Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

دعوای ابطال عقد با شرط داوری نزد داور

#شرط_داوری #عقد #داور #داوری #رسیدگی #قرارداد #بطلان #صلاحیت #آیین_دادرسی_مدنی #قانون_مدنی #صلاحیت_داور #اکثریت #اقلیت #داوری_تجاری_بین‌المللی #استقلال_شرط_داوری #داوری_تجاری #تحلیل #تفسیر #اصول_حقوقی #صورتجلسه #هیئت #اداره_کل #مقرره #ناظر #تفکیک #اهلیت #بیع_فاسد #حقوق #ابطال #باطل #صلاحیت‌دادگاه #قضایی #استان #صورت #بی‌اعتبار #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دعوای ابطال عقد دارای شرط داوری در صلاحیت دادگاه است یا داور؟

پاسخ: رسیدگی به دعوای ابطال قرارداد با شرط داوری در صلاحیت دادگاه است و شرط داوری به تنهایی صلاحیت داور را برای این دعوا ایجاد نمی‌کند.

به زبانِ ساده

اگر قراردادی دارید که در آن شرط شده اختلافات از طریق داوری حل شود، اما حالا می‌خواهید کل آن قرارداد را باطل کنید، نمی‌توانید به داور مراجعه کنید. این دعوا باید در دادگاه مطرح شود، چون داور صلاحیت ندارد درباره بطلان کل قراردادی که خودش بر اساس آن تعیین شده، نظر بدهد.

چه کسی: هیات عالی قضایی (در نشست قضایی استان مرکزی/اراک)؛ طرفین: طرفین قرارداد.

چگونه: با استناد به اینکه شرط داوری نمی‌تواند صلاحیت داور را برای ابطال کل قرارداد ایجاد کند، هیات عالی صلاحیت را به دادگاه داد.

چرا مهم است: این متن برای کسانی که در قراردادهایشان شرط داوری دارند بسیار حیاتی است تا در صورت بروز اختلاف، مرجع درست رسیدگی را بشناسند.

قوانینِ مرتبط: ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی، ماده ۱۶ قانون داوری تجاری بین‌المللی، ماده ۳۶۵ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: شرط داوری، ابطال عقد، صلاحیت دادگاه، بطلان قرارداد، داوری تجاری بین‌المللی.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دعوای ابطال عقد دارای شرط داوری، در صلاحیت دادگاه است یا داور؟

در صلاحیت دادگاه است.

آیا شرط داوری به تنهایی صلاحیت داور را برای رسیدگی به ابطال کل قرارداد ایجاد می‌کند؟

خیر، شرط داوری به تنهایی کافی نیست.

کلیدواژه‌ها: ابطال قرارداد، شرط داوری، صلاحیت دادگاه، داوری

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
دعوای ابطال عقد با شرط داوری نزد داور خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1399/07/07 در استان مرکزی برگزار شد، موضوع بررسی صلاحیت رسیدگی به دعوای ابطال عقد با شرط داوری مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا این دعوا باید در دادگاه رسیدگی شود یا اینکه داور نیز صلاحیت رسیدگی به آن را دارد. هیات عالی با استناد به ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی (ق.آ.د. م) اعلام کرد که رسیدگی به دعوای ابطال قرارداد با شرط داوری در صلاحیت دادگاه است و شرط داوری به تنهایی نمی‌تواند صلاحیت داور را ایجاد کند. نظر اکثریت بر این بود که ب. ت. ب. ماده 16 قانون داوری تجاری بین‌المللی، شرط داوری از قرارداد مستقل است و بنابراین داور صلاحیت رسیدگی به این دعوا را دارد، مگر اینکه ابطال شرط داوری مطرح شود که در این صورت دادگاه باید به آن رسیدگی کند. در مقابل، نظر اقلیت با استناد به ماده 365 قانون مدنی و تحلیل بطلان و ابطال، معتقد بود که شرط داوری تابع عقد است و در صورت بطلان عقد، شرط نیز بی‌اعتبار خواهد بود، بنابراین دعوا باید در دادگاه رسیدگی شود. این اختلاف نظرها به تفسیر و کاربرد مواد قانونی و اصول حقوقی در زمینه داوری و قراردادها مربوط می‌شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1399/07/07 برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک
موضوع
دعوای ابطال عقد با شرط داوری نزد داور
پرسش
آیا دعوای ابطال عقد عادی که شرط داوری در آن هست، ب. ت. ب. مقررات آیین دادرسی مدنی درباب داوری، در صلاحیت دادگاه است یا اینکه داور نیز می‌تواند به دعوای مذکور رسیدگی کند؟
نظر هیئت عالی
رسیدگی به دعوای اعلام بطلان یا ابطال قرارداد که شرط داوری دارد، مطابق ماده 461 ق.آ.د.م و ب. ت. ب. قواعد عمومی صلاحیت با دادگاه است و صرف شرط مستقل داوری در قرارداد برای رسیدگی به اعلام بطلان و انحلال قرارداد برای داور ایجاد صلاحیت نمی‌کند. نظریه مشورتی شماره 7/6031 - 75/9/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز موید این امر است.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه در خصوص داوری ماده 16 قانون داوری تجاری بین المللی تصریح به استقلال شرط داوری از قرارداد دارد و در فرض سوال نیز داور را صالح به رسیدگی می‌داند و در خصوص موضوع سوال مقرره مذکور حکم خاص است و ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به موردی است که دعوایی توسط محاکم به داوری ارجاع می‌گردد نه قراردادی که در آن شرط داوری وجود دارد و از طرفی در دیدگاه‌های حقوقی غالب امروزه بحث استقلال شرط داوری از قرارداد مبنای مستحکمی پیداکرده که نظریه تبعیض قرارداد نیز که عنوان می‌دارد ممکن است یک قرارداد به چند جزء صحیح و باطل تقسیم شود، از این نتیجه حمایت می‌کند لذا شرط داوری به محض اندراج در عقد ماهیت مستقلی از عقد اصلی پیدا می‌کند و در مقام ادعای ابطال یا بطلان عقد حیات مستقلی دارد، لذا نباید ذهن خودمان را مشروط به شروط سنتی کنیم، چون آنجا اگر عقد باطل باشد شرط هم باطل است، ولی بر مبنای نظریه تبعض عقد، چون انشاء تعیین داور جهت رسیدگی به اختلافات یک ماهیت حقوقی مستقل است که از حیث وجود شرایط اساسی معاملات و انشاء موجد آن جهت تشکیل مستقل از عقد اصلی است، لذا بطلان یا ابطال عقد به شرط داوری سرایت نمی‌کند و شرط داوری مستقل از عقد اصلی است و قابل رسیدگی توسط داور هست، مگر اینکه ادعای مطرح شده ابطال شرط داوری باشد که در این فرض دادگاه باید به دعوا رسیدگی کند.
نظر اقلیت
اگرچه بنابر تحلیلی شاید بتوان بین بطلان عقد و ابطال عقد تفکیک قائل شد و گفت در بطلان عقد چون از ابتداء شرایط ایجاد عقد خصوصاً قصد و رضاء و اهلیت وجود نداشته و اساساً عقدی واقع نشده لذا شرط داوری آن نیز به تبع آن بی اعتبار است و نیز با وحدت ملاک از ماده 365 قانون مدنی عنوان کرد بیع فاسد اثری ندارد، لذا گفت دعوی بطلان در صلاحیت دادگاه است اما دعوای ابطال قرارداد در صلاحیت داور است، اما به نظر می‌رسد ماده 461 قانون مدنی صریحاً پاسخ سوال را داده است لذا برخلاف داوری تجاری بین المللی در حقوق داخلی خصوصاً در بحث داوری باید گفت شرط داوری مندرج در عقد یک شرط وابسته و تابع عقد است، بنابراین حیات و اعتبار شرط از خود عقد است و اگر عقد باطل باشد شروط مندرج در آن هم باطل هستند بر همین اساس موضوع سوال قابل رسیدگی در داوری نیست بلکه می‌بایست توسط دادگاه مورد رسیدگی قرار گیرد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 114

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 21

نشست‌های قضایی 9

مواد مرتبط 4

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین