احراز صحت و اصالت سند بیع

احراز صحت و اصالت سند بیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 13 مهر 1392 در استان گیلان برگزار شد، موضوع اصلی بررسی صحت و اصالت سند بیع بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا در صورت ارائه دادخواست تنفیذ بیع از سوی ی. ا. ط. معامله، دادگاه ملزم به احراز صحت بیع است یا اینکه فقط احراز صحت و اصالت سند بیع کافی است. نظر هیات عالی این بود که در مورد املاک ثبت شده، تنفیذ بیع به لحاظ جنبه اعلامی خود اثر وضعی ندارد و خواهان باید دعوای الزام به وفای به عهد و تنظیم سند رسمی را اقامه کند. همچنین، در موارد خاص که قانونگذار پیش‌بینی کرده، امکان طرح دعوای تنفیذ وجود دارد. اکثریت اعضا بر این باور بودند که در صورت درخواست احراز صحت بیع، دادگاه باید شرایط عمومی و اختصاصی عقد را بررسی کرده و در صورت احراز صحت، رای به تنفیذ بیع صادر کند. در مقابل، نظر اقلیت تاکید داشت که دادگاه در هر حال باید صحت بیع را احراز کند و به شرایط حین العقد توجه کامل داشته باشد. این مباحث به تفصیل در مواد قانونی، از جمله <a class="artref" href="/ماده/ماده-190-a_0815110235835">ماده 190 قانون مدنی</a> و مواد 22 و 47 و 48 قانون ثبت، مورد بحث قرار گرفت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1392/07/13 برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر صومعه سرا موضوع احراز صحت و اصالت سند بیع پرسش در صورتی که احد از متعاملین در معامله بیع، دادخواستی به خواسته تنفیذ بیع به دادگاه ارائه کند،آیا دادگاه مکلف به احراز صحت بیع است یا احراز صحت و اصالت سند بیع کافی خواهد بود؟ نظر هیات عالی نشست قضایی (1) مدنی: در مورد املاک ثبت شده در دفتر املاک، تنفیذ بیع و یا اعلام صحت معامله به‌ لحاظ داشتن جنبه اعلامی، اثر وضعی ندارد و اقتضادارد خواهان دعوای الزام به وفای به عهد و تنظیم سند رسمی طرح و اقامه نماید که در این‌صورت دادگاه با ورود در ماهیت دعوا در صورت احراز معامله و صحت آن رای مقتضی صادر خواهد نمود. به‌ نظر می‌رسد خواسته تنفیذ بیع و صحت معامله و اصالت آن در مواردی‌که قانونگذار چنین دعوایی را پیش‌بینی نموده باشد، من‌جمله تبصره ذیل <a class="artref" href="/ماده/ماده-6-a_0815110218664">ماده 6 قانون اراضی شهری</a> و تبصره ذیل <a class="artref" href="/ماده/ماده-7-a_0815110218858">ماده 7 قانون زمین شهری</a> و قانون نحوه صدور اسناد مالکیت املاکی که اسناد ثبتی آن‌ها در اثر جنگ یا حوادث غیرمترقبه مانند زلزله، سیل و آتش‌سوزی از بین رفته‌اند، محمل قانونی داشته و امکان‌پذیر است و در سایر موارد ب. ت. ب. ماده 22 قانون ثبت و مواد 47 و 48 همان قانون طرح دعوای الزام به تنظیم سند ضروری است و تایید صحت معامله قابل پذیرش نمی‌باشد. نظر اکثریت در این خصوص مندرجات متون خواسته باید مدنظر قرار گیرد در صورتی که خواسته خواهان احراز صحت بیع توسط دادگاه و تنفیذ مفاد و ماهیت آن باشد دادگاه باید دقیقاً شرایط عمومی متعاهدین برای انعقاد عقد (<a class="artref" href="/ماده/ماده-190-a_0815110235835">ماده 190 قانون مدنی</a>) و سایر شرایط اختصاصی عقد را بررسی و در صورت احراز صحت آن، رای بر تنفیذ بیع صادر نماید ولی در صورتی که خواسته خواهان صرفاً احراز صحت و اصالت سند بیع باشد دادگاه صرفاً رسیدگی شکلی کرده و صحت سند تنظیمی را بررسی و در صورت احراز صحت امضاها و انتساب آن به صاحبان آن صحت و اصالت سند بیع را تنفیذ خواهد کرد. نظر اقلیت در هر صورت دادگاه مکلف است صحت بیع را احراز نماید و این مستلزم توجه کامل به شرایط حین‌العقد طرفین و شرایط عمومی و اختصاصی حاکم بر عقد خواهد بود.