Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/79 مورخ 1402/04/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

#اداره_کل #عقد_هبه #رجوع_از_هبه #قانون_مدنی #واهب #جد_پدری #هبه #ضرورت #حاکمیت #متهب #ولی_قهری #محقق #قضاییه #اولاد #عینی #اجداد #نظریه‌مشورتی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا لفظ «اولاد» در بند ۱ ماده ۸۰۳ قانون مدنی شامل نوه نیز می‌شود و آیا قبض در عقد هبه تابع مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ است؟

پاسخ: استثنای عدم رجوع از هبه صرفاً شامل پدر، مادر و اولاد بلافصل واهب است و شامل اجداد و اولاد اولاد نمی‌شود؛ همچنین قبض به هر طریقی که استیلاء بر مال حاصل شود تحقق می‌یابد.

به زبانِ ساده

اگر مالی را به کسی هدیه (هبه) بدهید، معمولاً می‌توانید پس بگیرید، مگر اینکه به پدر، مادر یا فرزند خود داده باشید. این استثنا فقط برای خودِ آن‌هاست و شامل نوه یا پدربزرگ نمی‌شود. همچنین برای اینکه هدیه واقعاً هدیه محسوب شود، باید آن را به طرف مقابل تحویل داده باشید (قبض).

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (مرجع پاسخ‌دهنده)؛ عموم مردم یا وکلا (پرسش‌کننده).

چگونه: با تفسیر دقیق ماده ۸۰۳ قانون مدنی و محدود کردن استثنائات به موارد ذکر شده در قانون (پدر، مادر، اولاد بلافصل).

چرا مهم است: این متن ابهامات مربوط به هدیه دادن و پس گرفتن آن را برطرف می‌کند و حدود قانونی روابط مالی خانوادگی را روشن می‌سازد.

قوانینِ مرتبط: ماده ۸۰۳ قانون مدنی، ماده ۷۹۸ قانون مدنی، مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: هبه، رجوع از هبه، متهب، واهب، قبض، استیلاء، عقد عینی.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا در بحث رجوع از هبه، لفظ «اولاد» شامل نوه هم می‌شود؟

خیر، فقط شامل اولاد بلافصل است.

آیا هبه به جد پدری، مشمول ممنوعیت رجوع از هبه (بند ۱ ماده ۸۰۳) می‌شود؟

خیر، این بند فقط شامل پدر، مادر و اولاد است.

آیا مقررات مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ قانون مدنی در مورد قبض، بر عقد هبه حاکم است؟

بله، قبض به معنای استیلاء بر مال است و در هبه نیز ضروری است.

کلیدواژه‌ها: رجوع از هبه، اولاد بلافصل، عقد هبه، قبض مال موهوبه

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

استعلام : 1- در بند يك ماده 803 قانون مدني، قانونگذار رجوع از هبه در صورتي كه متهب پدر يا مادر و يا اولاد واهب باشد را منتفي دانسته است. آيا لفظ اولاد شامل نوه نيز مي‌شود؟ ب. ت. ب. اينكه مقنن از عناويني مانند ولي قهري يا جد پدري استفاده نكرده است، آيا حكم مقرر در اين بند جد پدري را نيز شامل مي‌شود و يا آنكه هبه به جد پدري تابع مقررات عام عقد هبه است؟ 2- ب. ت. ب. اينكه در قانون مدني راجع به شرايط قبض در فصل هبه ذكري به ميان نيامده است، آيا مقررات مواد 367 و 368 قانون مدني بر عقد هبه نيز حاكم است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، وفق صدر ماده 803 قانون مدني، اصل بر قابليت رجوع از هبه است؛ مگر در بندهاي چهارگانه موضوع اين ماده و از آنجا كه بند يك ماده، هبه مال به پدر، مادر و يا اولاد را در زمره مستثنيات رجوع از هبه آورده است، به سبب حاكميت اصل صدرالذكر، استثناي موضوع اين بند صرفاً شامل پدر، مادر و اولاد بلافصل واهب است و شامل اجداد و اولاد اولاد نمي‌باشد. ثانياً، ب. ت. ب. حكم مقرر در قسمت اخير ماده 367 قانون مدني، قبض عبارت است از استيلاء بر مال كه بر حسب نوع مال، متفاوت است و در فرض سؤال ب. ت. ب. عيني بودن عقد هبه و ضرورت قبض مال موهوبه (ماده 798 قانون مدني) به هر ترتيب و طريقي كه اين استيلاء بر مال موهوبه حاصل شود؛ قبض تحقق مي‌يابد و عقد هبه واقع مي‌شود. نظریه مشورتی شماره 7/1402/79 مورخ 1402/04/24 موضوع استعلام شامل دو پرسش مرتبط با ماده 803 قانون مدنی است. پرسش اول درباره این است که آیا لفظ «اولاد» شامل نوه‌ها می‌شود و همچنین آیا جد پدری نیز در حکم مربوط به رجوع از هبه قرار می‌گیرد یا خیر. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه این است که استثنای ذکر شده در بند یک ماده 803 تنها شامل پدر، مادر و اولاد مستقیم واهب می‌شود و شامل اجداد و نوادگان نمی‌شود. پرسش دوم مربوط به اعمال مقررات مواد 367 و 368 قانون مدنی بر عقد هبه است. در پاسخ توضیح داده شده که قبض به معنای تسلط بر مال است و ب. ت. ب. عینی بودن عقد هبه و نیاز به قبض مال موهوبه طبق ماده 798، قبض به هر شکلی که تسلط بر مال موهوبه را فراهم کند، محقق می‌شود و عقد هبه به وقوع می‌پیوندد. تاریخ نظریه: 1402/04/24 شماره نظریه: 7/1402/79 شماره پرونده: 1402-76-79ح ثانیاً، ب. ت. ب. حکم مقرر در قسمت اخیر ماده 367 قانون مدنی، قبض عبارت است از استیلاء بر مال که بر حسب نوع مال، متفاوت است و در فرض سوال ب. ت. ب. عینی بودن عقد هبه و ضرورت قبض مال موهوبه (ماده 798 قانون مدنی) به هر ترتیب و طریقی که این استیلاء بر مال موهوبه حاصل شود؛ قبض تحقق می‌یابد و عقد هبه واقع می‌شود. اولاً، وفق صدر ماده ٨٠٣قانون مدنی، اصل بر قابلیت رجوع از هبه است؛ مگر در بندهای چهارگانه موضوع این ماده و از آنجا که بند یک ماده، هبه مال به پدر، مادر و یا اولاد را در زمره مستثنیات رجوع از هبه آورده است، به سبب حاکمیت اصل صدرالذکر، استثنای موضوع این بند صرف ًا شامل پدر، مادر و اولاد بلافصل واهب است و شامل اجداد و اولاد اولاد نمیباشد. ثانیاً، ب. ت. ب. حکم مقرر در قسمت اخیر ماده ٣٦٧قانون مدنی، قبض عبارت است از استیلاء بر مال که بر حسب نوع مال، متفاوت است و در فرض سؤال ب. ت. ب. عینی بودن عقد هبه و ضرورت قبض مال موهوبه )ماده ٧٩٨قانون مدنی( به هر ترتیب و طریقی که این استیلاء بر مال موهوبه حاصل شود؛ قبض تحقق مییابد و عقد هبه واقع میشود. دکتر …

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 106

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 17

نشست‌های قضایی 15

مواد مرتبط 3

دکترین 31

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین