مفهوم ظهرنویسی سند تجاری

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست آقای م.ف. فرزند ح. به طرفیت شرکت ب. به خواسته مطالبه مبلغ 000/685/330 /4 ریال به‬انضمام خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه به استناد یک فقره چک به شماره 182464 به عهده بانک ملت شعبه ... از جاری 228511650 و گواهی عدم پرداخت صادره از ناحیه بانک محا‬ل‬علیه به جهت کسر موجودی ب. ش. د. نظر به این که خ. ط. ل. تقدیمی دفاعاً بیان داشته مقررات ظهرنویسی و رعایت شرایط انتقال چک برابر اساسنامه و روزنامه رسمی به عمل نیامده دادگاه ن. ب. ا. عدم رعایت مقررات اساسنامه در انتقال اسناد تعهدآور از جانب مدیرعامل شرکت مسقط حقوق دارنده سند و اشخاص ثالث نبوده و اگر از این حیث مدیرعامل مرتکب تخلفی شده باشد شرکت می تواند به مسبب ورود خسارت مراجعه نماید ولی متعهد به اجرای تعهدات نماینده خود م. ب. و با عنایت به این که برخلاف ادعای خوانده ظهرنویسی چک برابر قانون تجارت به عمل آمده و صدور چک دلیلی بر اشتغال‬ذمه صادرکننده دارد و با عنایت به بقاء مستندات در ید خواهان دعوی را ثابت تشخیص، مستنداً به مواد 310 و 314 ناظر به 249 قانون تجارت و 519،515،502،198 قانون آئین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 000/685/330/4 ریال به عنوان اصل خواسته و هم‬چنین به پرداخت خسارت دادرسی به مبلغ 700/583/86 ریال و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید الی یوم‬الاداء که توسط دایره اجرای احکام محاسبه خواهد شد د. ح. خ. صادر و اعلام می دارد. رأی حضوری و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران است. رئیس شعبه 126 دادگاه عمومی حقوقی تهران - یعقوبی محمود آبادی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی شرکت ب. (سهامی عام) با مدیریت‬عاملی م.س. نسبت به دادنامه شماره 628 مورخ 16/7/90 صادره از شعبه 126 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به‬موجب آن حکم بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 000/685/330/4 ریال بابت ظهر نویسی چک شماره 182464- 1/10/89 عهده بانک ملت شعبه ... به همراه خسارت دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه صادرشده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است. زیرا ملاحظه تصویر مصدق چک یادشده نشان می دهد که ابتدا چک در وجه آقای ج. س. صادرگردیده و مشارالیه با ظهرنویسی چک را به ت. ن. خ. منتقل نموده و واحد امور مالی شرکت ت. ن. خ. با قراردادن مهر و امضاء امور مالی در ظهر چک از بانک ملت شعبه ... خواسته است تا پس از وصول به حسابش. واریز شود. خواهان نیز در شرح دادخواست تقدیمی اظهار داشته، چک مذکور به صورت پشت‬نویسی شده به وی تحویل شده است. مطابق مقررات قسمت اخیر ماده 312 قانون تجارت چک به صرف امضاء درظهر آن قابل انتقال به دیگری م. ب. که مقررات مذکور ناظر به موردی است که چک به قصد انتقال و برای انتقال توسط دارنده امضاء و تحویل شخص ثالث گردد و امضاء ظهر چک برای دریافت وجه از بانک محال‬علیه که مطابق مقررات ماده 316 قانون تجارت صورت می گیرد ظهرنویسی تلقی نمی شود، از لحاظ حقوقی امضائی که موجب انتقال چک گردد صرفاً ظهرنویسی تلقی می شود و واگذاری چک به صورت پشت‬نویسی شده که خواهان نیز در متن دادخواست به آن تصریح نموده منطبق با مقررات قسمت اخیر ماده 14 قانون صدور چک در تبصره 1 آن اصلاحی 14/10/76 م. ب. و به‬موجب تبصره مذکور چک ممکن است به‬نام شخصی صادر یا به‬وسیله ظهرنویسی به وی منتقل یا به او واگذار گردیده باشد، در مانحن‬فیه چک مورد خواسته با امضاء شخص معین که نام او در متن چک آمده (ظهرنویسی) و به ت. ن. خ. منتقل شده و در این فرض چک یادشده به لحاظ ظهرنویسی همانند چک در وجه حامل تلقی و به خواهان دعوا واگذار گردیده است بنابراین دستور واحد امور مالی شرکت ت. ن. خ. به بانک ملت شعبه ... برای وصول وجه چک وواریز به حساب شرکت مذکور که توأم با امضاء و مهر واحد امور مالی بوده و در ظهر چک منقوش می باشد، ظهر‬نویسی تلقی نمی شود و دارنده نمی تواند به عنوان ظهرنویس و در اجرای مقررات ماده 249 قانون تجارت وجه چک را از شرکت واگذارکننده چک مورد مطالبه قراردهد. لذا به لحاظ عدم ظهرنویسی چک توسط شرکت تجدیدنظرخواه، شرکت مذکور مسئولیتی در پرداخت وجه چک نداشته و دعوای خواهان متوجه آن شرکت نمی باشد، دادگاه ادعای ت. ن. خ. را وارد و محمول بر صحت تشخیص داده، دادنامه معترض‬عنه را که بدون توجه به این مهم اصدار یافته مخدوش و مستوجب نقض می داند. مستنداً به مواد 358 و 84 و 89 قانون آئین دادرسی مدنی، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته قرار رد دعوای خواهان را صادر و اعلام می نماید. رأی صادره قطعی است. مستشاران شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان تهران حسین خانی - امی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی