Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

شمول تعریف ماده 183 به عقود غیرنافذ و باطل

سبدِ من

#عقد #قانون_مدنی #اکثریت #ناظر #اقلیت #تعهد #صورتجلسه #هیئت #اصل_لزوم #محقق #تفکیک #شرایط_اساسی_صحت_معامله #مثمن #باطل #عقود #غیرنافذ #صحت #مقنن #قضایی #عقد_صحیح #می_کنند #استان #احکام #تأیید

خلاصه

این نشست به بررسی این موضوع می‌پردازد که آیا تعریف عقد در ماده 183 قانون مدنی شامل عقود غیرنافذ و باطل نیز می‌شود یا صرفاً ناظر بر عقود صحیح است. اختلاف میان دیدگاه‌ها بر سر عمومیت تعریف یا اختصاص آن به معاملات صحیح بود. هیات عالی و اکثریت تأکید کردند که این تعریف تنها شامل عقود صحیح می‌شود.

اصلِ حقوقی: تعریف عقد در ماده 183 قانون مدنی با توجه به شرایط صحت و لزوم معاملات صرفاً ناظر بر عقود صحیح است.

مستند: ماده 183 قانون مدنی، ماده 190 قانون مدنی، ماده 219 قانون مدنی، مواد 184 الی 189 قانون مدنی، مواد 217 و 218 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: عقد، عقد صحیح، عقد باطل، عقد غیرنافذ، شرایط صحت معامله

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
شمول تعریف ماده 183 به عقود غیرنافذ و باطل خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 14 تیر 1383 در استان گلستان برگزار شد، موضوع مورد بحث شامل شمول تعریف ماده 183 قانون مدنی به عقود غیرنافذ و باطل بود. پرسش اصلی این بود که آیا تعریف عقد در ماده مذکور تنها شامل عقود صحیح می‌شود یا عقود غیرنافذ و باطل را نیز در بر می‌گیرد. هیات عالی به این نتیجه رسید که تعریف مندرج در ماده 183 قانون مدنی تنها ناظر به عقود صحیح است و عقود غیرنافذ و باطل دارای احکام خاص خود هستند. به همین دلیل، نظر اکثریت تایید شد. اکثریت بر این باورند که ماده 190 قانون مدنی شرایط اساسی صحت معاملات را بیان می‌کند و به همین دلیل ماده 183 تنها شامل عقود صحیح است. علاوه بر این، مقنن در مواد 184 الی 189 به عقود صحیح اشاره کرده و نامی از عقد باطل نبرده است. در مقابل، نظر اقلیت بیان می‌کند که ماده 183 در مقام تعریف عقد به‌طور کلی است و تفکیکی بین عقد صحیح و باطل قائل نشده است. همچنین، اشاره به مواد 217 و 218 که به‌صراحت از معاملات باطل سخن می‌گویند، نشان می‌دهد که نمی‌توان عقد باطل را از تعریف خارج کرد. علاوه بر این، حقوقدانان نیز عقود را به باطل و نافذ تقسیم می‌کنند و در تعریف عقد باطل به عدم وجود شرایط اساسی صحت اشاره دارند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1383/04/14 برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر کرد کوی
موضوع
شمول تعریف ماده 183 به عقود غیرنافذ و باطل
پرسش
آیا تعریف عقد در ماده 183 قانون مدنی صرفاً شامل عقود صحیح است یا مشمول عقود غیرنافذ و باطل نیز می‌گردد؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (*1) مدنی: ب. ت. ب. مقررات ماده 190 قانون مدنی در شرایط صحت معامله و ماده 219 همان قانون در اصل لزوم معاملات و آثار نسبی قراردادها، تعریف مندرج در ماده 183 قانون مدنی ناظر به عقود صحیح است. عقود غیرنافذ احکام خاص خود را دارد و عقد باطل عنوان قانونی نداشته و آثار عقود صحیح بر آن مترتب نیست. در نتیجه نظر اکثریت تأیید می‌شود.
نظر اکثریت
تعریف ماده 183 قانون مدنی شامل عقود باطل نمی‌شود چرا که: اولاً ‌ماده 190 قانون مدنی اعلام می‌دارد «برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است...» لذا ب. ت. ب. ماده 190 باید ماده 183 را تعریف نماییم و عقدی که یکی از شرایط را نداشت نمی‌تواند مشمول تعریف باشد. به عبارت دیگر تعریف ماده 183 قانون مدنی تنها شامل عقود صحیح است. ثانیاً‌ مقنن در مواد 184 الی 189 در فصل اقسام عقود آنها را به لازم و جایز خیاری منجز و معلق تقسیم کرده است و نامی از عقد باطل نیاورده است و همگی موارد شمرده شده عقد صحیح هستند. ثالثاً ماده 191 هم صراحت دارد عقد محقق می‌شود به قصد انشالذا در مواردی که قصد توافق موجود نباشد اساساً تعهدی نیز به وجود نمی‌آید لذا با تعریف ماده 183 قانون مدنی که اعلام داشته تعهد بر امری کنند منطبق نیست.
نظر اقلیت
اولاً: ماده 183 ق.م. در مقام تعریف عقد به‌ طور کلی است و تفکیک بین عقد صحیح و باطل نکرده است و ثانیاً: فصل دوم قانون مدنی در باب شرایط اساسی صحت معامله است. و از مفهوم مخالف ماده مرقوم می‌توان نتیجه گرفت که عقد غیرصحیح هم وجود دارد. ثانیاً: مقنن در مواد بسیاری از معامله باطله سخن به میان آورده است. مثلاً در مواد 217 و 218 صراحتاً اشاره دارد که: معامله باطل است لذا اگر عقد باطل را شامل عنوان عقد ندانیم عنوان عقد باطل که از سوی مقنن به کار برده شده و آثاری نیز بر آن بار است لغو و بیهوده می‌شود. رابعاً: حقوقدانان عقد را به عقود باطل و نافذ تقسیم کرده‌اند و در تعریف عقد باطل عنوان می‌کنند که: در صورتی‌که یکی از شرایط اساسی صحت معاملات را نداشته باشد عقد باطل است؛ لذا در عقد باطل یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری می‌کنند و مورد قبول آنها نیز واقع می‌گردد لیکن به‌ لحاظ عدم وجود شرایط اساسی صحت معاملات باطل می‌گردد که آثاری چون بازگرداندن ثمن یا مثمن از ثمرات معامله فاسد است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 59

آرای مرتبط 14

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 3

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین