تاثیر اقدامات پس از انفساخ بر اعاده اعتبار به قرارداد

رأی دادگاه بدوی در این پرونده آقای م. الف. با وکالت آقای س. ب. به طرفیت آقای م. ع. دادخواستی به خواسته تأیید فسخ قرارداد و مطالبه خسارات دادرسی را تقدیم و به شرح داخل قوسین اظهار نموده است که صدور حکم مبنی بر تأیید انفساخ عقد بیع به دلیل تحقق شرط فاسخ را تقدیم نظر به محتویات پرونده و متن دادخواست تقدیمی و اظهارات وکیل خ. د. ج. دادرسی و نیز وکیل خوانده آقای …. ط. در حین دادرسی معرفی گردیده است در جلسه رسیدگی نظر به مراتب و توجهاً به اینکه برابر بند 5 متمم مبایعه‌نامه فروش ملک مورخ 1389/6/17 نحوه پرداخت الباقی ثمن معامله مشخص گردیده و برابر تبصره 3 از بند مزبور در صورت عدم پرداخت وجه چک‌های تحویلی از سوی خریدار و با وصف اعطای 30 روز مهلت از سوی فروشنده از سر رسید چک‌ها مبایعه‌نامه باطل و فروشنده متعهد شده است که ظرف 30 روز از تاریخ ابطال کلیه مبالغ دریافت شده را به خریدار مسترد نماید علی‌ایحال از آنجایی که شرط مزبور ناظر بر تعهدات طرفین قرارداد م. ب. و فروشنده به عنوان مشروط له در صورت عدم انجام تعهد از سوی خریدار می‌بایست اراده خود را مبنی بر علل حقوقی ابطال و یا فسخ و یا هر عنوانی که در مبایعه‌نامه قید شده صرف‌نظر از اثرحقوقی کلمات مزبور به طرف دیگر خود اعلام نماید حال این اعلام به وسیله اظهارنامه که ابلاغ رسمی محسوب میشود و یا طریق دیگری که در مبایعه‌نامه مورد توافق طرفین قرارگرفته باشد می‌تواند انجام گیرد فلذا چون خواهان به شرط مزبور عمل ننموده و به خوانده فسخ قرارداد را ابلاغ ننموده و از طرفی دلیلی بر اینکه ثمن دریافتی را ظرف 30 روز مقرر به خریدار مسترد نموده است به دادگاه ارائه ننموده مع‌ذلک دعوای مطروح غیر ثابت تشخیص و مستنداً به ماده 1257 قانون مدنی بلحاظ اینکه تأیید فسخ حکایت از آن دارد که قبلاً موضوع فسخ اعلام شده و چون خواهان چنین اقدامی نکرده است طرح دعوای تأیید فسخ و یا انفساخ موجه نمی‌باشد لذا حکم به بطلان دعوای خواهان صادر و اعلام میگردد رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 103 حقوقی تهران غلامرضا قلی پور رأی دادگاه تجدیدنظر استان درخصوص تجدیدنظرخواهی م. الف. با وکالت الف. ع. به طرفیت م. ع. با وکالت الف. ط.م. نسبت به دادنامه شماره 605مورخ 1393/7/26 صادره از شعبه 103 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب راجع به دعوی ت. ن. خ. با خواسته تأیید انفساخ عقد بیع مورخ 1389/6/8 به لحاظ تحقق شرط فاسخ مندرج در متمم قرارداد مورخ 1389/6/17 حکم بر بطلان دعوی صادر گردیده وارد م. ب. و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است زیرا رابطه حقوقی متداعیین ، مبتنی بر مبایعه نامه عادی مورخ 1389/6/8 م. ب. که بر اساس آن ت. ن. خ. شش دانگ یک دستگاه آپارتمان دارای پلاک ثبتی ...... فرعی از ..... اصلی بخش ........تهران را به ت. ن. خ. فروخته و متعاقبا" برابر مندرجات متمم مبایعه نامه مذکور مورخ 1389/6/17 متعاملین قرارداد ، تعهداتی را به تبعیت از اصل آزادی اراده تقلیل نموده اند و برای تخلف از تعهدات قراردادی ضمانت اجراهایی در نظر گرفته اند و مطابق تبصره 4-4 و 5-4 بند 4 متمم مبایعه نامه مذکور توافق نموده اند در صورت عدم وصول چک شماره .......مربوط به بخش سوم ثمن معامله و مضی مهلت 15 روز از تاریخ چک و عدم پرداخت وجه آن مبایعه نامه باطل است و مطابق مندرجات پرونده چک موصوف منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت گردیده و از جانب ت. ن. خ. دلیلی بر پرداخت وجه آن و یا ایفاء تعهد در مهلت قرارداد مقرر ایراز نگردیده است از طرفی به کار بردن کلمه ابطال در متمم قرارداد با لحاظ ماده 224 قانون مدنی که مقرر می دارد الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه ، اشاره به انفساخ قرارداد و ب. ت. ب. صدور گواهی عدم پرداخت چک شماره .......شرط مزبور تحقق یافته و قرارداد منفسخ گردیده است و اقدامات بعدی متعاملین نمی تواند قراردادی را که منحل گردیده به حیات خود بازگرداند و با درنظرگرفتن این مهم که بین شرط فسخ و شرط انفساخ تفاوت وجود دارد و شرط مذکور درمتمم مبایعنامه از نوع شرط انفساخ بوده و با ایجاد شرط ، قرارداد به خودی خود و بدون دخالت اراده بعدی متعاقدین منفسخ می گردد. بنابراین دادگاه ادعای ت. ن. خ. را وارد می داند و با انطباق موضوع با بندهای ج و هـ ماده 348 قانون آئین دادرسی مدنی ، مستنداً به ماده 358 قانون مرقوم ، ضمن پذیرش درخواست تجدیدنظرخواهی و نقض دادنامه معترض عنه حکم بر تأیید انفساخ قرارداد مورخ 1389/6/8 و 1389/6/17 صادر و اعلام می نماید رأی صادره قطعی است. شعبه 51 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار سیدسعید​ میرحسینی - محمدترابی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی تاثیر اقدامات پس از انفساخ بر اعاده اعتبار به قرارداد در یک پرونده که به صدور دادنامه قطعی منجر شد، خواهان درخواست تایید فسخ قرارداد بیع و مطالبه خسارات دادرسی را مطرح نمود. دادگاه بدوی با استناد به بند 5 متمم مبایعه‌نامه و تبصره‌های آن، به این نتیجه رسید که خواهان به شرط مقرر عمل نکرده و اعلام فسخ به طرف مقابل نداشته است. بنابراین، دعوی را غیر ثابت دانسته و بر اساس ماده 1257 قانون مدنی، حکم به بطلان آن صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با پذیرش درخواست تجدیدنظرخواه، به این نتیجه رسید که متمم قرارداد نوعی شرط انفساخ را ایجاد کرده و ب. ت. ب. صدور گواهی عدم پرداخت چک، قرارداد به طور خودبه‌خود منفسخ گردیده است. در نتیجه، دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض دادنامه بدوی، حکم به تایید انفساخ قرارداد صادر کرد. این رای قطعی و بر اساس مواد 348 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اقدامات بعدی متعاملین پس از تحقق شرط انفساخ، نمی تواند باعث اعاده اعتبار به قراردادی که منحل شده است، شود. در این پرونده آقای م. الف. با وکالت آقای س. ب. به طرفیت آقای م. ع. دادخواستی به خواسته تایید فسخ قرارداد و مطالبه خسارات دادرسی را تقدیم و به شرح داخل قوسین اظهار نموده است که صدور حکم مبنی بر تایید انفساخ عقد بیع به دلیل تحقق شرط فاسخ را تقدیم نظر به محتویات پرونده و متن دادخواست تقدیمی و اظهارات وکیل خ. د. ج. دادرسی و نیز وکیل خوانده آقای …. ط. در حین دادرسی معرفی گردیده است در جلسه رسیدگی نظر به مراتب و توجها به اینکه برابر بند 5 متمم مبایعه‌نامه فروش ملک مورخ 1389/06/17 نحوه پرداخت الباقی ثمن معامله مشخص گردیده و برابر تبصره 3 از بند مزبور در صورت عدم پرداخت وجه چک‌های تحویلی از سوی خریدار و با وصف اعطای 30 روز مهلت از سوی فروشنده از سر رسید چک‌ها مبایعه‌نامه باطل و فروشنده متعهد شده است که ظرف 30 روز از تاریخ ابطال کلیه مبالغ دریافت شده را به خریدار مسترد نماید علی‌ایحال از آنجایی که شرط مزبور ناظر بر تعهدات طرفین قرارداد م. ب. و فروشنده به عنوان مشروط له در صورت عدم انجام تعهد از سوی خریدار می‌بایست اراده خود را مبنی بر