Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

نظریه 7/1404/84 — 1404/06/05

سبدِ من

#مطالبه #خسارت_تأخیر_تأدیه #خسارت #تعهد #دین #متعهدله #بستانکار #زیان #رای_وحدت_رویه #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #قوانین #ربا #نظریه #کاهش‌ارزش‌پول #پولی #آیین_دادرسی #انقلاب #توافق #تأخیر

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا بستانکار در تعهدات پولی می‌تواند علاوه بر خسارت تأخیر تأدیه، به ادعای ورود زیان بیشتر یا عدم‌النفع ناشی از نقض عمدی تعهد، مبلغی مازاد بر آن مطالبه کند؟

پاسخ: خیر، خسارت تأخیر تأدیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی صرفاً جبران کاهش ارزش پول است و مطالبه مازاد بر آن تحت عنوان جبران عدم‌النفع یا زیان بیشتر فاقد اعتبار قانونی و در حکم ربا است.

به زبانِ ساده

موضوع، مطالبه خسارت به‌سبب دیرکرد در پرداخت بدهی پولی است. متن می‌گوید خسارت تأخیر تأدیه برای جبران کاهش ارزش پول است و بستانکار نمی‌تواند با ادعای زیان بیشتر، مبلغی بیش از آن مطالبه کند. توافق بر جبران عدم‌النفع ناشی از تأخیر نیز، طبق متن، قابل مطالبه نیست.

چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده است.

چگونه: در پاسخ به دو پرسش درباره ماهیت خسارت تأخیر تأدیه و امکان مطالبه زیان بیشتر، مواد قانونی و رأی وحدت رویه یادشده مبنای پاسخ قرار گرفته‌اند.

چرا مهم است: این متن برای بستانکاران، بدهکاران و وکلایی مفید است که درباره حدود مطالبه خسارت دیرکرد یا اعتبار توافق بر جبران عدم‌النفع پرسش دارند.

قوانینِ مرتبط: ماده ۵۲۲ و تبصره ۲ ماده ۵۱۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹؛ رأی وحدت رویه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۱۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.

مفاهیمِ حقوقی: خسارت تأخیر تأدیه، تعهد پولی، کاهش ارزش پول، عدم‌النفع، بهره، ربا، توافق طرفین

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

خسارت تأخیر تأدیه در تعهد پولی چه ماهیتی دارد؟

جبران کاهش ارزش پول است.

آیا بستانکار می‌تواند بیش از خسارت تأخیر تأدیه، به ادعای ورود زیان بیشتر مطالبه کند؟

خیر.

آیا توافق بر جبران عدم‌النفع ناشی از تأخیر در اجرای تعهد پولی معتبر است؟

خیر؛ متن آن را فاقد اعتبار می‌داند.

کلیدواژه‌ها: خسارت تأخیر تأدیه، تعهدات پولی، کاهش ارزش پول، عدم‌النفع، ربا، قانون آیین دادرسی مدنی، رأی وحدت رویه

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

شماره پرونده: 1404-62-84ح استعلام: -1 آیا خسارت تأخیر تأدیه مربوط به تعهدات پولی، نوعی خسارت است و یا کاهش ارزش پول بوده و جزئی از دین است و نه مازاد بر آن؟ -2 در صورت ادعای ضرر به جهت نقض عمدی تعهد پولی، آیا متعهدله میتواند مازاد بر خسارت تأخیر تأدیه را مطالبه کند و یا آنکه این امر عدمالنفع بوده و قابل مطالبه نمیباشد؟ پاسخ: 1 و -2 اولاً، خسارت تأخیر تأدیه قابل مطالبه در تعهدات پولی موضوع ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379 جبران کاهش ارزش پول است. ثانیاً، بستانکار نمیتواند مازاد بر خسارت تأخیر تأدیه موضوع این ماده را به ادعای ورود زیان بیشتر مطالبه کند. ثالثاً، توافق طرفین در تعیین مبنا و یا شیوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه؛ در حدود ذیل ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 805 مورخ 1399/10/16 هیأت عمومی دیوان عالی کشور معتبر است؛ مشروط بر آنکه مغایر قوانین و مقررات امری، از جمله مقررات پولی نباشد؛ بر این اساس، توافق طرفین مبنی بر جبران عدمالنفع به سبب تأخیر در اجرای به موقع تعهد پولی؛ به سبب آنکه ماهیتاً بهره و در حکم ربا و مشمول تبصره 2 ماده 515 قانون یادشده است، فاقد اعتبار بوده و دعوای مطالبه این قسم خسارت در ماهیت قضیه مسموع نیست. فریده شکری

موارد مرتبط 32

نظریات مشورتی 31

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین