بررسی صلاحیت دادگاه در لغو اجراییه رای داوری

بنابر درخواست خواهان دادگاه بر اساس رای داوری، اجراییه صادر می‌کند و م. ع. رای داوری خارج از مهلت 20 روزه در شعبه دیگر دادگاه، دادخواست ابطال رای داوری را مطرح می‌کند و قرار رد درخواست صادر و قطعی می‌شود. سپس دادگاه متعاقباً با بررسی اسناد و لایحه م. ع. متوجه می‌شود رای داوری باطل و قابلیت اجرا نداشته است؛ آیا دادگاه می‌تواند به صرف درخواست م. ع. نسبت به لغو اجراییه اقدام کند؟ نظر هیات عالی اولاً دادگاه نمی‌تواند به صرف درخواست شخصی که علیه وی رای داوری صادر شده و خارج از موعد اعتراض کرده نسبت به لغو اجراییه اقدام کند. ثانیاً قانونگذار در ماده 489 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی در خصوص اینکه چه آرائی اساساً باطل و غیر قابل اجرا هستند و چه مواردی به درخواست م. ع. رای داوری قابل ابطال است، سکوت اختیار کرده است. در این‌گونه موارد باید بین حالاتی که ناظر به بطلان مطلق یا ذاتی رای داور است، مانند مواردی که موضوع قابلیت ارجاع به امر داوری را نداشته باشد، مانند دعوی ورشکستگی، دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی، بندهای 5 تا 7 ماده 489 قانون فوق و سایر حالات که مربوط به رعایت حق مربوط به اصحاب دعوی است و قابل ابطال است، تفکیک قائل شد. در مورد اول علیرغم صدور اجراییه دادگاه می‌تواند راساً از دستور اجرا عدول کند، لکن در مورد اخیر که مربوط به حقوق شخصی درخواست‌ کننده اجرای رای داور است، دادگاه اختیاری در لغو یا عدول از اجراییه ندارد.