نظر مشورتی 7/99/1938 مورخ 1399/12/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماده 435 قانون مجازات اسلامی با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : 1-نظر به اين كه محكوم عليه پرونده به علت اجراي مجازات حدي سالب حيات اعدام معدوم گرديده و در عين حال محكوميت به قصاص نفس و ديات متعدد داشته است ب. ت. ب. اين كه واژه مرگ در ماده 435 قانون مجازات اسلامي به صورت مطلق بيان گرديده و آن اداره محترم طي نظريه شماره 251/93/7 مورخه 1393/2/10 در خصوص نوع مرگ نيز قائل به افتراق نمي باشد آيا در فرض اعدام محكوم عليه مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامي قابل اعمال مي باشد يا خير؟ (پرداخت ديات متعلقه) 2-ب. ت. ب. اين كه قصاص حق اولياءدم مي باشد آيا اعدام مرتكب كه باعث زوال اين حق گرديده موجبي براي تبديل حق قصاص به ديه مي باشد يا خير؟ به عبارتي مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامي مسئووليت بيت المال در پرداخت ديه مستقر مي باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، در مواردي كه متهم به قصاص نفس و مجازات سلب حيات در جرايم مستوجب حد محكوم شده است، طبق ماده 133 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 و ماده 17 «آيين نامه نحوه اجراي احكام حدود، سلب حيات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، ديات، شلاق، تبعيد، نفي بلد، اقامت اجباري و منع از اقامت در محل يا محل هاي معين مصوب 1398» اجراي قصاص مقدم است، چون اجراي مجازات حدي موضوع قصاص را از بين مي برد؛ ولي در صورت عدم مطالبه فوري اجراي قصاص يا گذشت يا تبديل به ديه، مجازات حدي اجرا مي شود. ثانياً، كلمه «مرگ» در ماده 435 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 ، مطلق بوده و هر نوع مرگي را اعم از مرگ ناشي از بيماري يا خودكشي يا مرگ با اجراي حكم قصاص نفس و يا اجراي حدود را شامل مي شود. نظریه مشورتی شماره 7/99/1938 مورخ 1399/12/11 موضوع استعلام درباره وضعیت پرداخت دیه در شرایطی است که م. ع. ب. اعدام محکوم شده و سپس اعدام شده است. پرسش اول این است که آیا مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامی در این شرایط قابل اجرا است یا خیر. پرسش دوم به تبدیل حق قصاص به دیه در صورت اعدام مرتکب و از بین رفتن حق اولیاء دم می‌پردازد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که طبق ماده 133 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 17 آیین‌نامه نحوه اجرای احکام، اجرای قصاص بر اجرای مجازات حدی اولویت دارد و در صورت عدم مطالبه فوری قصاص، مجازات حدی اجرا می‌شود. همچنین، کلمه «مرگ» در ماده 435 قانون مجازات اسلامی به طور کلی به هر نوع مرگی، از جمله مرگ ناشی از اعدام، اشاره دارد. تاریخ نظریه: 1399/12/11 شماره نظریه: 7/99/1938 شماره پرونده: 99-186/2-1938 ک 1- نظر به این‌که م. ع. پرونده به علت اجرای مجازات حدی سالب حیات اعدام معدوم گردیده و در عین حال محکومیت به قصاص نفس و دیات متعدد داشته است ب. ت. ب. این‌که واژه مرگ در ماده 435 قانون مجازات اسلامی به صورت مطلق بیان گردیده و آن اداره محترم طی نظریه شماره 251/93/7 مورخه 1393/2/10 در خصوص نوع مرگ نیز قائل به افتراق نمی‌باشد آیا در فرض اعدام م. ع. مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامی قابل اعمال م. ب. یا خیر؟ (پرداخت دیات متعلقه) 2- ب. ت. ب. این‌که قصاص حق اولیاءدم م. ب. آیا اعدام مرتکب که باعث زوال این حق گردیده موجبی برای تبدیل حق قصاص به دیه م. ب. یا خیر؟ به عبارتی مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامی مسئوولیت بیت‌المال در پرداخت دیه مستقر می‌باشد؟ -1 ن. ب. ا. م. ع. پرونده به علت اجرای مجازات حدی سالب حیات اعدام معدوم گردیده و در عین حال محکومیت به قصاص نفس و دیات متعدد داشته است ب. ت. ب. اینکه واژه مرگ در ماده 435 قانون مجازات اسلامی به صورت مطلق بیان گردیده و آن اداره محترم طی نظریه شماره 251/93/7 مورخه 1393/2/10 در خصوص نوع مرگ نیز قائل به افتراق نمیباشد آیا در فرض اعدام م. ع. مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامی قابل اعمال م. ب. یا خیر؟ )پرداخت دیات متعلقه( -2 ب. ت. ب. اینکه قصاص حق اولیاءدم م. ب. آیا اعدام مرتکب که باعث زوال این حق گردیده موجبی برای تبدیل حق قصاص به دیه م. ب. یا خیر؟ به عبارتی مقررات ماده 435 قانون مجازات اسلامی مسئوولیت بیتالمال در پرداخت دیه مستقر میباشد؟ اولا،ً در مواردی که متهم به قصاص نفس و مجازات سلب حیات در جرایم مستوجب حد محکوم شده است، طبق ماده 133 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده » 17 آییننامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، دیات، شلاق، تبعید، نفیبلد، اقامت اجباری و منع از اقامت در محل یا محلهای معین مصوب «1398 اجرای قصاص مقدم است، چون اجرای مجازات حدی موضوع قصاص را از بین میبرد؛ ولی در صورت عدم مطالبه فوری اجرای قصاص یا گذشت یا تبدیل به دیه، مجازات حدی اجرا میشود. ثانیاً، کلمه »مرگ« در ماده 435 قانون مجازات اسلامی مصوب ، 1392 مطلق بوده و هر نوع مرگی را اعم از مرگ ناشی از بیماری یا خودکشی یا مرگ با اجرای حکم قصاص نفس و یا اجرای حدود را شامل میشود. دکتر …