطلان #تنظیم_سند #خسارت #اصل_لزوم #سند_رسمی #صورتجلسه #هیئت #مبایعه‌نامه #دفتر_اسناد_رسمی #اصل_لزوم_قراردادها #الزام_به_تنظیم_سند_رسمی #مطالبه #حضور_در_دفتر_اسناد_رسمی #محکومیت #ناظر #خریدار #فروشنده #فسخ_معامله #تصمیم‌گیری #حق_انصراف #غرر #شرط_خیار #سازش #حل_اختلاف #متعهدله #مشروط‌له #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #عدم_انجام_تعهد #صورت #قضایی #شرطی #احراز #استان #مهلت #حقیقت

خلاصه

در یک قرارداد بیع شرط شده که در صورت انصراف هر یک از طرفین مبلغی به عنوان خسارت پرداخت شود. نظر هیات عالی و اکثریت این است که این شرط به عنوان وجه التزام عدم حضور در دفتر اسناد رسمی تلقی شده و طرفین ملزم به اجرای قرارداد هستند.

اصلِ حقوقی: شرط پرداخت وجه در صورت انصراف از معامله، وجه التزام تخلف از تعهد محسوب شده و با اصل لزوم قراردادها منافاتی ندارد.

مستند: ماده 399 قانون مدنی، ماده 225 قانون مدنی، ماده 401 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: قرارداد بیع، وجه التزام، انصراف از معامله، اصل لزوم قراردادها، شرط

