Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/635 مورخ 1399/06/18

سبدِ من

#بازرسی #تفتیش #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #گزارش #جرائم_مشهود #مواد_مخدر #تحقیقات #دادستان #اداره_کل #گزارش_ضابطان #قانون_اساسی #کشف_جرم #وقوع_جرم #جمهوری #مشروعیت #تشریفات_قانونی #حقوق #اقرار #تردید #احضار #اجازه #ضمانت #نیروی_انتظامی #ماموریت #حقوق_شهروندی #جرم #تعقیب_کیفری #تحقیق #آیین_دادرسی_کیفری #نظریه‌مشورتی #نظریه #پلیس #صورت #قضایی #قضاییه #وظیفه #مظنون #اطلاع #جرایم

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا بازرسی و تفتیش افراد توسط ماموران پلیس صرفاً به دلیل ظاهر یا سابقه کیفری در غیر جرایم مشهود قانونی است؟

پاسخ: خیر، تفتیش و بازرسی افراد در غیر جرایم مشهود بدون مجوز قضایی ممنوع بوده و کشف مواد مخدر در این شرایط غیرقانونی است؛ رضایت فرد نیز به تنهایی توجیه قانونی ندارد.

به زبانِ ساده

موضوع، بازرسی افراد و وسایلشان به‌دلیل ظاهر یا سابقه کیفری است. متن می‌گوید بازرسی در غیر جرم مشهود باید مجوز قضایی داشته باشد و رضایت فرد به‌تنهایی جای رعایت قانون را نمی‌گیرد. همچنین کشف مواد مخدر در این وضعیت غیرقانونی و گزارش مأموران نامعتبر دانسته شده است.

چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ مرجع استعلام‌کننده درباره رفتار مأموران پلیس در گشت‌زنی پرسیده است.

چگونه: استعلام درباره بازرسی افراد مظنون به‌دلیل ظاهر یا سابقه کیفری و پیامدهای آن مطرح شد؛ پاسخ، بازرسی را تابع شرایط قانونی و در غیر جرم مشهود نیازمند مجوز قضایی دانست.

چرا مهم است: این نظریه برای مأموران، وکلا و افرادی که با بازرسی مواجه می‌شوند درباره حدود قانونی تفتیش راهنماست.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مواد ۴۳، ۴۴، ۵۵ و ۵۶؛ قانون اساسی، اصول ۲۲ و ۳۷؛ قانون الزام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی؛ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، ماده ۵۷۰، که در استعلام درباره آن پرسش شده است.

مفاهیمِ حقوقی: جرم مشهود، بازرسی و تفتیش، مجوز قضایی، حقوق شهروندی، رضایت، ضابطان دادگستری، اعتبار گزارش مأموران

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا مأموران می‌توانند افراد را صرفاً به‌دلیل ظاهر یا سابقه کیفری بازرسی کنند؟

خیر؛ متن می‌گوید بازرسی در غیر جرایم مشهود ممنوع است و به مجوز قضایی نیاز دارد.

آیا رضایت فرد به‌تنهایی بازرسی را قانونی می‌کند؟

خیر؛ رضایت به‌تنهایی توجیه قانونی نیست و باید تشریفات قانونی رعایت شود.

طبق متن، گزارش مأموران پس از بازرسی غیرقانونی معتبر است؟

خیر.

کلیدواژه‌ها: تفتیش و بازرسی، جرایم مشهود، مجوز قضایی، حقوق شهروندی، ضابطان دادگستری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

