Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

جبران ثمن معامله به نرخ روز در موارد فسخ معامله و نیز معامله منافع

سبدِ من

#نرخ_روز #فسخ_معامله #فسخ #بایع #ضمان #رای_وحدت_رویه #مشتری #عقد #استرداد_ثمن #فروشنده #قیمت_روز #اکثریت #خیار #مبیع #مالک #قانون_مدنی #هیأت_عمومی_دیوان #تفکیک #جُعل #خیارات #سرقفلی #تنفیذ #بیع_فاسد #بطلان #بیع #شرط_خیار #ید_امانی #بطلان_معامله #اقلیت #صورتجلسه #تسلیم #مستأجر #اجازه #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #ضمان_قهری #تسبیب #تملک #خریدار #عدم‌النفع #مطالبه #منافع #صورت #باطل #احتیاط #نظریه #قضایی #استان #فضولی #کاهش‌ارزش‌پول #عقد_فاسد

خلاصه

این نشست به بررسی تکلیف فروشنده به استرداد ثمن به نرخ روز در زمان فسخ یا بطلان معامله می‌پردازد. اختلاف بر سر این بود که آیا کاهش ارزش ثمن باید به نرخ روز پرداخت شود یا خیر. نظر اکثریت بر این است که کاهش ارزش ثمن جزء ثمن محسوب شده و باید به نرخ روز پرداخت گردد.

اصلِ حقوقی: در صورت بطلان یا فسخ معامله، کاهش ارزش ثمن جزء ثمن محسوب شده و بایع موظف به استرداد آن به نرخ روز است.

مستند: رای وحدت رویه شماره 733، رای وحدت رویه شماره 811، ماده 366 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: ثمن معامله، فسخ معامله، بطلان معامله، کاهش ارزش ثمن، غرامات

