اثبات مالکیت

اثبات مالکیت خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1400/09/24 در استان خراسان شمالی برگزار شد، موضوع اصلی مورد بحث، اثبات مالکیت و ارتباط آن با دعاوی ثلاث (رفع تصرف عدوانی، رفع ممانعت از حق و رفع مزاحمت) بود. در این نشست، پرسشی مطرح شد که به بررسی امکان طرح همزمان دعوی اثبات مالکیت با دعاوی ثلاث بر اساس مواد 162 و 163 قانون آیین دادرسی مدنی می‌پرداخت. این پرسش به این نکته اشاره داشت که آیا در صورت احراز مالکیت، امکان پذیرش دعاوی ثلاث وجود دارد یا خیر. نظر هیات عالی بر این است که طبق ماده 163، در صورتی که ذینفع در خصوص مالکیت اقامه دعوی کند، نمی‌تواند نسبت به دعاوی ثلاث اقدام نماید و این نظر مورد تایید قرار گرفته است. همچنین نظر اتفاقی نیز تاکید دارد که در صورت تقدیم دادخواست در این خصوص و عدم استرداد آن، دادگاه موظف است به دعوی مالکیت رسیدگی کرده و نسبت به دعاوی ثلاث قرار عدم استماع صادر کند، بر اساس ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی. به این ترتیب، هر دو نظر بر عدم قابلیت طرح دعاوی ثلاث در صورت اقامه دعوی مالکیت تاکید دارند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1400/09/24 برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر بجنورد موضوع اثبات مالکیت پرسش ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده 163 قانون آیین دادرسی مدنی که مقرر داشته:«کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوی کرده است ،نمی تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق ،طرح دعوی نماید.» در پرونده های متعددی مشاهده می‌شود که خواهان خواسته اثبات مالکیت را با یکی از دعاوی ثلاث (رفع تصرف عدوانی ،رفع ممانعت از حق و رفع مزاحمت) توام مطرح کرده است حال ب. ت. ب. ماده 162 قانون آیین دادرسی مدنی که مفاد آن حکایت از این دارد که دادخواست راجع به دعاوی ثلاث از ناحیه دارنده سند رسمی هم قابل قبول است حتی داشتن سند رسمی را دلیل سبق تصرف خواهان دانسته آیا می توان گفت که خواسته اثبات مالکیت هم بر فرض ثبوت همان آثار سند رسمی را دارد و در فرضی که اثبات مالکیت احراز می‌شود دعوای رفع تصرف یا رفع ممانعت از حق یا رفع مزاحمت هم قابل پذیرش است و حکم ماده 163 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به جنبه منفی قضیه یعنی وقتی است که دعوی اثبات مالکیت رد می‌شود؟ نظر هیات عالی مطابق ماده 163 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی،در صورتی که ذینفع در خصوص مالکیت یا اصل حق ارتفاق و یا انتفاع مبادرت به اقامه دعوا نماید دیگر تحت عنوان دعاوی ثلاث ازجمله رفع تصرف عدوانی نمی‌تواند طرح دعوا نماید. بنابراین نظریه اتفاقی مورد تائید هیات عالی است. نظر اتفاقی ب. ت. ب. ماده قانون 163 قانون آیین دادرسی مدنی کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوی کرده است نمی تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوی نماید در صورت تقدیم چنین دادخواستی از سوی خواهان دادگاه در صورت عدم استرداد دعوی از سوی خ. ن. ب. رسیدگی به دعوی مالکیت اقدام و نسبت به دعوی رفع تصرف عدوانی یا ممانعت از حق حسب مورد نسبت به صدور قرار عدم استماع دعوی به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی اقدام می‌نماید.