Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/842 مورخ 1403/01/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #امور_حسبی #وصیت #رسیدگی #ثلث_ترکه #ترکه #اجازه #قطعه_زمین #جلب_ثالث #مالکیت #تقسیم_ترکه #فوت #موصی #تشخیص #ماترک #منازعه #تأدیه #حقوق #قانون_مدنی #تقویم #تنفیذ #مورث #وصیت_تملیکی #وارث #دیون #قضاییه #ثلث #اموال #صورت #ورثه #تصمیم #نظریه‌مشورتی #باطل #حاکم #هزینه #باقیمانده #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا در دعوای تقسيم تركه امکان رسیدگی به دعاوی طاری وجود دارد و ثلث ترکه چگونه محاسبه می‌شود؟

پاسخ: دعاوی طاری مربوط به مالکت ترکه قابل رسیدگی است و ثلث ترکه بر اساس مجموع اموال متوفی پس از کسر بدهی‌ها محاسبه می‌شود.

به زبانِ ساده

در تقسیم ارث، دادگاه فقط اموالی را تقسیم می‌کند که تعلق آن‌ها به متوفی روشن باشد. اگر ورثه یا شخص ثالث درباره مالکیت مالی اختلاف داشته باشند، باید ابتدا به آن اختلاف رسیدگی شود. بخش ارائه‌شده از سند، پاسخ به پرسش محاسبه ثلث را در بر ندارد.

چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده است؛ اشخاص مرتبط، ورثه و ثالثِ مدعی حق هستند.

چگونه: نظریه می‌گوید دادگاه اموالی را که تعلقشان به ترکه احراز شده موضوع تقسیم قرار می‌دهد و درباره اموال مورد اختلاف رسیدگی می‌کند. سند پیش از بیان ادامه نظریه درباره دعاوی طاری و محاسبه ثلث قطع شده است.

چرا مهم است: این نظر برای ورثه و اشخاص ثالث مهم است تا بدانند مالِ مورد اختلاف بدون احراز تعلق به ترکه تقسیم نمی‌شود.

قوانینِ مرتبط: قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹، ماده ۱؛ ادامه استناد قانونی در متنِ ارائه‌شده ناقص است.

مفاهیمِ حقوقی: تقسیم ترکه، امور حسبی، ماترک، اختلاف در مالکیت، دعوای طاری، ورود ثالث، جلب ثالث، وصیت

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا در تقسیم ترکه می‌توان اموالی را که تعلقشان به متوفی محل اختلاف است تقسیم کرد؟

خیر؛ این اموال تا روشن‌شدن تعلقشان به ترکه قابل تقسیم نیستند و اگر دادگاه تعلقشان را احراز کند، در تقسیم لحاظ می‌شوند.

آیا ادعای شخص ثالث درباره مالِ مورد تقسیم قابل رسیدگی است؟

بله؛ دادگاه به دعوای مستقل یا طاری درباره مال مورد اختلاف رسیدگی می‌کند.

ثلث ترکه بر پایه مجموع اموال محاسبه می‌شود یا برای هر مال جداگانه؟

متنِ ارائه‌شده پیش از پاسخ به این پرسش قطع شده است؛ نامطمئن.

کلیدواژه‌ها: تقسیم ترکه، امور حسبی، دعوای طاری، وصیت، ثلث ترکه

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : 1- در امور حسبي مانند تقسيم تركه، آيا دعاوي طاري مانند ورود و جلب ثالث و رسيدگي توأمان به اين دعاوي امكانپذير است؟ چنانچه به اين دعاوي بايد به صورت مستقل رسيدگي شود و خواسته اين دعاوي استقلالي نباشد، تصميم دادگاه چيست؟ 2- ثلث تركه چگونه محاسبه مي‌شود؟ آيا ثلث مجموع اموال بايد محاسبه شود يا ثلث هر مال به صورت جداگانه؟ براي مثال، متوفي سه قطعه زمين دارد؛ آيا هر يك از قطعات بايد به صورت جداگانه ثلث آن محاسبه شود و متوفي فقط قادر به وصيت تا يك سوم هر قطعه زمين مي‌باشد و يا آنكه مجموع قطعات در نظر گرفته مي‌شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- اولاً، در دعواي تقسيم تركه، دادگاه اموالي را كه منجزاً جزو تركه تشخيص دهد موضوع تقسيم قرار مي‌دهد و اموالي كه در خصوص تركه ‌بودن آنها اختلاف است، قابل تقسيم نمي‌باشد و صرفاً درخواست تقسيم اموالي كه در مالكيت مورث نسبت به آنها ترديدي نيست، قابل استماع است. بديهي است چنانچه بين ورثه نسبت به تركه بودن برخي اموال اختلاف در مالكيت وجود داشته باشد و يا ثالث نسبت به برخي اموال ادعاي حقي داشته باشد، در صورت طرح دعوا در خصوص مال يا اموال مورد اختلاف؛ اعم از طرح دعواي مستقل و يا طاري دادگاه به موضوع رسيدگي كرده و در صورتي كه آن را جزو ماترك تشخيص دهد، در تقسيم تركه لحاظ مي‌كند. ثانياً، هر چند ماده يك قانون امور حسبي مصوب 1319 در تعريف اين امور به تكليف دادگاه بر اقدام و اتخاذ تصميم نسبت به امور حسبي بدون وقوع اختلاف و منازعه بين اشخاص و اقامه دعوا از طرف آن‌ها تصريح كرده است؛ اما اين امر به معني عدم امكان وقوع اختلاف و به تبع آن، طرح دعوا در اين امور نيست؛ بر اين اساس همانگونه كه در بند فوق نيز آورده شد، در امور حسبي طرح دعاوي طاري و رسيدگي توأمان با رعايت مقررات حاكم قابل تحقق است. 2- اولاً، وصيت تمليكي محدود به يك سوم تركه نيست و هر شخصي مي‌تواند نسبت به كل اموال خود وصيت كند؛ اما مطابق ماده 843 قانون مدني، وصيت به زياده بر ثلث تركه نافذ نيست؛ مگر به اجازه وارث. ثانياً، پس از فوت موصي و تأديه حقوق و ديوني كه به تركه ميت تعلق گرفته و هزينه كفن و دفن (مواد 868 و 869 قانون مدني و ماده 225 قانون امور حسبي مصوب 1319)، كل اموال باقيمانده تقويم مي‌شود؛ چنانچه مورد وصيت به اندازه ثلث يا كمتر باشد و يا بيش از ثلث باشد؛ اما ورثه آن را تنفيذ كنند، به آن عمل مي‌شود و اگر بيش از ثلث تركه باشد و ورثه نسبت به مازاد اجازه نكنند، وصيت نسبت به مازاد باطل است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/842 مورخ 1403/01/20 موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره امور حسبی و تقسیم ترکه است. پرسش اول به امکان رسیدگی همزمان به دعاوی طاری مانند ورود و جلب ثالث در دعاوی تقسیم ترکه می‌پردازد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، در دعاوی تقسیم ترکه، تنها اموالی که به وضوح جزو ترکه هستند، قابل تقسیم‌اند. اگر اختلافی در مالکیت وجود داشته باشد، دادگاه به دعاوی طاری رسیدگی می‌کند و در صورتی که اموال به عنوان ماترک شناسایی شوند، در تقسیم لحاظ می‌شوند. همچنین، طرح دعاوی طاری و رسیدگی همزمان در امور حسبی ب. ر. م. ممکن است. پرسش دوم به نحوه محاسبه ثلث ترکه و وصیت مربوط می‌شود. مطابق ماده 843 قانون مدنی، هر فرد می‌تواند نسبت به کل اموال خود وصیت کند، اما وصیت به بیش از ثلث ترکه نافذ نیست مگر با اجازه ورثه. پس از فوت موصی و پرداخت دیون و هزینه‌های کفن و دفن، کل اموال باقی‌مانده ارزیابی می‌شود و وصیت نسبت به مازاد بر ثلث در صورت عدم اجازه ورثه باطل است. تاریخ نظریه: 1403/01/20 شماره نظریه: 7/1402/842 شماره پرونده: 1402-11-842ح 1- در امور حسبی مانند تقسیم ترکه، آیا دعاوی طاری مانند ورود و جلب ثالث و رسیدگی توامان به این دعاوی امکانپذیر است؟ چنانچه به این دعاوی باید به صورت مستقل رسیدگی شود و خواسته این دعاوی استقلالی نباشد، تصمیم دادگاه چیست؟ 2- ثلث ترکه چگونه محاسبه می‌شود؟ آیا ثلث مجموع اموال باید محاسبه شود یا ثلث هر مال به صورت جداگانه؟ برای مثال، متوفی سه قطعه زمین دارد؛ آیا هر یک از قطعات باید به صورت جداگانه ثلث آن محاسبه شود و متوفی فقط قادر به وصیت تا یک سوم هر قطعه زمین م. ب. و یا آنکه مجموع قطعات در نظر گرفته می‌شود؟ ثانیاً، هر چند ماده یک قانون امور حسبی مصوب 1319 در تعریف این امور به تکلیف دادگاه بر اقدام و اتخاذ تصمیم نسبت به امور حسبی بدون وقوع اختلاف و منازعه بین اشخاص و اقامه دعوا از طرف آن‌ها تصریح کرده است؛ اما این امر به معنی عدم امکان وقوع اختلاف و به تبع آن، طرح دعوا در این امور نیست؛ بر این اساس همانگونه که در بند فوق نیز آورده شد، در امور حسبی طرح دعاوی طاری و رسیدگی توامان ب. ر. م. حاکم قابل تحقق است. ثانیاً، پس از فوت موصی و تادیه حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته و هزینه کفن و دفن (مواد 868 و 869 قانون مدنی و ماده 225 قانون امور حسبی مصوب 1319)، کل اموال باقیمانده تقویم می‌شود؛ چنانچه مورد وصیت به اندازه ثلث یا کمتر باشد و یا بیش از ثلث باشد؛ اما ورثه آن را تنفیذ کنند، به آن عمل می‌شود و اگر بیش از ثلث ترکه باشد و ورثه نسبت به مازاد اجازه نکنند، وصیت نسبت به مازاد باطل است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 122

آرای مرتبط 24

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 13

مواد مرتبط 4

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین