اثر آن بر روند اجرا — جنون در دو حالت دائمی و ادواری

جنون در دو حالت دائمی و ادواری عارض می گردد. در حالت دائمی شخص برای همیشه و به نحو مستمر شاید با درجات کم و زیاد از عارضه جنون رنج می برد. تکلیف دیگر به سبب بازگشت سلامت روانی و عقل امکان تشخیص مصالح و کنترل روابط و تصور گردد دادباخته در زمان صدور اجرائیه و ابلاغ آن در حالت افاقه قرار داشته اما پس از ابلاغ اجرائیه و پیش از گذشت ده روز از تاریخ ابلاغ عارضه جنون بر او مستولی شود. در این حالت تکلیف چه خواهد بود؟ یا اینکه به هنگام اجرای حکم در بازداشت اموال و تسلیم مال بدست آمده نسبت به برخی داد بردگان داد باخته در وضعیت پایدار و سلامت روان و عقل به سر می برد. اما مشخص شود اجرای حکم نسبت به دیگران در زمان استیلای جنون بر دادباخته بدون تعیین قیم و حضور جانشین قانونی معمول شده باشد. برابر حکم اخیر ماده ۱۲۱۳ ق.م نفوذ اعمال حقوقی مجنون ادواری مشروط بر آن است که در زمان افاقه صورت گرفته باشد. تشخیص این موضوع نسبت به شخصی که پیاپی در وضعیت ناپایداری قرار دارد، دشوار است. اما به هر روی در صورت اختلاف، اثبات افاقه با مدعی وقوع معامله در آن حال است؛ به ویژه در صورتی که حکم حجر صادر شده باشد. چنانچه داد باخته مشمول حکم حجر باشد و علت حجر جنون او ولو با وصف جنون دواری باشد عملیات اجرا در امور مالی برابر ماده ۳۱ ق.ا.ا.م متوقف شده و نیازمند تعیین و معرفی جانشین قانونی است. با این حال روند اجرا با حضور جانشین دنبال می شود. ادعای اینکه در ادامه اجرا داد باخته سلامت عقل و روان را بازیافته و توان تصمیم گیری و مباشرت در اجرا را دارد با مدعی و ذی نفع است.