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 27 آذر 1384 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع بررسی آثار و ضمانت اجرای شرط در قرارداد بیع مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آثار و ضمانت اجرای شرطی که در آن مقرر شده است در صورت انصراف هر یک از طرفین از معامله، مبلغ پنجاه میلیون ریال به طرف مقابل پرداخت شود، چیست؟ نظر هیات عالی این بود که شرط مذکور به عنوان وجه التزام تلقی می‌شود و ب. ت. ب. اصل لزوم قراردادها، طرفین ملزم به اجرای قرارداد هستند تا زمانی که سند رسمی تنظیم گردد. همچنین، این شرط به عنوان خیار شرط موضوع ماده 399 قانون مدنی شناخته نمی‌شود. در نظر اتفاقی، سه دیدگاه مختلف مطرح شد: اول، تاکید بر قصد طرفین و لزوم تعیین مهلت معین برای انصراف؛ دوم، بیان این‌که شرط مذکور به دلیل عدم تعیین مدت مشخص، موجب بطلان عقد می‌شود؛ و سوم، تاکید بر اینکه شرط به عنوان وجه التزام برای تخلف از تعهد است و در صورت اجرای کامل تعهدات، وجه التزام منتفی می‌گردد. این نظرات به مواد 225 و 401 قانون مدنی استناد داشتند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1384/09/27 برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
موضوع
آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع
پرسش
در یک قرارداد بیع شرط شده است در صورتی‌که هر یک از طرفین از معامله منصرف شود باید مبلغ پنجاه میلیون ریال به طرف مقابل پرداخت کند. آثار و ضمانت اجرای چنین شرطی چیست؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (*1) مدنی: چنان‌چه دادرس دادگاه از مفاد و مدلول عقد، احراز کند که مراد از شرط تعیین انصراف از معامله، ب. ت. ب. کیفیت قرارداد مبایعه، تعدد مطلوب بوده و شرط مقید در مبایعه‌نامه در واقع وجه‌التزام عدم حضور به موقع در دفتر اسناد رسمی برای تنظیم سند رسمی است و ب. ت. ب. اصل لزوم قراردادها طرفین به نحو ملزمی، ملتزم به اجرای قرارداد شده‌اند و تا تاریخ تنظیم سند رسمی اعمال خیار شرط ننموده‌اند، حکم به الزام به تنظیم سند رسمی و در صورت مطالبه وجه‌التزام تخلف از حضور در دفتر اسناد رسمی با احراز تحقق شرایط آن حکم محکومیت متخلف به نحو مقتضی صادر خواهد شد. مطابق عرف حاکم بر قراردادها، چنین شروطی از لوازم عرفی معامله موضوع ماده 225 قانون مدنی است که ب. ت. ب. قصد و نیت طرفین معمولاً برای استحکام معامله م. ب. و قید چنین شروطی از مصادیق خیار شرط موضوع ماده 399 قانون مدنی نمی‌باشد زیرا علی‌‌الاصول خیار شرط ناظر به این است که در مدت معینی برای خریدار یا فروشنده یا هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد نه این‌که اعمال آن منوط به تخلف از انجام تعهد باشد. نظر اتفاقی نظر اول: آنچه در اعمال حقوقی ملاک تصمیم‌گیری است قصد و رضای معامل یا متعاملین است و مطابق قاعده «العقود تابعه للقصود» باید قصد طرفین معامله از درج چنین شرط یا قیدی را احراز کرد. ب. ت. ب. این‌که درج چنین جمله‌ای در ضمن معامله مسلماً از نظر طرفین قرارداد دارای آثار حقوقی است و منظور آنها نیز صرف‌نظر از تثبیت و استحکام معامله، ایجاد حق فسخ برای هر کدام از طرفین برای مدت نامحدود نیست و ب. ت. ب. این‌که حق انصراف و عدول از معامله‌یی را که ضمن عقد، طرفین بر آن توافق کرده‌اند نمی‌توان بدون سببب قانونی از آنها سلب کرد، چنین شرطی وفق قاعده «المومنون عند شروطهم» برای طرفین لازم‌الاتباع است لیکن در صورت نداشتن مهلت معین برای انصراف، مدت شرط را باید منصرف و به مدت متعارف کرد زیرا نه قصد طرفین، ایجاد حق فسخ به‌ صورت نامحدود است و نه عرف و قانون حق فسخ برای مدت نامعلوم را می‌‌‌‌‌پذیرد (ماده 225 قانون مدنی) نظر دوم: نظر به این‌که شرط مندرج در ضمن‌عقد از مصادیق خیار شرط است که مدت آن معین و مشخص نشده است و ب. ت. ب. این‌که خیار شرط موجب غرری شدن معامله و در نتیجه بطلان عقد می‌‌‌‌‌شود، معامله و شرط ضمن آن به جهت حدوث غرر و مطابق ماده 401 قانون مدنی باطل است. نظر سوم: ب. ت. ب. این‌که قصد طرفین عقد از درج چنین شرط یا قیدی، اختیار انصراف از معامله برای هرکدام از طرفین در هر زمان است که این موضوع با قواعد شرط خیار تفاوت اساسی دارد و ب. ت. ب. این‌که نظر متعاقدین، تعیین خسارت برای تخلف از انجام تعهد م. ب. و در حقیقت نوعی سازش برای حل اختلاف احتمالی در آینده است، آنچه تحت عنوان شرط در ضمن چنین قراردادی درج شده در حقیقت نوعی وجه‌التزام است که برای تخلف از انجام تعهد است. لیکن باید توجه داشت که وجه‌التزام جانشین خسارت وارده است و به این جهت متعهدله یا مشروط‌ٌله حق دریافت اصل متعهد به و وجه‌التزام را همزمان ندارد و طرف قرارداد نیز مکلف است یا اصل تعهد را انجام دهد یا در صورت انصراف از انجام معامله، وجه‌التزام معین شده را پرداخت کند که رأی اصراری شماره 96 مورخه 1368/9/7 هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور نیز موید این نظر است. با وجود این، وجه‌التزام برای عدم انجام تعهد و یا تأخیر در انجام تعهد است و به این جهت در صورتی‌که طرفین تعهدات خود را کاملاً انجام و اجرا کرده باشند، معامله تمام شده است و وجه‌التزام نیز منتفی می‌‌‌‌‌شود.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 93

آرای مرتبط 25

نظریات مشورتی 20

نشست‌های قضایی 4

مواد مرتبط 3

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین