نظر مشورتی 7/7490 مورخ 1377/10/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اظهار نظر کارشناس با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال - آيا كارشناس در اظهارنظر خود محدود به رقم و مبلغ عنوان شده توسط خواهان است و در هيچ مورد اظهارنظر او نمي تواند از رقم خواسته تجاوز نمايد؟ يا اين كه كارشناس مي بايست نظر خود را ب. ت. ب. قرار دادگاه و اوضاع و احوال و شرايط روز اعلام كند؟ در حال حضار دو روش در مورد تعبير قرار دادگاه وجود دارد، تعدادي از كارشناسان آزادانه و فقط ب. ت. ب. مفاد قرار صادره از ناحيه دادگاه اظهارنظر مي كنند ولي برخي ديگر خود را محدود و مقيد به ميزان خواسته و مبلغ مورد درخواست خواهان مي دانند؟ نظريه اداره كل حقوقي ب. ت. ب. مواد (454(*) و 460(*)) قانون آيين دادرسي مدني كه كارشناس مكلف شده عقيده خود را با ذكر جهات آن بيان كرده و چنانچه اين نظريه با اوضاع و احوال معلوم و محقق مسأله موافقت نداشته باشد دادگاه از آن متابعت نخواهد كرد و نيز با عنايت به ماده (11)(*) لايحه مربوط به استقلال كانون كارشناسان رسمي مصوب 1358 كه كارشناسان قسم خورده اند كه برخلاف واقع چيزي نگويند و تمام نظر خود را نسبت به موضوع كارشناسي بيان نمايند لذا اظهارنظر كارشناسي نبايد مقيد به رقم و ميزان خواسته دعوي باشد بلكه بايد هر آنچه را كه تشخيص مي دهد در نظريه خود منعكس نمايد. *- ماده 454 قانون آيين دادرسي مدني - كارشناس بايد عقيده خود را با جهات آن نوشته و به دادگاه بفرستد و هرگاه كارشناسان متعدد باشند ممكن است يك نفر عقيده كارشناسان را نوشته و ديگران امضا نمايند و در صورتي كه نتوانند به زبان فارسي بنويسند، كسي كه از طرف دادگاه مأمور نظارت است عقيده كارشناس را نوشته و اين نكته در صورتجلسه قيد مي شود. *- ماده 460 قانون آيين دادرسي مدني - در صورتي كه عقيد كارشناس با اوضواع و احوال محقق و معلوم مسأله موافقت نداشته باشد دادگاه متابعت آن عقيده را نمي نمايد. تذكر- مواد 454 و 460 قانون آيين دادرسي مدني هيچ كدام در قانون جديد آيين دادرسي دادگاههاي عممي و انقلاب درامور مدني ذكر نشده و فقط در قسمت اخير ماده (262) قانون جديد ذكر شده است كه در هر حال اظهارنظر كارشناس بايد صريح و موجه باشد. *- ماده 11 لايحه قانوني مربوط به استقلال كانون وكلا - كارشناسان رسمي جديد در موقع اخذ پروانه بياد در جلسه رسمي هيأت مديره سوگند يادكنند، متن سوگند به شرح زير است: «به خداوند متعال سوگند ياد مي كنم درامور كارشناسي كه به من ارجاع مي گردد خداوند متعال را حضار و ناظر دانسته به راستي و درستي عقيده خود را اظهار كرده و نظريات خصوصي را درآن دخالت ندهم و تمام نظر خود را نسبت به موضوع كارشناسي اظهارنمايم و هيچ چيز را مكتوم ندارم و برخلاف واقع چيزي نگويم و ننويسم».