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
جبران ثمن معامله به نرخ روز در موارد فسخ معامله و نیز معامله منافع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 23 اردیبهشت 1398 در استان آذربایجان غربی برگزار شد، موضوع جبران ثمن معامله به نرخ روز در موارد فسخ معامله و همچنین معامله منافع مورد بحث و بررسی قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا ب. ت. ب. رای وحدت رویه شماره 733 هیات عمومی دیوان عالی کشور، فروشنده فضولی در صورتی که عقد به دلایل مختلف باطل یا فسخ شود، موظف به استرداد ثمن به قیمت روز خواهد بود یا خیر. هیات عالی، با استناد به رای وحدت رویه شماره 811 مورخ 1 تیر 1400، به این نتیجه رسید که جبران کاهش ارزش ثمن و محاسبه آن به نرخ روز در تمامی موارد فسخ و بطلان معامله ضروری است. نظر اکثریت بر این بود که کاهش ارزش ثمن جزء ثمن محسوب می‌شود و باید به نرخ روز پرداخت گردد، در حالی که نظر اقلیت بر احتیاط در موارد خاص و تفکیک بین انواع فسخ تاکید داشت. نظر ابرازی، با استناد به مواد قانونی از جمله ماده 366 قانون مدنی، بیان کرد که ید بایع نسبت به ثمن ضمانی است و در صورت فسخ به دلیل تخلف بایع، وی موظف به استرداد ثمن به نرخ روز خواهد بود، اما در صورتی که فسخ به دلیل جعل خیار از سوی طرفین باشد، این تکلیف از بین می‌رود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/02/23 برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر تکاب
موضوع
جبران ثمن معامله به نرخ روز در موارد فسخ معامله و نیز معامله منافع
پرسش
ب. ت. ب. اینکه رای وحدت رو به شماره 733 هیات عمومی دیوان عالی کشور، فروشنده فضولی را مکلف به جبران غرامات وارده به مشتری و استرداد ثمن معامله به قیمت روز نموده است، چنانچه عقد به جهات دیگر مانند فقدان شرایط اساسی معامله قابل تسلیم نبودن مبیع - اعمال خیارات قانون باطل یا فسخ شود یا چنانچه مستاجر بدون اجازه مالک نسبت به انتقال سرقفلی ب. غ. اقدام نموده و به جهت عدم تنفیذ مالک عقد از بین برود، آیا در آن حالات نیز با فرض جهل مشتری فروشنده مکلف به استرداد ثمن به قیمت روز خواهد بود یا صرفاً جبران غرامات بر عهده بایع م. ب. یا بایع هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال ثمن و غرامات وارده ندارد؟ نظر هیات عالی در فرض سوال، رای وحدت رویه شماره 811 مورخ 1400/04/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور در خصوص غرامات موضوع ماده 391 قانون مدنی، قابل تسری به جبران کاهش ارزش ثمن و محاسبه ثمن معامله به نرخ روز م. ب. و با این توضیح نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
رای وحدت رویه یک مبنا ارائه می‌دهد و آن این است که کاهش ارزش ثمن جزئی از ثمن است و نه خسارت، بنابراین ب. ت. ب. قواعد عام ضمان قهری از قبیل تسبیب و غرور باید ثمن به نرخ روز پرداخت شود و در هر صورت و به هر نحوی که معامله از بین برود و مطلقاً باید ثمن به نرخ روز پرداخت شود و علت از بین رفتن عقد موثر در مقام نیست. نظر ابرازی نظریه همکاران به صورت مطلق قابل پذیرش نیست و به نظر باید در عقودی که فسخ می‌شود احتیاط کرد؛ زیرا قانونگذار گفته که بیع فاسد اثری در تملک ندارد. بنابراین بیعی که نتیجه‌اش به بطلان می‌رسد قدر متیقن است ولی در مواردی که خریدار به استناد حق فسخ معامله را فسخ می‌کند باید مقداری احتیاط کرد و حقیقتاً رای وحدت رویه در مورد بیع فاسد است یعنی بیع باطل و نه بیع صحیح، لذا باید به قدر متیقن که همان فاسد است اکتفا کرد. در پاسخ به سوال به نظر می‌رسد اول باید مشخص شود کاهش ارزش پول عدم‌النفع است یا جزو منافع قابل مطالبه و ثانیاً؛ باید بین مواردی که فسخ معامله به دلیل اعمال یکی از خیارات یا به دلیل اعمال شرط خیار از ناحیه مشتری است به نظر می‌رسد باید قائل به تفکیک بود و ثالثاً؛ باید این موضوع روشن شود که ید بایع نسبت به ثمن ید امانی است یا ضمانی، ب. ت. ب. ماده 366 از قانون مدنی کاهش ارزش پول جزو منافع ممکن‌الحصول است از منافع غیر مستوفات م. ب. و بنا بر نظر مشهور فقها زمان شامل منافع غیر مستوفات نیز می‌شود و چند دلیل داریم که بیانگر ضمانی بودن ید فروشنده است. 1- قاعده ید که هم ضمان عین مال و هم ضمان منافع آن را اعم از مستوفات و غیرمستوفات تضمین می‌کند (ماده 366 از قانون مدنی) 2- قسمت اخیر ماده 308 از قانون مدنی 3- تاسیس ضمان مقبوض به عقد فاسد در بند دوم از ماده 362 در ارتباط با ضمان مقبوض به عقد فاسد 4- قاعده ضمان اقدام که در عقود معاوضی جاری است که موجب ضمان بایع نسبت به ثمن و ضمان مشتری نسبت به مبیع است 5- اصل بر این است که هر تصرفی موجب ضمان است مگر این که با دلیل خارج شده باشد 6- ید امانی دارای دو رکن است الف وجود اذن و ب بلا عوض بودن و ب. ت. ب. معوض بودن عقد عنصر دوم مفقود است؛ لذا ید بایع ضمانی است لذا ب. ت. ب. مراتب مذکور و مبنای رای وحدت رویه چنانچه به هر جهت معامله فاسد باشد یا با اعمال خیارات قانونی غیر از شرط خیار معامله از بین برود بایع مکلف به استرداد ثمن به نرخ روز است. لکن با این تفاوت نسبت به نظریه همکاران که این تکلیف در صورتی است که بطلان یا فسخ مستند به بایع و به عبارتی به جهت تخلف بایع باشد در صورتی که علت فسخ به جهت جعل خیار از ناحیه طرفین باشد و مشتری به استناد این خیار معامله را فسخ کند این تکلیف ساقط است و از این حیث هم تفاوتی ندارد که مبیع عین باشد یا منفعت یا سرقفلی و با عدم تنفیذ مالک در صورت جهل و مشتری بایع مکلف به جبران غرامات و ثمن به نرخ روز است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 84

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 2

مواد مرتبط 4

دکترین 38

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین