نشست قضایی
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل
خلاصه
دارنده چک که حق فسخ معامله را در صورت عدم پرداخت چک داشته، با طرح شکایت کیفری برای وصول وجه چک، عملاً از حق فسخ خود صرفنظر کرده است. این اقدام به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی میشود.
اصلِ حقوقی: مطالبه وجه چک توسط دارنده، به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ قرارداد است.
مستند: ماده 245 قانون مدنی
کلیدواژهها: حق فسخ، چک، اسقاط حق، خیار شرط، قانون مدنی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1391/02/04 در استان مازندران برگزار شد، موضوع مورد بررسی، اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از شرط توسط دارنده چک بلامحل بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا دارنده چک میتواند پس از طرح شکایت کیفری به خاطر چک بلامحل و عدم موفقیت در پیگیری آن، دادخواست فسخ معامله را ارائه دهد یا خیر. نظر هیات عالی بر این اساس بود که اعمال حق فسخ باید به فوریت انجام شود و مطالبه وجه چک توسط دارنده آن، نشاندهنده اعراض از حق خیار فسخ است. این موضوع بر اساس ماده 245 قانون مدنی که اسقاط حق ناشی از شرط را به لفظ یا فعل مجاز میداند، استدلال شده است. نظر اکثریت نیز بر این بود که مطالبه وجه چک به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی میشود و تاریخ فسخ، تاریخ سررسید چک است. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که شرط حق فسخ در عقد لازم، خیار شرط است که باید مدت آن مشخص باشد و در این مورد، عدم تعیین مدت پس از سررسید، موجب بطلان قرارداد میشود. بنابراین، در این نشست، نظر اکثریت تایید و بر اهمیت تشخیص فوریت در اعمال حق فسخ تاکید شد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1391/02/04
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر تنکابنموضوع
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحلپرسش
درمعاملهای شرط شده که اگر یکی از هفت فقره چک ثمن معامله در سررسید آن پرداخت نشود، فروشنده حق فسخ دارد. حال اگر دارنده چک، شکایت کیفری چک بلامحل را طرح کند و موفق به تعقیب نشده باشد آیا میتواند دادخواست فسخ معامله را تقدیم کند؟نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: نظر به اینکه اعمال حق فسخ بعد از تحقق آن باید به فوریت صورت پذیرد و تشخیص فوریت در اعمال حق مزبور نیز با داوری عرف است؛ بنابراین، تردیدی وجود ندارد که مطالبه وجه چک از سوی دارنده آن، دلالت بر اعراض از حق خیار فسخ است. زیرا طبق ماده 245 قانون مدنی، اسقاطِ حقِ حاصل از شرط، ممکن است به لفظ باشد یا به فعل؛ یعنی عملی که دلالت بر اسقاط شرط کند. بنابراین، نتیجتاً نظر اکثریت تأیید میشود. تذکر این نکته نیز لازم است که «خیار تخلف از شرط» را نباید با «خیار شرطِ» ماده 399 قانون مدنی اشتباه کرد. خیار شرط، نتیجه تراضی است؛ در حالی که خیار تخلف از شرط، نتیجه تخلف از تراضی و امتناع از اجرای تعهد ناشی از آن است. آنچه که در قرارداد آمده است «خیار تخلف از شرط فعل» بوده که نافذ است؛ زیرا در خیار تخلف از شرط فعل لزومی ندارد که مدت، معلوم باشد. از طرفی مفاد این شرط را نباید خیار تأخیر ثمن پنداشت؛ زیرا تحقق آن خیار منوط بر این است که برای تأدیه ثمن، اجلی معین نشده باشد؛ در حالی که در فرض ما، ثمن به اقساط پرداخت میشود.نظر اکثریت
مطالبه وجه چک از سوی دارنده حق فسخ به منزله اسقاط ضمنی آن است. مبنای فسخ، جلوگیری از ضرر است و اصل لزوم قراردادها و توسل به ضمانت اجرای کیفری چک و شک در لزوم و جواز عقد، مستلزم عدم وجود حق فسخ است. ضمن اینکه تاریخ فسخ هم، تاریخ سررسید است.نظر اقلیت
این شرط یعنی قائل شدن حق فسخ در عقد لازم، خیار شرط است که مدت آن باید معلوم باشد و در این معامله، مدت اعمال خیار پس از به وجود آمدن آن از سررسید مشخص نشده است و لذا باطل و مبطل قرارداد است.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 73
آرای مرتبط 33
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام قراردادی در فرض انجام تعهد با تأخیر
ماده 245 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام قراردادی در فرض انجام تعهد با تأخیر
ماده 245 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نقش وصول ثمن در انصراف از شرط فاسخ
مواد 399 و 400 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ماهیت شرط فسخ به دلیل عدم وصول چک و تادیه ثمن
مواد 399 و 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تفسیر شرط پرداخت خسارت در فرض فسخ معامله
مواد 399، 400 و 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت در خیار فسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
(1)- مهلت اعمال خیار شرط (2)- اعراض ضمنی از حق فسخ
ماده 399 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط فاسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
(1)- مهلت اعمال خیار شرط (2)- اعراض ضمنی از حق فسخ
ماده 399 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط فاسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت در خیار فسخ
ماده 399 ق.م
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۸۲۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۰ هیأت تخصصی اداری و امور عمومی(۱- عدم ابطال مواد ۴۴-۴۸-۵۳ پیوست بخش نامه شماره ۸۴۲/۵۴ مورخ ۳/۳/۱۳۷۸ موسوم به شرایط عمومی پیمان (نشریه ۴۳۱۱) سازمان برنامه و بودجه کشور ۲- عدم ابطال مصوبه های شماره ۷۹۶۱۱/ت۵۰۱۵۱هـ مورخ ۲/۱۲/۱۳۹۲ و شماره ۵۰۰۵/ت۲۸۵۹۱هـ مورخ ۱۲/۳/۱۳۸۲ و شماره
ماده 399 قانون مدنی است و همچنین حکم قانونگذار در ماده 3 قانون الحاق موادی
-
رأی
هماستناد
تشریفات رسیدگی در مرحله واخواهی
ماده 245 از قانون مدنی است که مقرر می دارد اسقاط حق حاصل از شرط ممکن است به ل
-
رأی
هماستناد
اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از خیار تخلف از شرط
ماده 245 قانون مدنی اشعار می دارد
-
رأی
هماستناد
رد دعوی تایید فسخ قرارداد به دلیل تاخیر در اعمال خیار شرط و استناد به مواد قانون مدنی
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
رد دعوای خواهان به دلیل عدم استفاده فوری از حق فسخ قرارداد و استناد به مواد قانون مدنی در دادگاه بدوی
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
رد درخواست تایید فسخ قرارداد فروش آپارتمان بهعلت عدم رعایت فوریت در اعمال حق فسخ و گذشت زمان مقرر
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه عین مستاجره به علت تغییر شغل در املاک مشاع
ماده 245 قانون مدنی نیزاسقاط حق به هرلفظ وفعلی ممکن است که صورت گیرد
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
ماهیت شرط فسخ به دلیل عدم وصول چک و تادیه ثمن
ماده 245 قانون مدنی اسقاط حق حاصل از شرط فعل است
-
رأی
هماستناد
فوریت در خیار تخلف از شرط
ماده 245 قانون مدنی راجع به خیار تخلف از شرط واسقاط حق حاصل از شرط رای صاد
-
رأی
هماستناد
اثر تاخیر در اعمال خیار تخلف شرط
ماده 245 قانون مدنی در اسقاط شرط و پایبندی به معامله است
-
رأی
هماستناد
اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از خیار تخلف از شرط
ماده 245 قانون مدنی اشعار می دارد
-
رأی
هماستناد
تشریفات رسیدگی در مرحله واخواهی
ماده 245 از قانون مدنی است که مقرر می دارد اسقاط حق حاصل از شرط ممکن است به ل
-
رأی
هماستناد
اثر عدم مطالبه ثمن د. ح. فسخ
ماده 245 قانون مدنی و توجها به اینکه عقد وکالت به لحاظ جایز بودن اقتضای فس
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 399 قانون مدنی می باشد بنابراین با توجه به اینکه در این مرحله از رسید
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر مدت در شرط پشیمانی مندرج در عقد بیع
ماده 399 قانون مدنی که اشعار داشته
-
رأی
هماستناد
تعیین تاریخ اجرای تعهد در روز تعطیل
مواد 399 و 338 قانون مدنی و همچنین مواد 194 و 198 قانون آیین دادرسی
-
رأی
هماستناد
تعیین مدت اجاره به دوره حیات مستأجر
ماده 399 ق.م است
-
رأی
هماستناد
تفسیر شرط ضمن عقد بیع در پرتو اصل لزوم قراردادها
ماده 399 قانون مدنی آمده است که در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز اعلان فسخ به طرف مقابل تفاوت خیار شرط با سایر خیارات
ماده 399 قانون مدنی می باشد که مقنن به شرح ماده قانونی مرقوم اشعار می دارد
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2452 مورخ 1384/04/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7326 مورخ 1383/10/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص شرایط دعوی متقابل با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/857 مورخ 1392/05/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6538 مورخ 1381/08/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 399 ق.م
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی شرط خیار بدون قید زمان
ماده 399 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
فسخ معامله -هماهنگ استانی کرمان - 4 از 6
ماده 399 قانون مدنی خارج است و فروشنده نیز در صورت تخلف مشتری از پرداخت ثم
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع
ماده 399 قانون مدنی شناخته نمی شود
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار حقوقی عدم تعیین آغاز مهلت خیار شرط در معامله
ماده 399 قانون مدنی نتیجه خیار شرط حق اعمال اختیار فسخ برای هریک از متبایع
-
نشست قضایی
هماستناد
تفاوت خیار شرط وخیار تخلف شرط
ماده 399 قانون مدنی نیست تا به لحاظ مجهول بودن مدت
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط پرداخت ثمن توسط مشتری در زمان معین و مسئله خیار فسخ
قانون مدنی می باشد نه خیار شرط موضوع ماده 399
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 245 — قانون مدنی
ماده 245 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 399 — قانون مدنی
ماده 399 قانون مدنی اشتباه کرد
دکترین 28
-
مقاله
هماستناد
ذی نفع معامله شرطی
مواد 399، 458 و 459 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی نفع معامله شرطی — در بند ۱ ماده ۱۴۸ ق
مواد 399، 458 و 459 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴ — نظر سوم ب
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴ — نشست قضایی (۱) مدنی اگر دادرس دادگاه
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
یکی از وجوه شباهت اعتبار امر مختوم و قاعده استایل ممنوعیت طرح
ماده 245 قانون مدنی که مقرر داشته اسقاط حق حاصل از شرط ممکن است به لفظ باش
-
مقاله
هماستناد
در حقوق تطبیقی و فقه — دادگاه ب
ماده 245 قانون مدنی که مقرر داشته اسقاط حق حاصل از شرط ممکن است به لفظ باش
-
مقاله
هماستناد
در حقوق تطبیقی و فقه — دادگاه ب
ماده 245 قانون مدنی که مقرر داشته اسقاط حق حاصل از شرط ممکن است به لفظ باش
-
مقاله
هماستناد
به طور مطابقی بر اغماض و صرف نظر کردن او از حق
قانون مدنی ایران در ماده 245
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ایران در ماده ۲۴۵ در مورد حقوق حاصل از شروط
قانون مدنی ایران در ماده 245
-
مقاله
هماستناد
عنوان اعمال حق فسخ در صورت اسقاط خیارات — اعضای شعبه ۲۰ دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه
ماده 245 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
عنوان اعمال حق فسخ در صورت اسقاط خیارات — صورت حله نشست قضائی برگزار شده توسط
ماده 245 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
عنوان اعمال حق فسخ در صورت اسقاط خیارات — صورت حله نشست قضائی برگزار شده توسط
ماده 245 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
قاعده اسقاط (قواعد فقه): اقسام اسقاط
قانون مدنی ایران در ماده 245
-
مقاله
هماستناد
شرط: نحوه اسقاط شرط
ماده 245 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
تمایز بنیادین خیار شرط نامحدود با نهاد های مشابه با تحلیل رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 399 قانون مدنی در مواردی است که برای هرکدام از بایع یا مشتری یا هر دو
-
مقاله
هماستناد
تحلیل فقهی حقوقی خیار بیع الشرط در نسبت با معاملات با حق استرداد (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 399 قانون مدنی است
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار شرط — طرفین می توانند در صورت تمایل در
مواد 399، 400، 401، 445، 446، 447، 448، 449، 450، 451، 452، 453 و 455 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار شرط — در این صورت چنانچه شخصی قصد فسخ
مواد 399، 400، 401، 445، 446، 447، 448، 449، 450، 451، 452، 453 و 455 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد
ماده 399 قانون مدنی آن چه مهم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — شرط مجهول که جهل به آن موجب
ماده 399 قانون مدنی آن چه مهم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — ممکن است این اشکال و این پرسش
ماده 399 قانون مدنی در عقد بیع حاکم است
-
مقاله
هماستناد
ا شرط خلاف مقتضای عقد — ممکن است این اشکال و این پرسش
ماده 399 قانون مدنی در عقد بیع حاکم است
-
مقاله
هماستناد
فسخ قرارداد دارای انواعی است که ذکر گونه های مختلف آن از
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
خیار شرط» یا «شرط خیار» یکی از انواع فسخ قرارداد است
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
خیار شرط» یا «شرط خیار» یکی از انواع فسخ قرارداد است
ماده 399 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فسخ (حقوق): مبنای فسخ
مواد 399 و 400 قانون مدنی به آن اشاره شده است
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: خیار شرط (فسخ (حقوق))
مواد 399 و 400 قانون مدنی به آن اشاره شده است
-
مقاله
هماستناد
خیار: خیار شرط
ماده 399 قانون مدنی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
