تعهدات محکوم‌علیه در قتل عمد

درفرضی که م. ع. ب. اتهام قتل عمد به قصاص نفس محکوم گردیده و اولیاء دم نسبت به قصاص اعلام رضایت نموده باشند؛ لیکن م. ع. حسب توافق فیمابین متعهد به تعهداتی گردیده و از جمله این تعهدات عدم استفاده از نهادهای ارفاقی و باقی ماندن در حبس به مدت ده سال بوده است. آیا این شرط و تعهد مانع شمول عفو اخیر به م. ع. می‌گردد؟ نظر هیات عالی تعهد م. ع. مبنی بر عدم استفاده از نهادهای ارفاقی در حین تراضی با اولیاء دم به دیه و سقوط قصاص، اسقاط مالم یجب است و خلاف مقررات قانونی و نتیجتاً و فاقد اثر است. نظر اتفاقی ب. ت. ب. صورتجلسه تنظیم شده در زمان گذشت اولیاء دم از قصاص نفس، رضایت ایشان به صورت منجز و قطعی اعلام شده و مشروط نبوده است و حتی در فرض مشروط بودن نیز مستنداً به تبصره 1 ماده 101 قانون مجازات اسلامی، اجرای مجازات قصاص به جهت گذشت شاکی موقوف می‌شود و صرفاً حبس که جنبه عمومی مجازات م. ب. باقی خواهد ماند که از این جهت تفاوتی با سایر جرایم که صرفاً واجد جنبه عمومی م. ب. ندارد. از سوی دیگر موضوع تعهد محکوم علیه، عدم استفاده از نهادهای ارفاقی م. ب. و قواعد عفو ازجمله قواعد آمره م. ب. که وفق ماده 10 قانون مدنی، توافق برخلاف مقررات آمره فاقد وجاهت و آثار قانونی است. لذا اصولا امکان اسقاط حق برخورداری از عفو با توافق طرفین وجود ندارد. اگرچه در زمان توافق نیز حق برخورداری از عفو برای م. ع. ایجاد نشده بوده لذا اسقاط آن نیز وفق موازین فقهی و قانونی ابراء مالم یجب تلقی و فاقد اثر قانونی م. ب.. بر این اساس م. ع. مشمول عفو می‌گردد.