Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل

#چک_بلامحل #فسخ #چک #خیار #مطالبه_وجه #اکثریت #سررسید #خیار_شرط #دادخواست #فسخ_معامله #قانون_مدنی #اسقاط_حق #اقلیت #عقد #تشخیص #تراضی #قرارداد #شرط_فعل #شکایت_کیفری #بطلان_قرارداد #صورتجلسه #فروشنده #شکایت_کیفری_چک #هیئت #داوری #اشتباه #تعهد #خیار_تأخیر_ثمن #تأدیه #اصل_لزوم_قراردادها #ضمانت #جواز #اسقاط‌ضمنی #دارنده_چک #اعمال‌حق #فوریت #قضایی #استان #اعراض #حق_خیار #تأیید #دلالت

خلاصه

دارنده چک که حق فسخ معامله را در صورت عدم پرداخت چک داشته، با طرح شکایت کیفری برای وصول وجه چک، عملاً از حق فسخ خود صرف‌نظر کرده است. این اقدام به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی می‌شود.

اصلِ حقوقی: مطالبه وجه چک توسط دارنده، به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ قرارداد است.

مستند: ماده 245 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: حق فسخ، چک، اسقاط حق، خیار شرط، قانون مدنی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1391/02/04 در استان مازندران برگزار شد، موضوع مورد بررسی، اسقاط ضمنی حق فسخ ناشی از شرط توسط دارنده چک بلامحل بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا دارنده چک می‌تواند پس از طرح شکایت کیفری به خاطر چک بلامحل و عدم موفقیت در پیگیری آن، دادخواست فسخ معامله را ارائه دهد یا خیر. نظر هیات عالی بر این اساس بود که اعمال حق فسخ باید به فوریت انجام شود و مطالبه وجه چک توسط دارنده آن، نشان‌دهنده اعراض از حق خیار فسخ است. این موضوع بر اساس ماده 245 قانون مدنی که اسقاط حق ناشی از شرط را به لفظ یا فعل مجاز می‌داند، استدلال شده است. نظر اکثریت نیز بر این بود که مطالبه وجه چک به منزله اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی می‌شود و تاریخ فسخ، تاریخ سررسید چک است. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که شرط حق فسخ در عقد لازم، خیار شرط است که باید مدت آن مشخص باشد و در این مورد، عدم تعیین مدت پس از سررسید، موجب بطلان قرارداد می‌شود. بنابراین، در این نشست، نظر اکثریت تایید و بر اهمیت تشخیص فوریت در اعمال حق فسخ تاکید شد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1391/02/04 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر تنکابن
موضوع
اسقاط ضمنیِ حق فسخِِ حاصل از شرط توسط دارنده چک بلامحل
پرسش
درمعامله‌ای شرط شده که اگر یکی از هفت فقره چک ثمن معامله در سررسید آن پرداخت نشود، فروشنده حق فسخ دارد. حال اگر دارنده چک، شکایت کیفری چک بلامحل را طرح کند و موفق به تعقیب نشده باشد آیا می‌تواند دادخواست فسخ معامله را تقدیم کند؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: نظر به این‌که اعمال حق فسخ بعد از تحقق آن باید به فوریت صورت پذیرد و تشخیص فوریت در اعمال حق مزبور نیز با داوری عرف است؛ بنابراین، تردیدی وجود ندارد که مطالبه وجه چک از سوی دارنده آن، دلالت بر اعراض از حق خیار فسخ است. زیرا طبق ماده 245 قانون مدنی، اسقاطِ حقِ حاصل از شرط، ممکن است به لفظ باشد یا به فعل؛ یعنی عملی که دلالت بر اسقاط شرط کند. بنابراین، نتیجتاً نظر اکثریت تأیید می‌شود. تذکر این نکته نیز لازم است که «خیار تخلف از شرط» را نباید با «خیار شرطِ» ماده 399 قانون مدنی اشتباه کرد. خیار شرط، نتیجه تراضی است؛ در حالی که خیار تخلف از شرط، نتیجه تخلف از تراضی و امتناع از اجرای تعهد ناشی از آن است. آنچه که در قرارداد آمده است «خیار تخلف از شرط فعل» بوده که نافذ است؛ زیرا در خیار تخلف از شرط فعل لزومی ندارد که مدت، معلوم باشد. از طرفی مفاد این شرط را نباید خیار تأخیر ثمن پنداشت؛ زیرا تحقق آن خیار منوط بر این است که برای تأدیه ثمن، اجلی معین نشده باشد؛ در حالی که در فرض ما، ثمن به اقساط پرداخت می‌شود.
نظر اکثریت
مطالبه وجه چک از سوی دارنده حق فسخ به منزله اسقاط ضمنی آن است. مبنای فسخ، جلوگیری از ضرر است و اصل لزوم قراردادها و توسل به ضمانت اجرای کیفری چک و شک در لزوم و جواز عقد، مستلزم عدم وجود حق فسخ است. ضمن این‌که تاریخ فسخ هم، تاریخ سررسید است.
نظر اقلیت
این شرط یعنی قائل شدن حق فسخ در عقد لازم، خیار شرط است که مدت آن باید معلوم باشد و در این معامله، مدت اعمال خیار پس از به وجود آمدن آن از سررسید مشخص نشده است و لذا باطل و مبطل قرارداد است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 73

آرای مرتبط 33

نشست‌های قضایی 6

مواد مرتبط 2

دکترین 28

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین