Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/888 مورخ 1399/06/30

سبدِ من

#دیه #قوانین #بیت_المال #اطلاع‌رسانی #تصمیم‌گیری #حاکمیت #اداره_کل #حقوق_بین‌الملل #جنایت #شهید #رسیدگی #مسئولیت_مدنی #مجازات #شهادت #قانون_اساسی #خطر #آزمایشگاه #حد #حقوق #اشخاص_حقوقی #کنوانسیون #ضامن #دین #دارو #ریسک #اماره #کنترل_بیماری #درمان #ماموریت #فوت #کارخانه_ها #ضمان #پیش‌بینی #سازمان_ملل_متحد #صلاحیت #سپاه #قتل #شورای_اسلامی #نظریه‌مشورتی #نظریه #احراز #بین‌المللی #قضایی #فقه #اولویت #صورت #قضاییه #قاعده‌احسان #تصمیم #اموال

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا در صورت عدم اطلاع‌رسانی یا اتخاذ تصمیمات نادرست توسط حاکمیت در انتشار ویروس، امکان مسئول شناختن آن وجود دارد؟

پاسخ: احراز مسئولیت دولت نیازمند رسیدگی قضایی بر اساس قوانین مربوطه است و به‌طور قطعی نمی‌توان حاکمیت را ضامن دانست.

به زبانِ ساده

پرسش درباره مسئولیت دولت در اطلاع‌رسانی و کنترل بیماری واگیردار و نیز امکان پرداخت دیه کادر درمان از بیت‌المال است. متن می‌گوید مسئولیت دولت بدون رسیدگی قضایی قطعی نیست و محدودیت‌ها باید با رعایت قانون اساسی و اولویت حفظ جان مردم تعیین شوند.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه نظریه مشورتی داده است؛ پرسش‌کننده در متن، مرجع استعلام‌کننده است و طرفین دعوای مشخصی معرفی نشده‌اند.

چگونه: موضوع در قالب استعلام مطرح شده و اداره کل حقوقی پاسخ داده است که مسئولیت دولت باید با رسیدگی قضایی احراز شود. متن کامل پاسخ و جزئیات استعلام در سند حاضر نیست.

چرا مهم است: این نظریه برای کسانی مفید است که درباره مسئولیت دولت یا مبنای قانونی محدودیت‌های بیماری واگیردار پرسش دارند.

قوانینِ مرتبط: ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹؛ مواد ۲۰ و ۱۴۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲؛ اصول قانون اساسی (شماره اصول در متن نیامده است).

مفاهیمِ حقوقی: مسئولیت مدنی دولت، احراز مسئولیت، مسئولیت بین‌المللی دولت، دیه، بیت‌المال، بیماری واگیردار، محدودیت‌های قانونی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا می‌توان دولت را به‌سبب اطلاع‌رسانی‌نکردن یا تصمیم‌گیری نادرست درباره انتشار ویروس مسئول دانست؟

به‌طور قطعی نمی‌توان؛ احراز مسئولیت به رسیدگی قضایی نیاز دارد.

آیا برای دولت مسئولیت بین‌المللی ایجاد می‌شود؟

بر پایه قواعد حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های مربوط تعیین می‌شود.

آیا دیه کادر درمان از بیت‌المال پرداخت می‌شود؟

پرداخت آن از بیت‌المال به‌طور کلی تأیید نشده است.

تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های بیماری‌های واگیردار باید چگونه باشد؟

باید با رعایت اصول قانون اساسی و با اولویت حفظ جان شهروندان انجام شود.

کلیدواژه‌ها: مسئولیت مدنی، حاکمیت، بیماری واگیردار، دیه، بیت‌المال

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

نظریه مشورتی شماره 7/99/888 مورخ 1399/06/30 خ. م.: در پاسخ به استعلامات درباره مسئولیت دولت در انتشار ویروس و اقدامات مرتبط، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که نمی‌توان به طور قطعی عدم اطلاع‌رسانی یا عدم اتخاذ تصمیمات صحیح توسط نهادهای دولتی را دلیل مسئولیت دانست. احراز مسئولیت نیازمند رسیدگی قضایی است که بر اساس قوانین مختلف، از جمله ماده 11 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 و مواد 20 و 141 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 انجام می‌شود. همچنین، مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها بر اساس قواعد حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های مربوطه تعیین می‌شود. درباره دیه کادر درمان، پرداخت دیه از بیت‌المال به‌طور کلی تایید نشده و موضوع شهادت در فقه اسلامی به جهاد مرتبط است. در نهایت، تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های ناشی از بیماری‌های واگیردار باید با رعایت اصول قانون اساسی و با اولویت حفظ جان شهروندان انجام شود و ممکن است نیاز به تصویب قانون یا تصمیم‌گیری نهادهای قانونی ذی‌صلاح داشته باشد. تاریخ نظریه: 1399/06/30 شماره نظریه: 7/99/888 شماره پرونده: 99-48/3-888 ع استعلام: 10- بر فرض عدم اطلاع رسانی حاکمیت که موجب انتشار ویروس شده است و یا عدم اتخاذ تصمیمات صحیح که انتشار ویروس را تسریع کرده است آیا امکان ضامن و مسئول شناختن حاکمیت وجود دارد یا خیر؟ 11- بر فرض کوتاهی دولت در عدم کنترل خروجی‌ها و یا اطلاع رسانی ناقص که موجب کم خطر جلوه دادن ویروس شده است آیا می‌توان مسئولیت بین المللی برای دولت در نظر گرفته در مورد وجه مسئولیت دولت - دین بودن یا نبودن دیه‌ایی که دولت می‌پردازد؟ 12- بر فرض فرار ویروس از آزمایشگاه یک کشور مسئولیتی برای آن کشور می‌توان قائل شد؟ خصوصا اقدامات آن آزمایشگاه برای کشف دارو یا خدمت به بشریت بوده باشد... به بیان دیگر اینجا قاعده احسان جریان خواهد داشت یا نظریه ریسک و خطر و یا فرض و اماره مسئولیت حاکم بر قاعده احسان بوده و مانع از جریان آن است؟ با فرض پذیرش مسئولیت آن کشور از چه بابی است؟ 13- بر فرض حمله بیولوژیکی بودن ویروس نوع مسئولیت دولتی که اقدام به این امر کرده است از چه نوعی است؟ آیا اقدام مزبور از سنخ جنایت علیه بشر است؟ نسل کشی است؟ جنایات جنگی است یا عنوان دیگری دارد؟ وجوه حقوقی اقدام علیه دولت‌هایی که یک یا چند جانبه مانع رسیدن کمک‌های بشر دوستانه یا دارویی می‌شوند و یا به طور کلی مانع از اقدامات موثر دولت دیگر در کنترل بیماری می‌شوند چیست؟ 14- دیه کادر درمان که از طرفیت حاکمیت برای انجام امر مخاطرآمیز مامور می‌شوند و در حین انجام ماموریت فوت می‌نمایند آیا مسئولیت پرداخت دیه افزون بر این‌که شهید محسوب می‌شوند بر عهده حاکمیت م. ب. یا خیر؟ 20- ب. ت. ب. خاصیت بیماری‌های واگیردار در انتقال آن تا چه حد ممکن است حقوق شهروندان را محدود ساخت از جمله منع آمد و رفت تعطیلی کارخانه‌ها و اتخاذ تصمیماتی از این قبیل تصمیم‌گیری در خصوص این قبیل تصمیمات قانونا بر عهده کیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 10- به نحو مطلق نمی‌توان عدم اطلاع‌رسانی یا عدم اتخاذ تصمیم صحیح اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیردولتی در مواردی که اعمال حاکمیت می‌کنند و منتهی به انتشار ویروس کرونا می‌شود را به‌ عنوان دلیلی برای ایجاد ضمان و مسئول شناختن اشخاص مزبور تلقی کرد. قانونگذار در خصوص امکان ایجاد مسئوولیت برای اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیردولتی، احکام خاص و متعددی را در قوانین مختلف از جمله ماده 11 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339، تبصره ماده 14، ماده 20، ماده 141 و ماده 143 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 پیش‌بینی کرده است. احراز مسئوولیت بر مبنای این قوانین مستلزم رسیدگی قضایی است. 11 و 12- احراز مسئوولیت بین‌المللی دولت‌ها براساس قواعد اولیه و ثانویه حقوق بین‌الملل صورت می‌پذیرد و به استناد ماده 5 قانون تصویب کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص مصونیت‌های قضایی دولت‌ها و اموال آنها مصوب 1387 یک دولت در رابطه با خود و اموال خویش از صلاحیت محاکم دولت دیگر با رعایت مفاد این کنوانسیون از مصونیت برخوردار است. 13- پرسش مطرح شده جنبه نظری داشته و پاسخگویی به آن خارج از وظایف اداره کل حقوقی است. ضمناً خاطر نشان می‌شود احراز مسئوولیت بین‌المللی دولت‌ها براساس قواعد اولیه و ثانویه حقوق بین‌الملل صورت می‌پذیرد ودر خصوص عناصر تشکیل‌دهنده جنایت علیه بشر، نسل‌کشی و جنایت جنگی مقرراتی که رسماً منتشر شده و تبیین-کننده این جرایم باشد، در قوانین فعلی ایران وجود ندارد. 14- ب. ت. ب. قوانین جاری، فرض سوال از موارد پرداخت دیه از بیت‌المال نیست و فتوایی نیز در مورد وجوب پرداخت دیه شهید از بیت‌المال در فقه امامیه و عامه ملاحظه نشد و اصولاً موضوع پرسش تخصصاً از حکم پرداخت دیه از بیت‌المال خارج است؛ زیرا شهادت به نحوی که در فقه اسلامی مطرح است، از موضوعات جهاد در راه خدا است و چون جهاد در هر دو قسم ابتدایی و دفاعی واجب کفایی است، برای مکلفی که ادای تکلیف می‌کند، فضایل جهاد در راه خدا قرار داده شده است که در آیات و روایات مربوط به جهاد ذکر شده است. ضمناً در برخی کتب فقهی تنها در یک مورد دیه شهید بر عهده بیت‌المال قرار داده شده و آن هنگامی است که کفار برای غلبه بر مسلمانان اسیران مسلمان را به عنوان سپر انسانی در جلوی سپاه خود قرار داده باشند و مسلمانان برای جلوگیری از شکست مجبور به قتل آنها شوند. 20- تصمیم‌گیری در خصوص ایجاد محدودیت برای عموم مردم و یا تعطیلی بخشی از مشاغل و دیگر امور مطرح شده در سوال با لحاظ اصول قانون اساسی نظیر اصل هفتاد و نهم حسب مورد می‌تواند مستلزم تصویب قانون از سوی مجلس شورای اسلامی و یا تصمیمات دیگر نهادهای قانونی ذیصلاح باشد. در هر صورت حفظ جان عموم شهروندان بر سایر حقوق مطرح شده از جمله حق کسب و کار اولویت دارد و هرچند دولت در حد مقدور باید به گونه‌ای اتخاذ تصمیم کند که کمترین آثار و تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برای آحاد جامعه به همراه داشته باشد، اما حفظ جان اشخاص نسبت به دیگر امور در اولویت است

موارد مرتبط 91

آرای مرتبط 11

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 21

مواد مرتبط 4

دکترین 13

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین