ترتیبات اجرای حکم — برنامه مشترک در اجرای حکم خواه حکم

اجرای نزدیک به تمام آرا و احکام با آیین و ترتیبات یکسان و مشترک صورت می گیرد. دادورزان با برنامه و تدابیر مشخص مبتنی بر مقررات اجرا عرف جاری و نزاکت مرسوم بر پایه رویه اجرایی مبادرت به اجرای احکام می نمایند. این برنامه مشخص و هدفمند در پی صدور اجرائیه و شکل گیری اجرائیه آغاز شده و تا رسیدن به نتیجه و دریافت محکوم به یا برابر آن از دارایی داد باخته ادامه می یابد. برنامه مشترک در اجرای حکم خواه حکم چهره مالی داشته و نیازمند دریافت مال مشخص عین محکوم به) یا عین غیر معین باشد و خواه موضوع حکم اجرای یک عمل، قدام و تعهد باشد به گونه ای یکسان پیاده می شود. اگرچه در مسیر اجرا گاه اقدام خاصی بسته به موضوع حکم معمول میشود. همینطور اگرچه با بروز رخدادهای پیش بینی نشده برنامه اجرا دستخوش دگرگونی میشود. اما به هر روی نظام اجرا و آهنگ عملیات اجرایی از آغاز تا پایان مشخص و مرتب است. مواد ۱۹ تا ۴۸ ق.ا.ا.م مبحث سوم از فصل نخست قواعد کلی اجرای حکم را یادآور شده است. اگرچه در دل دیگر احکام این قانون و نیز مقررات مرتبط دیگر چون ق.ن.ا.م.م ترتیبات و تشریفات کلی اجرا تبلور یافته است. اجرای حکم مدنی در برخی نمونه ها به اقتضای شرایط حاکم بر موضوع، وضعیت خاص هر یک از دو سوی اجرا اثر پذیری حقوق اشخاص ثالث و برقراری قواعد و هنجارهای ویژه با آیین و ترتیبات خاصی دنبال می شود. در این نمونه های خاص افزون بر رعایت قواعد عام رسیدن به محکوم به با رعایت پاره ای تشریفات آیین های ویژه و ملاحظات حقوقی گره می خورد. نادیده گرفتن این آیین و ترتیبات ویژه اعتبار اقدامات اجرایی را به هم زده و ترتب آثار قانونی بر نتایج آن را مانع خواهد شد. در مبحث فعلی به آیین و ترتیبات عمومی و در مبحث بعدی به آیین و ترتیبات ویژه در اجرای حکم مدنی می پردازیم.