نظریه مشورتی شماره 7/99/635 مورخ 1399/06/18 خ. م.: موضوع استعلام مربوط به رفتار ماموران پلیس در بازرسی و تفتیش افراد به دلیل ظاهر یا سابقه کیفری آن‌هاست. پرسش‌های مطرح‌شده شامل قانونی بودن این رفتار، امکان تطبیق آن با ماده 570 قانون تعزیرات، مشروعیت کشف مواد مخدر در این شرایط و اعتبار رضایت افراد در تفتیش است. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام نشان می‌دهد که طبق مواد 43، 44، 55 و 56 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، تفتیش و بازرسی افراد در غیر جرایم مشهود ممنوع است و نیاز به مجوز قضایی دارد. همچنین، کشف مواد مخدر در این شرایط غیرقانونی تلقی شده و گزارش ضابطان در این موارد معتبر نیست. در نهایت، رضایت افراد برای بازرسی به تنهایی توجیه قانونی ندارد و باید مطابق با تشریفات قانونی انجام شود. تاریخ نظریه: 1399/06/18 شماره نظریه: 7/99/635 شماره پرونده: 99-186/1-635 ک استعلام: برخی از ماموران پلیس در هنگام گشت‌زنی و انجام وظیفه ،به علت تیپ و ظاهر افراد و یا سابقه کیفری قبلی به آنان مظنون و آنان و وسایل همراه را مورد بازرسی و تفتیش قرار می‌دهند. با این فرض این مرجع را در مورد سوال‌های زیر ارشاد فرمایید. 1- نظر به اصول 22 و 37 قانون اساسی و مواد 2، 4، 7 قانون آیین دادرسی کیفری و قانون الزام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی، آیا رفتار ذکر شده توسط ماموران بالا مطابق مقررات جاری کشور است. 2- در صورت منفی بودن پاسخ سوال،آیا رفتار ارتکابی ذکر شده از سوی ماموران مصداق ماده 570 قانون تعزیرات است ؟ 3- در برخی از موارد در تفتیش و بازرسی ذکر شده از اشخاص مقادیری مواد مخدر در اوزان کم کشف می‌شود ،آیا این نحوه کشف جرم قانونی است ؟در صورت غیر قانونی بودن آیا دلیل به دست آمده از این طریق دلیل قانونی محسوب می‌شود؟ در صورت غیر قانونی بودن آن و اقرار نداشتن حامل ماده مخدر وظیفه مرجع قضایی چیست؟ 4- به طور معمول در صورت جلسه‌های تنظیم شده توسط ماموران ذکر می‌شود که شخص مظنون به تفتیش و بازرسی رضایت داده است. بر فرض صحت این امر، آیا این رضایت می‌تواند مبنای قانونی برای تفتیش افراد باشد؟ چون معمولا ب. ت. ب. ترس و احترامی که اشخاص به پلیس می‌گذارند، در هر حال چاره‌ای جز موافقت با درخواست پلیس برای تفتیش و بازرسی ندارند و در مقابل درخواست پلیس مقاومتی انجام نمی‌دهند. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1 و 2- چگونگی اقدام و حدود وظایف و اختیارات ضابطان دادگستری در برخورد با جرایم مشهود و غیر‌مشهود در مواد ذیل فصل دوم از بخش دوم قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی، آمده است و به موجب ماده 43 این قانون، هرگاه قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم مورد تردید باشد، آنان باید پیش از اطلاع به دادستان، بدون داشتن حق تفتیش و بازرسی یا احضار و جلب اشخاص، تحقیقات لازم را به عمل آورند و نتیجه آن را به دادستان گزارش دهند و به هرصورت با عنایت به مقررات مواد 43، 44، 55 و 56 قانون یادشده، در غیر موارد جرایم مشهود تفتیش و بازرسی اشخاص به وسیله ضابطان دادگستری ممنوع است، مگر با اجازه موردی مقام قضایی و حتی تخطی از این امر به موجب مقررات ماده 63 همان قانون، دارای ضمانت اجرای کیفری است. ضمناً مقررات ماده 4 قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1369 در بیان مأموریت و وظایف نیروی انتظامی، نافی لزوم رعایت مقررات قانون آیین دادرسی کیفری از سوی ضابطان عام در برخورد با جرایم مشهود و غیرمشهود نمی‌باشد و بند‌های 1 و 4 و 10 قانون احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب 1383/2/15، نیز موید این نظر است. 3- با لحاظ اصول 22 و 38 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 1368 و با عنایت به ماده 64 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که جهات قانونی شروع به تعقیب به «طرق قانونی» مذکور در این ماده محدود است و در ماده 36 این قانون نیز گزارش ضابطان را در صورتی معتبر دانسته که بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تنظیم شود؛ بنابراین در فروضی نظیر فرض سوال که از شمول مواد مذکور در مواد 55، 56 و 57 قانون فوق‌الذکر خارج است، ضابطان دادگستری مجاز به مداخله و اعلام گزارش نیستند و در صورت ارائه گزارش نیز ب. ت. ب. این‌که جرم اعلام شده از مصادیق جرایم تهدید کننده امنیت و آسایش عمومی جامعه نیست، و گزارش مزبور بر خلاف مقررات قانونی تنظیم شده است، دادستان بر اساس آن مجاز به تعقیب کیفری نمی‌باشد. بدیهی است که در خصوص اشیای ممنوع (مکشوفه) باید مطابق ماده 148 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 اقدام شود. 4- مستفاد از ماده 44 و بند «ث» ماده 45 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، و با لحاظ مواد 4، 28 و 61 قانون مذکور، ضابطان دادگستری در جرایم غیرمشهود و بعد از اطلاع از وقوع جرم و گزارش آن به دادستان و اخذ دستور قضایی، مجاز به انجام تحقیقات می‌باشند و صرف اخذ رضایت اشخاصی نظیر فرض استعلام برای انجام تحقیق و بازرسی به منظور کشف جرم فاقد توجیه قانونی است؛ نتیجتاً رعایت تشریفات و ترتیبات مقرر قانونی در تحقیقات ضابطان ب. ت. ب. آمره بودن قواعد آیین دادرسی کیفری در این خصوص الزامی است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 107

آرای مرتبط 13

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 31

مواد مرتبط 4

دکترین 18

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین