احراز تصرف فعلی خوانده یا لحوق تصرف خوانده — احراز عدوانی یا غیر قانونی بودن تصرف

احراز عدوانی یا غیر قانونی بودن تصرف خوانده. حسب ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی دعوای تصرف عدوانی یعنی ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید. به اختصار باید گفت در این دعوا خواهان مدعی مالکیت بر ملک نیست و حتی شاید مالک ملک هم نباشد، اما ادعا دارد سابقاً در ملک تصرف داشته ولی خوانده در حال حاضر به صورت غیر قانونی ملک را تصرف کرده است. لازم به توضیح است به دلالت ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی مالکیت اماره ای بر تصرف سابق است. دعوای تصرف عدوانی از جمله دعاوی است که هم جنبه حقوقی دارد و هم جنبه کیفری و مدعی حق مختار است از یکی از طرق مذکور اقدام نماید. هر چند ارکان جرم تصرف عدوانی با دعوای حقوقی متفاوت است. در تصرف عدوانی کیفری برخلاف دعوای حقوقی مالکیت شاکی رکن اصلی جرم محسوب می شود. - به دعاوی رفع تصرف عدوانی ممانعت از حق و مزاحمت از حق دعاوی تصرف ثلاث یا ثلاثه می گویند. نکته این دعوا سابقه ای در فقه ندارد و به جهت حمایت از تصرف مادی اشخاص از حقوق فرانسه اقتباس شده است.