علل حقوقی ابطال و یا فسخ و یا هر عنوانی که در مبایعه‌نامه قید شده صرف‌نظر از اثرحقوقی کلمات مزبور به طرف دیگر خود اعلام نماید حال این اعلام به وسیله اظهارنامه که ابلاغ رسمی محسوب میشود و یا طریق دیگری که در مبایعه‌نامه مورد توافق طرفین قرارگرفته باشد می‌تواند انجام گیرد فلذا چون خواهان به شرط مزبور عمل ننموده و به خوانده فسخ قرارداد را ابلاغ ننموده و از طرفی دلیلی بر اینکه ثمن دریافتی را ظرف 30 روز مقرر به خریدار مسترد نموده است به دادگاه ارائه ننموده مع‌ذلک دعوای مطروح غیر ثابت تشخیص و مستندا به ماده 1257 قانون مدنی به لحاظ اینکه تایید فسخ حکایت از آن دارد که قبلا موضوع فسخ اعلام شده و چون خواهان چنین اقدامی نکرده است طرح دعوای تایید فسخ و یا انفساخ موجه نمی‌باشد لذا حکم به بطلان دعوای خواهان صادر و اعلام میگردد رای صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- حقوقی تهران رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی م. الف. با وکالت الف. ع. به طرفیت م. ع. با وکالت الف. ط.م. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1393/07/26 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب راجع به دعوی ت. ن. خ. با خواسته تایید انفساخ عقد بیع مورخ 1389/06/08 به لحاظ تحقق شرط فاسخ مندرج در متمم قرارداد مورخ 1389/06/17 حکم بر بطلان دعوی صادر گردیده وارد م. ب. و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است زیرا رابطه حقوقی متداعیین، مبتنی بر مبایعه نامه عادی مورخ 1389/06/08 م. ب. که بر اساس آن ت. ن. خ. شش دانگ یک دستگاه آپارتمان دارای پلاک ثبتی...... فرعی از..... اصلی بخش........تهران را به ت. ن. خ. فروخته و متعاقبا برابر مندرجات متمم مبایعه نامه مذکور مورخ 1389/06/17 متعاملین قرارداد، تعهداتی را به تبعیت از اصل آزادی اراده تقلیل نموده‌اند و برای تخلف از تعهدات قراردادی ضمانت اجراهایی در نظر گرفته اند و مطابق تبصره 4 - 4 و 5 - 4 بند 4 متمم مبایعه نامه مذکور توافق نموده‌اند در صورت عدم وصول چک شماره.......مربوط به بخش سوم ثمن معامله و مضی مهلت 15 روز از تاریخ چک و عدم پرداخت وجه آن مبایعه نامه باطل است و مطابق مندرجات پرونده چک موصوف منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت گردیده و از جانب ت. ن. خ. دلیلی بر پرداخت وجه آن و یا ایفاء تعهد در مهلت قرارداد مقرر ایراز نگردیده است از طرفی به کار بردن کلمه ابطال در متمم قرارداد با لحاظ ماده 224 قانون مدنی که مقرر می‌دارد الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه، اشاره به انفساخ قرارداد و ب. ت. ب. صدور گواهی عدم پرداخت چک شماره.......شرط مزبور تحقق یافته و قرارداد منفسخ گردیده است و اقدامات بعدی متعاملین نمی تواند قراردادی را که منحل گردیده به حیات خود بازگرداند و با درنظرگرفتن این مهم که بین شرط فسخ و شرط انفساخ تفاوت وجود دارد و شرط مذکور درمتمم مبایعنامه از نوع شرط انفساخ بوده و با ایجاد شرط، قرارداد به خودی خود و بدون دخالت اراده بعدی متعاقدین منفسخ می‌گردد. بنابراین دادگاه ادعای ت. ن. خ. را وارد می داند و با انطباق موضوع با بندهای ج و ه- ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی، مستندا به ماده 358 قانون مرقوم، ضمن پذیرش درخواست تجدیدنظرخواهی و نقض دادنامه معترض عنه حکم بر تایید انفساخ قرارداد مورخ 1389/06/08 و 1389/06/17 صادر و اعلام می‌نماید رای صادره قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار