نظر مشورتی 7/1402/79 مورخ 1402/04/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا لفظ «اولاد» در بند ۱ ماده ۸۰۳ قانون مدنی شامل نوه نیز میشود و آیا قبض در عقد هبه تابع مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ است؟
پاسخ: استثنای عدم رجوع از هبه صرفاً شامل پدر، مادر و اولاد بلافصل واهب است و شامل اجداد و اولاد اولاد نمیشود؛ همچنین قبض به هر طریقی که استیلاء بر مال حاصل شود تحقق مییابد.
به زبانِ ساده
اگر مالی را به کسی هدیه (هبه) بدهید، معمولاً میتوانید پس بگیرید، مگر اینکه به پدر، مادر یا فرزند خود داده باشید. این استثنا فقط برای خودِ آنهاست و شامل نوه یا پدربزرگ نمیشود. همچنین برای اینکه هدیه واقعاً هدیه محسوب شود، باید آن را به طرف مقابل تحویل داده باشید (قبض).
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (مرجع پاسخدهنده)؛ عموم مردم یا وکلا (پرسشکننده).
چگونه: با تفسیر دقیق ماده ۸۰۳ قانون مدنی و محدود کردن استثنائات به موارد ذکر شده در قانون (پدر، مادر، اولاد بلافصل).
چرا مهم است: این متن ابهامات مربوط به هدیه دادن و پس گرفتن آن را برطرف میکند و حدود قانونی روابط مالی خانوادگی را روشن میسازد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۸۰۳ قانون مدنی، ماده ۷۹۸ قانون مدنی، مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ قانون مدنی.
مفاهیمِ حقوقی: هبه، رجوع از هبه، متهب، واهب، قبض، استیلاء، عقد عینی.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا در بحث رجوع از هبه، لفظ «اولاد» شامل نوه هم میشود؟
خیر، فقط شامل اولاد بلافصل است.
آیا هبه به جد پدری، مشمول ممنوعیت رجوع از هبه (بند ۱ ماده ۸۰۳) میشود؟
خیر، این بند فقط شامل پدر، مادر و اولاد است.
آیا مقررات مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ قانون مدنی در مورد قبض، بر عقد هبه حاکم است؟
بله، قبض به معنای استیلاء بر مال است و در هبه نیز ضروری است.
کلیدواژهها: رجوع از هبه، اولاد بلافصل، عقد هبه، قبض مال موهوبه
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 106
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
مواد 367 و 220 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز قبض عین در عقد هبه
ماده 367 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز قبض عین در عقد هبه
ماده 367 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای الزام به انجام تعهدات ناشی از قرارداد پیش فروش اپارتمان
مواد 367 و 368 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تلقی عرف از بخشش مهریه
ماده 798 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایا میان زوجین
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای دوران زندگی مشترک
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای دوران نامزدی
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای تقدیمی از طرف خانواده زوجین
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اماره مالکیت وسائل موجود در منزل مشترکبار اثبات در دعوی استرداد اموال منزل مشترک
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد طلاجات اهدایی زوج به زوجه
مواد 803 و 795 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رجوع از هبه مهریه
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رد تقاضای استرداد هدایای دوران نامزدی در صورت ازدواج
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای اعطا شده در دوران نامزدی
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه مهریه پس از رجوع به مابذل
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد طلاجات اهدایی زوج به زوجه
مواد 803 و 795 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای دوران نامزدی
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استرداد هدایای تقدیمی از طرف خانواده زوجین
ماده 803 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: #هبه (1393/09/23)
ماده 803 قانون مدنی درصورتی که در عین موهوبه تغییر حاصل شود
-
رأی
هماستناد
رأی: #هبه (1393/09/23)
ماده 803 قانون مدنی درصورتی که در عین موهوبه تغییر حاصل شود
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅چکیده: (1393/09/23)
ماده 803 قانون مدنی درصورتی که در عین موهوبه تغییر حاصل شود
-
رأی
هماستناد
نحوه تحویل مبیع غیرمنقول
مواد 367 و 348 قانون مدنی و آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقش ارسال اظهارنامه پیش از اقدام به طرح دعوای خلع ید
مواد 367 و 237 قانون مدنی و همچنین مواد 156 و 171 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- اثرعدم تسلیم مبیع بر بطلان بیع (2)-وضعیت بیع ملک پس از اجرای طرح توسط شهرداری
ماده 367 قانون مدنی وطرح این موضوع که به لحاظ اجراء طرح قبل ازانتقال ملک ب
-
رأی
هماستناد
(1)- اثرعدم تسلیم مبیع بر بطلان بیع (2)-وضعیت بیع ملک پس از اجرای طرح توسط شهرداری
ماده 367 قانون مدنی وطرح این موضوع که به لحاظ اجراء طرح قبل ازانتقال ملک ب
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروش
مواد 367 و 219 و 220 و 222 و 223 قانون مدنی حکم به الزام خواندگان به فک رهن ملک و انتقال رسمی و تح
-
رأی
هماستناد
دعوای تحویل مبیع غیرمنقول قبل از تنظیم سند رسمی
ماده 367 قانون مدنی بند 1 و 2 به مجرد وقوع عقد بیع مشتری مالک مبیع و بایع
-
رأی
هماستناد
مصادیق قبض موهوبه توسط متهب
مواد 798 و 800 قانون مدنی و تاکید بر در اختیار بودن عین موهوبه قبل از فوت واهب
-
رأی
هماستناد
آثار قبض و رجوع در عقد هبه از منظر فقه امامیه و حقوق ایران
ماده 798 قانون مدنی و روایت وارده
-
رأی
هماستناد
احراز قبض عین در عقد هبه
ماده 798 قانون مدنی قبض موهوبه از شرایط وقوع عقد هبه می باشد
-
رأی
هماستناد
اعتبار هبه حقوق مالی توسط زوجه قبل از طلاق
ماده 798 قانون مدنی هبه صرفا با قبض واقع می شود
-
رأی
هماستناد
محدوده هبه حقوق مالی زوجه به زوج
ماده 798 قانون مدنی هبه صرفا با قبض واقع می شود
-
رأی
هماستناد
مصادیق قبض موهوبه توسط متهب
ماده 798 از قانون مدنی شرط تحقق عقد هبه قبول و قبض متهب یا متهبین می باشد لیک
-
رأی
هماستناد
تلقی عرف از بخشش مهریه
ماده 798 از قانون مدنی هبه واقع نمی شود مگر با قبول و قبض که زوجه به نظر دادگ
-
رأی
هماستناد
دعوی استرداد جهیزیه
ماده 803 قانون مدنی و عدم وجود ایراد شکلی یا ماهوی به رای بدوی
-
رأی
هماستناد
اعتبار بذل مهریه در ازای واگذاری حق حضانت به زوجه
ماده 803 ق.م رجوع نماید و زن طبق ماده 1145 ق
-
رأی
هماستناد
ماهیت بخشش مهریه
ماده 803 قانون مدنی استناد کرد
-
رأی
هماستناد
پذیرش رجوع زوجه از هبه مهریه که مال کلی در ذمه زوج بوده
ماده 803 از قانون مدنی بعد از قبض هم واهب می تواند با بقاع عین موهوبه از هبه
-
رأی
هماستناد
استرداد طلای هدیه شده به زوجه
مواد 803 و 1257 قانون مدنی و همچنین مواد 198
-
رأی
هماستناد
تفاوت استرداد طلاجات با رجوع از هبه
ماده 803 قانون مدنی ضمن احراز رجوع خواهان به عین موهوبه و بقا آن در ید خوا
نظریات مشورتی 17
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/79 مورخ 1402/04/24
ماده 367 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1422 مورخ 1383/02/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مصادیق پرداخت اَرش از ناحیه جانی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 367 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٢/٧٩
ماده 798 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1294 مورخ 1400/12/03
ماده 803 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1822 مورخ 1399/12/05
ماده 803 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/377 مورخ 1401/08/21
ماده 803 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1294 — 1400/12/03
ماده 803 قانون مدنی رجوع از هبه و یا صدور رای بر تایید و تنفیذ هبهنامه امک
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/377 — 1401/08/21
