1- مهلت فرجام خواهی از رأی بدوی2- فرجام خواهی از رای بدوی پس از رد تجدیدنظرخواهی

1- مهلت فرجام خواهی از رأی بدوی2- فرجام خواهی از رای بدوی پس از رد تجدیدنظرخواهی خ. م.: در تاریخ 30 تیر 1395، شعبه چهل و دوم دیوان عالی کشور به بررسی فرجام‌خواهی در خصوص دادنامه‌ای صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بندرانزلی پرداخت. در این دادنامه، به درخواست خواهان به دلیل عسر و حرج، حکم طلاق صادر و خوانده به پرداخت 110 عدد سکه تمام بهار آزادی محکوم شد، در حالی که دعوی الزام به تمکین زوج رد گردید. پس از ابلاغ رای در تاریخ 2 آبان 1393، درخواست تجدیدنظر از سوی ز. د. ت. 25 آبان 1393 ارائه گردید که به دلیل انقضای مهلت قانونی رد شد. فرجام‌خواهی در تاریخ 3 مرداد 1394 تسلیم دیوان عالی کشور شد، اما این نهاد قضایی با استناد به ماده 367 و بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی اعلام کرد که فرجام‌خواهی خارج از مهلت مقرر بوده و قابلیت استماع ندارد. نظریه اقلیت در این رای بر این نکته تاکید داشت که حق فرجام‌خواهی در زمان تجدیدنظرخواهی محفوظ بوده و طولانی شدن روند رسیدگی به تجدیدنظر، مانع از اقدام به فرجام‌خواهی در مهلت قانونی شده است. با این حال، نهایتاً رای دیوان عالی کشور بر عدم پذیرش فرجام‌خواهی به دلیل خارج بودن از مهلت قانونی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: 1 - مهلت فرجام خواهی از رای بدوی که به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعی شده است، 42 روز از تاریخ ابلاغ رای م. ب.. (ملاحظه: رای دیوان دارای نظر اقلیت است که جالب توجه م. ب.) 2 - در صورتی که تجدیدنظرخواهی از رای صادره، به دلیل خارج از مهلت بودن رد شود، همچنان امکان فرجام خواهی از رای بدوی وجود دارد. (ملاحظه: این نکته از رسیدگی به فرجام خواهی و رد آن به دلیل خارج از مهلت بودن برداشت می‌شود. زیرا در اکثر موارد، به صرف تجدیدنظرخواهی از رای بدوی، حتی با رد آن به دلیل خارج از مهلت بودن، فرجام خواهی رد می‌شود.) رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه چهل و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1394/09/16 - 12 : 32 قاضی: حمید رضا محمد باقری قاضی: مهدی اسلامی قاضی: غلامحسین ذات عجم خلاصه جریان پرونده حسب دادنامه شماره --- مورخ 93/6/29 شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بندرانزلی: دعوی خانم ن. لسانی به طرفیت آقای ع. حسین جانی به خواسته صدور حکم طلاق وارد تشخیص و دادگاه با احراز عسر و حرج زوجه به استناد مواد 1130 و 1146 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده حکم به الزام خوانده به طلاق زوجه از نوع بائن خُلعی صادر شده است و همچنین در مورد دعوی دیگر خ. ب. ط. خوانده دائر بر مطالبه 110 عدد سکه تمام بهار آزادی نیز حکم بر محکومیت خوانده (زوج) صادر شده است اما دعوی زوج خ. ب. ط. خوانده (زوجه) دائر بر الزام به تمکین خاص و عام غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر نموده است. این رای در تاریخ 93/8/2 به زوج ابلاغ قانونی می‌شود.در تاریخ 93/8/25 این رای مورد تجدیدنظرخواهی زوج قرار می‌گیرد. شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بندر انزلی طی دادنامه شماره --- - 94/1/30 :اعتراض را خارج از مهلت مقرر قانونی تشخیص و به استناد تبصره 2 ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد تجدیدنظرخواهی صادر می‌نماید. این رای مورد اعتراض زوج قرار می‌گیرد. شعبه سیزدهم دادگاه تجدید نظر استان گیلان طی دادنامه شماره --- - 94/3/25 :با رد اعتراض دادنامه تجدید نظر خواسته را تایید می‌نماید. در تاریخ 94/5/3 ز. ن. ب. رای بدوی شماره 666 - 93/6/29 فرجام خواهی کرده است.سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر: صدور رای شایسته موافق موازین قانونی مورد تقاضا م. ب.. در خصوص دادنامه فرجام خواسته،مشاوره نموده و به لحاظ حدوث اختلاف نظر و با اکثریت چنین رای می دهد: رای شعبه فرجام خواهی آقای ع. حسین جانی میان دهی نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 93/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان بندرانزلی ن. ب. ا. موعد قانونی 42 روز از تاریخ 93/8/2 که رای بدوی ابلاغ گردیده منقضی گردیده و فرجام خواهی مورخه 94/5/3 ف. خ. چون خارج از موعد مقرر قانونی است ب. ت. ب. ماده 367 و بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استماع و طرح در دیوان عالی کشور را ندارد.مقرر می‌دارد تا پرونده اعاده شود. خ- 94/9/17 شعبه چهل و دوم دیوان عالی کشور عضو معاون:غلامحسین ذات عجم مستشار: مهدی اسلامی نظریه اقلیت با ملاحظه و بررسی محتویات پرونده و ن. ب. ا. اولا- در زمان تجدیدنظرخواهی زوج م. ع. د. تاریخ 1393/08/25 حق فرجام خواهی نامبرده باقی و محفوظ بوده و مهلت قانونی آن منقضی نگردیده، ثانیاصدور قرار رد تجدیدنظرخواهی م. ع. ب. لحاظ انقضاء مهلت قانونی آن منحصرا مربوط به مرحله تجدیدنظرخواهی بوده و تاثیری در بقاء حق فرجام خواهی وی نداشته است و طولانی شدن مدت رسیدگی به تجدیدنظرخواهی م. ع. و عدم تعیین تکلیف آن موجب گردیده تا م. ع. نتواند در مهلت مقرر قانونی از زمان ابلاغ دادنامه بدوی اقدام به فرجام خواهی نماید. ثالثادر این قبیل موارد مهلت فرجام خواهی پس از ابلاغ رای تجدیدنظر شروع و محاسبه می‌گردد و از نظر قانونی موجّه نیست که ذیحق همزمان با تجدیدنظرخواهی اقدام به فرجام خواهی نیز بنماید تا مهلت قانونی وی منقضی نشود چه بسا مرجع تجدیدنظر دلایل توجیهی ت. ن. خ. در خصوص عدم انقضاء مهلت قانونی و یا حتی در خارج از مهلت قانونی بودن را پذیرفته و موجّه تشخیص دهد.رابعامقررات قانونی و اصول حاکم بر دادرسی منصفانه ایجاب می‌نماید که در این قبیل موارد تفسیر قوانین به نفع م. ع. ولو در امور مدنی تفسیر شود تا موجب محرومیت وی از یک مرحله دیگر دادرسی و احتمالا تضییع حق نگردد. نتیجتا با عنایت به مراتب مذکوره فرجام خواهی م. ع. درمهلت قانونی تلقی شده و قابلیت طرح و رسیدگی فرجامی در دیوان عالی کشور را دارد. رئیس شعبه چهل و دوم دیوان عالی کشور: دکتر …