ماده 803 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2748 مورخ 1383/07/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص محدودیت شمول ماده 803 ق.م. و احصاء مصادیق حبوه در ماده 915 ق.م. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3893 مورخ 1382/05/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/377 مورخ 1401/08/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان رجوع از هبه در صورت تقسیم بعدی پلاک ثبتی مشاعی عین مرهوبه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/24 مورخ 1383/01/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3660 مورخ 1380/04/21 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص عدم امکان رجوع واهب به هدایای موهوبه طبق ماده 803 ق.م. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1294 مورخ 1400/12/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان رجوع واهب از هبه در صورت تعلق حق غیر بر مال موهوبه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 قانون مدنی رجوع از هبه و یا صدور رای بر تایید و تنفیذ هبه نامه ام
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6324 مورخ 1374/10/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403 مورخ 1388/03/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 803 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1666 مورخ 1131/10/12
ماده 803 قانون مدنی است که به امکان رجوع واهب از هبه در صورتی که متهب پدر
نشستهای قضایی 15
-
نشست قضایی
هماستناد
قابلیت استماع دعوی الزام فروشنده به عنوان مالک مشاعی به تحویل سهم مشاعی خود
ماده 367 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی ضرورت طرح دعوی اثبات وقوع عقد هبه و اثبات رجوع از هبه، در کنار دعوی استرداد مال موهوبه
ماده 798 ق.م
-
نشست قضایی
هماستناد
رجوع از هبه به لحاظ تخلف از شرط
ماده 803 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اثر طلاق در استرداد هدایای مربوط به زوجین
ماده 803 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مَهر یا هبه
ماده 803 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تعلق نمای منفصل به متهب در صورت رجوع واهب
ماده 803 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
قابلیت استرداد اقلام خریداری شده توسط زوج مطابق لیست جهیزیه
ماده 803 قانون مدنی باید رعایت گردد
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان اشتراط برخلاف بند اول ماده 803 قانون مدنی
ماده 803 قانون مدنی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1403/03/17 برگزار ش
-
نشست قضایی
هماستناد
ماهیت حقوقی بذل مهریه
ماده 803 قانون مدنی چنانچه هبه معوض بوده و عوض داده نشده باشد واهب می توان
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار حقوقی رجوع زوج از هبه بعد از تنظیم سند رسمی به نام زوجه
ماده 803 قانون مدنی نیست و بنابراین قابل رجوع است
-
نشست قضایی
هماستناد
رجوع از هبه
ماده 803 قانون مدنی قرار دارد
-
نشست قضایی
هماستناد
تعلق هدایا به زوجین در صورت حدوث اختلاف
مواد 803 و 804 قانون مدنی در اظهارنظرها الزامی است
-
نشست قضایی
هماستناد
واگذاری قطعه زمینی به فرزند ذکور در قبال نگهداری پدر تا پایان عمر
ماده 803 قانون مدنی به لحاظ رابطه پدر و فرزندی غیرقابل رجوع خواهد بود
-
نشست قضایی
هماستناد
ماهیت حقوقی طلاجات مربوط به ایام زوجیت
ماده 803 قانون مدنی رفتار نماید
-
نشست قضایی
هماستناد
جواز رجوع ازهبه ای که ضمن عقد ازدواج شرط گردیده
ماده 803 قانون مدنی به شمار می آید یا خیر
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 803 — قانون مدنی
ماده 803 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 798 — قانون مدنی
ماده 798 قانون مدنی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 367 — قانون مدنی
مواد 367 و 368 قانون مدنی بر عقد هبه نیز حاکم است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی ق
دکترین 31
-
مقاله
هماستناد
توقیف عین معین و تسلیم آن به داد برده
ماده 367 ق.م
-
مقاله
هماستناد
توقیف عین معین و تسلیم آن به داد برده — اجرای حکم در این موضوع با فراهم
ماده 367 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تأثیر متقابل عقد و قبض و تسلیم
ماده 367 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فرایند تحویل موقت — پیش از تحویل موقت کار پیمانکار دستورالعمل
ماده 367 ق م تسلیم عبارتست از دادن مبیع به تصرف مشتری به نحوی که متمکن ا
-
مقاله
هماستناد
فرایند تحویل موقت — پیمانکار از مهندس مشاور تقاضای تحویل موقت
ماده 367 ق م تسلیم عبارتست از دادن مبیع به تصرف مشتری به نحوی که متمکن ا
-
مقاله
هماستناد
عدم قابلیت تسلیم مال موضوع معامله
مواد 367 و 369 قانون مدنی بیان شده است
-
مقاله
هماستناد
آثار بیع: مالکیت مبیع
قانون مدنی، ماده 367
-
مقاله
هماستناد
تحلیل حقوقی قبض قاعده تلف مبیع (قواعد فقه): تحلیل حقوقى قبض
قانون مدنی ایران به این شرح است: • ماده 367
-
مقاله
هماستناد
قاعده تلف مبیع قبل از قبض (قواعد فقه): تحلیل حقوقى قبض
قانون مدنی ایران به این شرح است: • ماده 367
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — از دیگر شرایط قانونی دعوا ترتب اثر
ماده 798 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — وقفی که قبض موقوفه در آن انجام
ماده 798 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — وقفی که قبض موقوفه در آن انجام
ماده 798 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — ج - ماده ۶۲ قانون مدنی در
ماده 798 قانون مدنی : هبه واقع نمی شود مگر با قبول و قبض متهب اعم از اینکه
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — ماده ۷۹۸ قانون مدنی
ماده 798 قانون مدنی : هبه واقع نمی شود مگر با قبول و قبض متهب اعم از اینکه
-
مقاله
هماستناد
بند هشتم - ترتب اثر قانونی بر دعوا — ماده ۷۹۸ قانون مدنی
ماده 798 قانون مدنی : هبه واقع نمی شود مگر با قبول و قبض متهب اعم از اینکه
-
مقاله
هماستناد
اثر حقوقی خواستگاری و ضمانت اجرای آن
ماده 803 ق.م
-
مقاله
هماستناد
میشود کاتوزیان حقوق خانواده، ج ۱ ش ۲۷
ماده 803 قانون مدنی میشود
-
مقاله
هماستناد
مواد ۱۰۳۵ ۱۰۳۷ و ۱۰۳۸ قانون مدنی — تفاوت هبه با هدایای نامزدی چیست؟ ۱
ماده 803 قانون مدنی در عقد هبه در صورت تلف مال
-
مقاله
هماستناد
مواد ۱۰۳۵ ۱۰۳۷ و ۱۰۳۸ قانون مدنی — در هدیه دوران نامزدی یک شرط ضمنی
ماده 803 قانون مدنی در عقد هبه در صورت تلف مال
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به قراردادها — بر اساس ماده ۱۰۳۸
ماده 803 قانون مدنی خارج است زیرا رهن جدید در راستای رهن قبلی بوده که جهت
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به قراردادها — فرضی که فردی یکی از واحدهای آپارتمان
ماده 803 قانون مدنی خارج است زیرا رهن جدید در راستای رهن قبلی بوده که جهت
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به قراردادها — فرضی که فردی یکی از واحدهای آپارتمان
ماده 803 قانون مدنی خارج است زیرا رهن جدید در راستای رهن قبلی بوده که جهت
-
مقاله
هماستناد
را به عنوان حکم طرفین تعیین و نظر ایشان مورد قبول هر
ماده 803 قانون مدنی یکی از مواردی که رجوع از هبه در آن مسیر نیست
-
مقاله
هماستناد
ثانیاً نظر به صراحت بند ۳ ماده ۸۰۳ قانون مدنی یکی از
ماده 803 قانون مدنی یکی از مواردی که رجوع از هبه در آن مسیر نیست
-
مقاله
هماستناد
ثانیاً نظر به صراحت بند ۳ ماده ۸۰۳ قانون مدنی یکی از
ماده 803 قانون مدنی یکی از مواردی که رجوع از هبه در آن مسیر نیست
-
مقاله
هماستناد
ج فارغ از مراتب فوق خواهان پس از وقوع عقد بنده را
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
-
مقاله
هماستناد
د برابر قانون واهب در راستای بقای عین موهوبه می تواند از
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
-
مقاله
هماستناد
د برابر قانون واهب در راستای بقای عین موهوبه می تواند از
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
-
مقاله
هماستناد
با وکالت خانم .......... دادخواستی را به — گنجینهٔ آیین دادرسی (شکلی)
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
-
مقاله
هماستناد
د برابر قانون واهب در راستای بقای عین موهوبه می تواند از
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
-
مقاله
هماستناد
د برابر قانون واهب در راستای بقای عین موهوبه می تواند از
ماده 803 قانون مدنی اشعار میدارد در صورتی عین موهوبه از مالکیت متهب خارج ش
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
